Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorEkonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Bir havacılık şirketi, ürettiği jet motorlarında kullanılan özel bir titanyum bağlantı elemanından yılda 18.00018.000 adet tüketmektedir. Bu bağlantı elemanının birim satın alma maliyeti 400400 TL olup, işletmenin yıllık elde bulundurma maliyeti oranı %20\%20'dir. Her bir siparişin verilmesi, nakliyesi ve kalite kontrolü süreci işletmeye sabit 800800 TL'ye mal olmaktadır. İşletme mevcut tedarik politikası gereği, bu parçayı her ayın başında eşit miktarlarda (1.5001.500 adet) sipariş etmektedir.

İşletme yönetiminin, stok maliyetlerini minimize etmek amacıyla mevcut sipariş politikasını terk edip Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) modeline geçmeye karar vermesi durumunda, işletmenin yıllık toplam stok maliyetinde (sipariş verme ve elde bulundurma maliyetleri toplamı) nasıl bir değişim gerçekleşir?

  1. 21.60021.600 TL azalırCevap
  2. B
    9.6009.600 TL azalır
  3. C
    48.00048.000 TL azalır
  4. D
    14.40014.400 TL artar
  5. E
    172.800172.800 TL artar

Cevap

İşletmenin yıllık toplam stok maliyeti 21.60021.600 TL azalır.
Mevcut durumda ayda bir 1.5001.500'er adetlik siparişlerle oluşan toplam yıllık stok maliyeti 69.60069.600 TL'dir. H = 8080 TL üzerinden ESM formülü 2DS/H\sqrt{2DS/H} işletildiğinde optimum sipariş miktarı 600600 adet olarak bulunur. İşletme sipariş miktarını 600600 adete düşürdüğünde katlanacağı yeni toplam maliyet (sipariş ve elde bulundurma eşitlenecek şekilde) 48.00048.000 TL olur. İki durum arasındaki fark alındığında stok maliyetlerinde 21.60021.600 TL'lik bir azalma gerçekleştiği görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Verilerin standart sembollerle ifade edilmesi.
D = 18.00018.000 adet/yıl, C = 400400 TL, i = %20\%20, S = 800800 TL, Mevcut Q = 1.5001.500 adet.
Maliyet formüllerinde kullanmak üzere değişkenlerin netleştirilmesi.
2
Birim elde bulundurma maliyetinin (H) hesaplanması.
H = C \times i = 400 \times 0,20 = 8080 TL/adet-yıl.
Elde bulundurma maliyeti bir yüzde olarak verildiği için birim fiyat üzerinden parasal değere çevrilmelidir.
3
Mevcut durumdaki toplam stok maliyetinin hesaplanması.
Sipariş Maliyeti = (18.000/1.500)×800=9.600(18.000 / 1.500) \times 800 = 9.600 TL. Elde Bulundurma Maliyeti = (1.500/2)×80=60.000(1.500 / 2) \times 80 = 60.000 TL. Mevcut Toplam Maliyet = 69.60069.600 TL.
Maliyet farkını bulabilmek için mevcut uygulamanın maliyet profili çıkarılmalıdır.
4
Ekonomik Sipariş Miktarı'nın (ESM) hesaplanması.
ESM = 2DSH=2×18.000×80080=360.000=600\sqrt{\frac{2DS}{H}} = \sqrt{\frac{2 \times 18.000 \times 800}{80}} = \sqrt{360.000} = 600 adet.
Optimum sipariş miktarının bulunması.
5
ESM durumundaki yeni toplam stok maliyetinin hesaplanması.
Sipariş = (18.000/600)×800=24.000(18.000 / 600) \times 800 = 24.000 TL. Elde Bulundurma = (600/2)×80=24.000(600 / 2) \times 80 = 24.000 TL. Yeni Toplam Maliyet = 48.00048.000 TL.
Optimum seviyedeki minimum maliyetin tespiti.
6
İki durum arasındaki maliyet farkının hesaplanması.
69.600−48.000=21.60069.600 - 48.000 = 21.600 TL azalır.
Soruda istenen net değişimin bulunması.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Maliyet Analizi
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Bu konudan daha fazla soru