Bir üretim işletmesinin yönetim kurulu, dış kaynakların (kredi veya tahvil) getireceği yüksek faiz yükünden ve anapara geri ödeme zorunluluklarından kaçınmak amacıyla yeni yatırım projelerini tamamen içsel kaynaklarla finanse etme kararı almıştır. Bu doğrultuda, duran varlıklar için normal amortisman yerine azalan bakiyeler (hızlandırılmış amortisman) yöntemine geçilmesi ve tahsili şüpheli alacaklar için yasal sınırların en üst seviyesinden karşılık ayrılması muhasebe departmanından talep edilmiştir.
Bu işletmenin uyguladığı finansman politikası ve hedeflenen sonuçlar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AŞirket, elde edeceği dönem kârını ortaklara dağıtmayıp şirket bünyesinde yedek akçe olarak tutma kararı almış ve dış kaynak ihtiyacını doğrudan azaltan 'açık otofinansman' politikasını uygulamıştır.
- BHızlandırılmış amortisman ve yüksek karşılık ayrılması, nakit çıkışı gerektiren harcama kalemleri olduğu için firmanın dönem sonu nakit mevcudunu ve içsel fon yaratma kapasitesini azaltacaktır.
- İşletme, giderleri yüksek göstererek vergi matrahını küçültmüş ve vergi kalkanı sayesinde fonların şirket dışına çıkmasını engelleyerek bir 'gizli otofinansman' yaratmıştır.Cevap
- DUygulanan bu strateji, işletmenin sabit maliyetlerini ve faiz yükünü artırdığı için finansal kaldıraç derecesini yükselten riskli bir dış kaynak bulma yöntemidir.
- EAyrılan amortisman ve karşılık tutarlarının yüksekliği, firmanın net kârını ve dağıtılabilir fonlarını artırarak artık (residual) temettü politikası ile yeni yatırımların finansmanını kolaylaştırır.
Cevap
Doğru cevap, işletmenin giderleri yüksek göstererek vergi avantajı sağlamasını ve bu yolla fonları şirket içinde tutmasını ifade eden seçenektir. Bu işlem muhasebe ve finans literatüründe 'gizli otofinansman' olarak bilinir.
İşletmenin hızlandırılmış amortisman ve yüksek karşılık ayırma politikası, nakit çıkışı gerektirmeyen (gayrinakdi) giderleri artırır. Giderlerin bilançoda ve gelir tablosunda yüksek gösterilmesi, vergi öncesi kârı (vergi matrahını) küçültür ve ödenecek vergi tutarını düşürür. Vergi kalkanı adı verilen bu etki sayesinde, vergi olarak şirket dışına çıkacak olan fonlar işletme bünyesinde kalır. Aktiflerin değerinin düşük veya giderlerin yüksek gösterilmesiyle sağlanan bu içsel fon yaratma sürecine 'gizli otofinansman' denir. Senaryoda açıkça dış kaynakların dezavantajlarından kaçınılarak içsel bir muhasebe stratejisi geliştirildiği vurgulanmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gizli ve Açık Otofinansman (İçsel Kaynaklarla Finansman)