Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorFinansal Kiralama (Leasing)

Omega A.Ş., kapasite artırımı amacıyla ekonomik ömrü 1010 yıl olan ve dönem sonunda yüksek bir hurda değere sahip olması beklenen bir üretim bandını temin edecektir. Şirket, bu yatırımı ya banka kredisi kullanarak satın alacak ya da bir finansal kiralama (leasing) şirketi aracılığıyla edinecektir. Şirketin finansman müdürü, yönetim kuruluna sunduğu raporda; finansal kiralamanın bilançoda herhangi bir yükümlülük yaratmayarak şirketin finansal kaldıraç (borç/özkaynak) oranını koruyacağını, kira ödemelerinin tamamının tek kalemde gider yazılarak banka kredisine göre daha yüksek bir vergi kalkanı (tax shield) sağlayacağını ve gerekirse mevcut binalar için 'sat ve geri kirala' (sale and leaseback) yapılarak risksiz ek fon yaratılabileceğini savunmuştur.

Buna göre, güncel finansal raporlama (TFRS 16) ve vergi mevzuatı (VUK Mükerrer Madde 290290) standartları dikkate alındığında, finansman müdürünün iddiaları ve iki alternatifin karşılaştırılması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Müdürün bilanço ve vergi kalkanı iddiaları hatalıdır; finansal kiralama işlemi bilançoda 'Kullanım Hakkı Varlığı' ve 'Kiralama Yükümlülüğü' olarak raporlandığı için finansal kaldıraç oranını banka kredisi gibi artırır ve vergi kalkanı kira ödemelerinin tamamından değil, aktifleştirilen tutar üzerinden ayrılan amortisman ile faiz giderlerinden elde edilir.Cevap
  2. B
    Müdürün bilanço iddiası doğrudur; finansal kiralama, mülkiyetin kiralayanda kalması prensibine dayandığı için bilançoda yükümlülük yaratmaz ve bu sayede işletmenin finansal kaldıraç oranını artırmadan sabit maliyetleri (faaliyet kaldıracını) optimize etmesini sağlar.
  3. C
    Vergi kalkanı iddiası hatalıdır; çünkü finansal kiralama ödemelerinin vergi avantajı hesaplanırken gelecek değer formülü kullanılarak iskonto işlemi yapıldığından, banka kredisindeki bugünkü değer kalkanına göre her zaman daha dezavantajlı bir net avantaj (NAL) üretir.
  4. D
    Her iki alternatifin finansal oranlara etkisi aynıdır; ancak finansal kiralama taksitleri genellikle olağan (dönem sonu) anüite, banka kredisi ise peşin (dönem başı) anüite özelliği gösterdiği için vergi kalkanının zamanlaması kiralama aleyhine işler.
  5. E
    Müdürün sat ve geri kirala iddiası dâhil tüm iddiaları doğrudur; çünkü bu işlemler standart kiralama gibi bilançoda pasifte yer almaz, böylece finansal kaldıracı değiştirmeden faaliyet kaldıracını iyileştirir ve tüm ödemeler doğrudan gider yazılır.

Cevap

Finansal kiralama (leasing) işlemi, güncel standartlara göre bilançoda 'Kullanım Hakkı Varlığı' ve 'Kiralama Yükümlülüğü' olarak raporlandığı için finansal kaldıraç oranını artırır. Vergi kalkanı ise ödemelerin tamamından değil, faiz ve amortisman giderlerinden elde edilir.
Güncel muhasebe standartlarına (TFRS 16) ve Vergi Usul Kanunu'na (VUK Mük. Madde 290) göre, finansal kiralama (leasing) işlemleri 'bilanço dışı' (off-balance sheet) finansman sağlamaz. Kiracı konumundaki işletme, ilgili varlığı aktifinde 'Kullanım Hakkı Varlığı', ileride yapacağı kira ödemelerinin bugünkü değerini ise pasifinde 'Kiralama Yükümlülüğü' olarak göstermek zorundadır. Bu durum şirketin toplam borçlarını artırarak borç/özkaynak (finansal kaldıraç) oranını olumsuz etkiler. Vergi kalkanı açısından ise, kira taksitlerinin tamamı doğrudan gider olarak yazılamaz. İşletme, aktifleştirdiği tutar üzerinden amortisman ayırır ve kira ödemelerini anapara ile faiz olarak ayrıştırarak sadece faiz kısmını finansman gideri yazar. Sonuç olarak vergi kalkanı, tıpkı banka kredisinde olduğu gibi 'Amortisman + Faiz' toplamından elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yöneticinin bilanço (finansal kaldıraç) iddiasını analiz etmek.
TFRS 16 kapsamında finansal kiralama sözleşmeleri bilançoda aktifleştirilmek zorundadır. Bu nedenle pasifte yaratılan 'Kiralama Yükümlülüğü', işletmenin borç/özkaynak oranını (finansal kaldıracını) banka kredisi kullanımına benzer şekilde artırır.
Geçmişte 'bilanço dışı finansman' olarak bilinen operasyonel kiralama mantığı güncel standartlarda (istisnalar hariç) ortadan kalkmıştır.
2
Yöneticinin vergi kalkanı iddiasını analiz etmek.
VUK Mükerrer Madde 290'a göre, finansal kiralama işleminde kiracı (işletme) varlığı aktifine alarak amortisman ayırır ve kira ödemeleri içindeki faiz payını giderleştirir.
Kira taksitlerinin tamamı tek kalemde gider yazılamaz; vergi kalkanı 'Amortisman + Faiz' üzerinden doğar.
3
Sat ve geri kirala (sale and leaseback) işlemlerini değerlendirmek.
Sat ve geri kirala işlemleri de TFRS 16 kapsamında bilançoya kiralama yükümlülüğü olarak yansır, dolayısıyla 'risksiz ve bilançoyu etkilemeyen' bir fon kaynağı değildir.
Finansal kaldıraç üzerinde standart kiralama ile aynı etkiye sahiptir.
4
Alternatif seçeneklerdeki çeldiricileri elemek.
Peşin/olağan anüite farkını ters anlatan, iskonto işleminde gelecek değer formülü kullanıldığını savunan ve faaliyet kaldıracı ile finansal kaldıracı karıştıran ifadeler elenir.
Paranın zaman değeri prensiplerine ve temel finansal oran tanımlarına aykırıdır.

Anahtar Kavram

Finansal Kiralamada Muhasebeleştirme ve Vergi Kalkanı Etkisi
Bu soruyu puanla

Konular

Finansal Kiralama (Leasing)

Bu konudan daha fazla soru