Soru

Zorluk: OrtaEkonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Büyük ölçekli bir tarım kredi kooperatifi, üyelerine dağıtmak üzere her yıl düzenli olarak 20.00020.000 çuval özel bir organik gübre tedarik etmektedir. Kooperatifin bu gübre için verdiği her bir siparişin hazırlık ve taşıma maliyeti 500 TL500 \text{ TL}'dir. Organik gübrenin birim satın alma fiyatı 400 TL400 \text{ TL} olup, yıllık elde bulundurma maliyeti birim fiyatın %5\%5'i olarak belirlenmiştir.

Buna göre, kooperatifin toplam stok maliyetlerini (sipariş ve elde bulundurma) minimize edecek Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) kaç çuvaldır?

  1. A
    40
  2. 1.000Cevap
  3. C
    2.000
  4. D
    20.000
  5. E
    1.000.000

Cevap

Toplam stok maliyetlerini minimize edecek Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) 1.000 çuvaldır.
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülü ESM=2×D×SHESM = \sqrt{\frac{2 \times D \times S}{H}} şeklindedir. Soruda verilen yıllık talep (DD) 20.00020.000 çuval, her bir siparişin hazırlık maliyeti (SS) 500 TL500 \text{ TL} ve yıllık birim elde bulundurma maliyeti (HH) 400×0,05=20 TL400 \times 0,05 = 20 \text{ TL} olarak hesaplanır. Bu değerler formülde yerine konulduğunda 2×20.000×50020=1.000.000\sqrt{\frac{2 \times 20.000 \times 500}{20}} = \sqrt{1.000.000} elde edilir, bu işlemin sonucu da 1.0001.000 çuvaldır.

Adım Adım Çözüm

1
Elde bulundurma maliyetinin (H) hesaplanması.
H = 400 \text{ TL} \times 0,05 = 20 \text{ TL/çuval-yıl}.
Elde bulundurma maliyeti birim fiyatın bir yüzdesi olarak ifade edildiği için, birim fiyat ile bu yüzde çarpılarak yıllık parasal tutar bulunmalıdır.
2
Verilerin Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülüne yerleştirilmesi.
ESM = \sqrt{\frac{2 \times 20.000 \times 500}{20}}
Toplam maliyeti (sipariş verme ve elde bulundurma maliyetleri toplamı) minimize eden optimum sipariş miktarını bulmak için standart ESM formülü kullanılır.
3
Matematiksel işlemin tamamlanarak sonucun bulunması.
ESM = \sqrt{\frac{20.000.000}{20}} = \sqrt{1.000.000} = 1.000 \text{ çuval.}
Kök içindeki bölme işlemi yapıldıktan sonra çıkan sonucun karekökü alınarak nihai sipariş miktarı belirlenir.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) hesaplamasında elde bulundurma maliyetinin birim fiyata göre belirlenmesi ve temel formül uygulaması.
Bu soruyu puanla