Soru

Zorluk: OrtaVerimlilik, Etkinlik ve Karlılık Kavramları

Bölgesel kalkınma ajansı destekli bir meyve suyu konsantresi fabrikası, stratejik planında belirlediği yıllık 15.00015.000 tonluk üretim hedefine tam olarak ulaşmış ve müşteri siparişlerini zamanında teslim etmiştir. Ancak yıl sonu performans raporları incelendiğinde; bu üretim miktarına ulaşabilmek için bütçelenen standart girdi miktarının (hammadde, işçilik ve enerji) %35\%35 üzerinde kaynak tüketildiği ve artan yüksek maliyetler nedeniyle ilgili dönemin net zararla kapatıldığı tespit edilmiştir.

Üretim yönetimi temel performans ölçütleri dikkate alındığında, bu fabrikanın durumu için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Fabrika etkin çalışmış, ancak üretim sürecinde verimsiz olmuş ve kârlılık sağlayamamıştır.Cevap
  2. B
    Üretim hedeflerine tam olarak ulaşıldığı için fabrikanın hem etkinliği hem de verimliliği yüksek düzeyde gerçekleşmiştir.
  3. C
    Çıktı miktarının hedeflenen düzeye ulaşması verimliliğin sağlandığını gösterirken, artan kaynak kullanımı etkinliğin düştüğüne işaret eder.
  4. D
    Fabrikanın üretim kapasitesi esnek kullanıldığı için etkinlik azalmış, ancak hedeflerin tutturulması verimliliği maksimuma çıkarmıştır.
  5. E
    Girdi kullanımındaki artış fabrikanın ekonomik verimliliğini yükseltirken, teknik etkinliğini olumsuz yönde etkilemiştir.

Cevap

Fabrikanın etkin çalıştığı, ancak süreçte verimsiz olduğu ve kârlılık sağlayamadığı değerlendirmesi doğrudur.
Verilen senaryoda fabrika, yıllık 15.00015.000 ton olan hedefine ulaşarak amacını gerçekleştirmiştir; dolayısıyla 'etkin' (efektif) bir üretim yapmıştır. Ancak bu aynı miktardaki üretimi elde etmek için bütçelenen girdinin %35\%35 daha fazlasını kullanmıştır. Bir birim çıktı için kullanılan girdi miktarının artması, sistemin 'verimsiz' çalıştığını kanıtlar. Sürecin sonunda zarar edilmiş olması da işletmenin kârlı olmadığını gösterir. Bu nedenle doğru değerlendirme, işletmenin etkin ancak verimsiz ve kârsız olduğudur.

Adım Adım Çözüm

1
Fabrikanın hedeflerine ulaşma durumunu (Etkinlik) analiz et.
Fabrika, hedeflenen 15.00015.000 tonluk üretime ulaşıp talebi karşılamıştır. Bu durum işletmenin 'etkin' (efektif) çalıştığını gösterir.
Etkinlik (Effectiveness), planlanan hedeflere veya sonuçlara ulaşma derecesidir.
2
Üretim sürecindeki kaynak kullanımını (Verimlilik) analiz et.
Hedefe ulaşılırken standartların %35\%35 üzerinde kaynak (girdi) harcanmıştır. Bu durum işletmenin 'verimsiz' çalıştığını gösterir.
Verimlilik (Productivity), elde edilen çıktının bu çıktıyı elde etmek için kullanılan girdiye oranıdır. Girdi israfı verimliliği düşürür.
3
İşletmenin finansal sonucunu (Kârlılık) değerlendir.
Dönem net zararla kapatılmıştır, yani kârlılık sağlanamamıştır.
Kârlılık, elde edilen kârın kullanılan sermayeye veya satışlara oranıdır; zarar durumu kârlılığın olmadığını netleştirir.

Anahtar Kavram

Verimlilik, Etkinlik ve Kârlılık
Bu soruyu puanla