Soru

Zorluk: Zorİç Verim Oranı (İVO) Yöntemi

Uluslararası bir ilaç firması, yeni bir biyoteknolojik ilacın üretimi için birbirini dışlayan (alternatif) iki farklı üretim hattı yatırımını (Hat Alfa ve Hat Beta) değerlendirmektedir. Firmanın ilgili risk sınıfı için belirlediği sermaye maliyeti (iskonto oranı) %10'dur.

• Hat Alfa, düşük bir ilk yatırım gerektirmekte ve pazara erken girme avantajıyla ilk yıllarda yoğun net nakit girişleri sağlamaktadır.
• Hat Beta ise daha yüksek bir ilk yatırım gerektirmekte ancak ilacın uzun vadeli pazar hakimiyeti sayesinde projenin son yıllarında çok daha büyük ölçekli net nakit girişleri yaratmaktadır.

Yapılan değerlendirmelerde Hat Alfa'nın İç Verim Oranı (İVO) %22, Hat Beta'nın İVO'su ise %18 bulunmuştur. Ancak %10 sermaye maliyeti ile hesaplanan Net Bugünkü Değer (NBD) profilinde Hat Beta'nın NBD'si, Hat Alfa'nın NBD'sinden daha yüksek çıkmıştır.

Buna göre, sermaye bütçelemesi kuralları çerçevesinde firmanın alması gereken karar ve temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Firma, projelerin net bugünkü değerini sıfıra eşitleyen iskonto oranı olan İVO'da Hat Alfa üstün görünse de, firma değerini mutlak olarak maksimize etme hedefine uygun olan NBD yöntemini esas almalı ve Hat Beta'yı tercih etmelidir.Cevap
  2. B
    Firma, her iki projenin İVO'su da %10'luk sermaye maliyetini aştığı için kabul edilebilir bulmalı ancak birbirini dışlayan projelerde daima oransal getirisi en yüksek olan Hat Alfa'yı seçmelidir.
  3. C
    Firma, Hat Beta'nın son yıl nakit akışlarına işletme sermayesi geri dönüşü ve hurda değerinin dahil edilmesinin NBD'yi yanıltıcı biçimde yükselttiğini varsayarak, bu değerleri dışlamalı ve Hat Alfa'yı seçmelidir.
  4. D
    Projelerin değerlemesinde nakit akım tablosu yerine net işletme sermayesi değişimini gösteren fon akım tablosu verileri dikkate alınmalı ve bu bağlamda daha erken likidite sağlayan Hat Alfa'ya öncelik verilmelidir.
  5. E
    Sermaye bütçelemesinde nakit akışları (1+i)n(1+i)^n katsayısı ile çarpılarak bugüne indirgendiğinden, uzak vadeli nakit akışlarının Hat Beta'nın NBD'sini yapay olarak artırdığı dikkate alınarak İVO'su yüksek olan Hat Alfa seçilmelidir.

Cevap

Firma, projelerin net bugünkü değerini sıfıra eşitleyen iskonto oranı olan İVO'da Hat Alfa üstün görünse de, firma değerini mutlak olarak maksimize etme hedefine uygun olan NBD yöntemini esas almalı ve Hat Beta'yı tercih etmelidir.
Sermaye bütçelemesinde, projelerin net bugünkü değerini (NBD) sıfıra eşitleyen iskonto oranı olan İç Verim Oranı (İVO) ile NBD yöntemi, bağımsız projelerde genellikle aynı sonucu verir. Ancak 'birbirini dışlayan' projelerde, nakit akışlarının zamanlaması (erken vs. geç) veya yatırım ölçeği farklılıkları nedeniyle çelişki yaşanabilir. Finansal yönetimin temel amacı firma değerini (hissedar varlığını) maksimize etmek olduğundan, oransal getiri (İVO) sunan proje yerine, firmaya mutlak tutar olarak daha fazla değer katan NBD'si yüksek proje seçilir. Bu durumda Hat Beta tercih edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Projelerin türünü ve aralarındaki ilişkiyi belirle
Projeler 'birbirini dışlayan' (alternatif) yatırımlardır. Biri seçildiğinde diğeri reddedilmek zorundadır.
Bağımsız projelerde genellikle NBD ve İVO kararları aynı yönde olurken, birbirini dışlayan projelerde çelişki yaşanabilir.
2
NBD ve İVO yöntemleri arasındaki çelişkinin kaynağını analiz et
Nakit akışlarının zamanlaması (Alfa'da erken, Beta'da geç) ve ilk yatırım büyüklüklerindeki farklılık, iskonto oranı (%10) değiştikçe projelerin NBD profillerinin kesişmesine (Fisher Kesişimi) neden olmuştur.
İVO yöntemi kazanılan nakitlerin proje İVO'su üzerinden, NBD ise sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüldüğünü varsayar. NBD'nin varsayımı daha gerçekçidir.
3
Çelişki durumunda uygulanacak temel kararı ver
Finansal yönetimin temel amacı firma değerini maksimize etmektir. Mutlak bir değer sunan NBD'si yüksek olan Hat Beta (%10 iskonto oranında) seçilmelidir.
NBD firma varlığına eklenecek mutlak tutarı gösterirken, İVO sadece oransal bir getiri sunar.

Anahtar Kavram

İVO ve NBD Çelişkisi ile Yatırım Karar Kriterleri
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla