Soru

Zorluk: OrtaFinansal Kiralama (Leasing)

Kapasite artırımı amacıyla yeni bir üretim tesisi kurmayı planlayan bir işletme, makine ve teçhizat yatırımlarının finansmanında banka kredisi kullanmak ile finansal kiralama (leasing) yapmak arasında kararsız kalmıştır. İşletmenin finansman yöneticisi, bu iki alternatifin finansal tablolara, vergi yükümlülüklerine ve nakit akışlarına etkisini analiz eden bir rapor hazırlamaktadır.

Buna göre, hazırlanan raporda finansal kiralama süreci ve alternatif finansman yöntemleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisinin yer alması doğrudur?

  1. Finansal kiralama işleminde kiracı, sözleşme boyunca ödediği kira bedellerinin tamamını doğrudan gider yazamaz; bunun yerine aktifleştirdiği kullanım hakkı üzerinden ayırdığı amortismanı ve kira ödemelerindeki faiz payını kurumlar vergisi matrahından indirerek vergi kalkanı sağlar.Cevap
  2. B
    Finansal kiralama yöntemi, yasal olarak sadece bir kiralama işlemi kabul edildiğinden bilançonun pasif tarafında herhangi bir finansal yükümlülük yaratmaz ve bu nedenle işletmenin finansal kaldıraç derecesini (DFL) etkilemez.
  3. C
    Banka kredilerinde nakit çıkışları genellikle dönem başlarında gerçekleşirken, finansal kiralama sözleşmelerinde kira taksitleri her zaman olağan (dönem sonu) anüite yapısına sahip olduğundan iskonto faktörleri buna göre hesaplanır.
  4. D
    İşletmenin acil nakit ihtiyacını karşılamak üzere mevcut duran varlığını kiralama şirketine satıp kullanım hakkını tekrar geri alması uygulaması 'standart (doğrudan) finansal kiralama' olarak adlandırılır ve bu modelde anapara geri ödemeleri vergi kalkanı yaratır.
  5. E
    Satın alma alternatifinin net avantajı hesaplanırken, varlığın ekonomik ömrü sonundaki tahmini hurda değeri (kalıntı değer), sermaye maliyeti üzerinden (1+i)n(1+i)^n katsayısı ile çarpılarak bugünkü değere dönüştürülür.

Cevap

Doğru ifade, finansal kiralamada vergi kalkanının brüt kira bedeli üzerinden değil, aktifleştirilen kullanım hakkının amortismanı ve kira taksitlerindeki faiz payı üzerinden sağlandığını belirten seçenektir.
Türk vergi mevzuatı (VUK Mükerrer 290) ve finansal raporlama standartlarına (TFRS 16) göre, finansal kiralama işleminde kiralanan varlık aktifleştirilir (kullanım hakkı olarak) ve pasifte buna karşılık bir kiralama yükümlülüğü yaratılır. Bu nedenle kiracı, ödediği toplam nakit kira bedelini doğrudan tek seferde gider yazamaz. Tıpkı banka kredisiyle satın almada olduğu gibi, aktifleştirilen tutar üzerinden ayrılan amortisman ile kira taksitlerinin içindeki faiz payı giderleştirilerek kurumlar vergisinden düşülür ve vergi kalkanı elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Finansal kiralamanın muhasebeleştirilme ve vergi mantığını analiz et.
TFRS 16 ve VUK hükümlerine göre finansal kiralama bir tür 'borçlanarak satın alma' olarak değerlendirilir. Varlık aktife alınır, borçlar pasife yazılır.
Yasal mevzuat, işlemin ekonomik özünü dikkate alarak kiralamayı bir yatırım finansmanı gibi konumlandırır.
2
Alternatif finansman türlerinin vergi kalkanı (tax shield) kaynaklarını karşılaştır.
Banka kredisinde işletme, varlığın amortismanını ve kredinin faiz giderini vergi matrahından düşer. Finansal kiralamada da aynı şekilde kullanım hakkı üzerinden amortisman ayrılır ve kira içindeki faiz payı gider yazılır.
Her iki yöntemde de anapara ödemeleri değil, sadece finansman maliyetleri (faiz) ve varlık aşınma payları (amortisman) kurumlar vergisinden indirilebilir.
3
Kaldıraç ve nakit akışı profillerini değerlendir.
Finansal kiralama pasifte yükümlülük yaratır (kaldıracı artırır) ve taksitleri genellikle dönem başında (peşin anüite) ödenir. Sat ve geri kirala işlemi ise standart kiralamadan yapısal olarak farklıdır.
Kiralama kararlarında bugünkü değer hesabı yapılırken nakit akışlarının zamanlaması (peşin vs. olağan anüite) ve bilanço etkileri doğru tanımlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Finansal Kiralama (Leasing) İşlemlerinin Vergi Kalkanı ve Finansal Tablolara Etkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla