Soru

Zorluk: Ortaİstatistiksel Süreç Kontrolü ve Kontrol Grafikleri

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) bakım onarım atölyesinde, yürütülen işlemlerin kalite standartlarına uygunluğunu izlemek amacıyla iki farklı kalite göstergesi belirlenmiştir:

I. Tornadan çıkan vagon tekerleklerinin çap uzunluklarının milimetre (mmmm) cinsinden değerleri
II. Bakımı tamamlanan her bir yolcu vagonunun dış yüzeyinde tespit edilen boya hatası, çizik ve göçüklerin toplam sayısı

İstatistiksel süreç kontrolü (İSK) prensiplerine göre, bu iki göstergenin sürecin kontrol altında olup olmadığını izlemek için kullanılması gereken en uygun kontrol grafikleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

  1. I. Xˉ\bar{X} ve RR grafikleri, II. cc-grafiğiCevap
  2. B
    I. Xˉ\bar{X} ve RR grafikleri, II. pp-grafiği
  3. C
    I. pp-grafiği, II. cc-grafiği
  4. D
    I. cc-grafiği, II. pp-grafiği
  5. E
    I. pp-grafiği, II. Xˉ\bar{X} ve RR grafikleri

Cevap

I. durum için Xˉ\bar{X} ve RR grafikleri, II. durum için cc-grafiği kullanılmalıdır.
Tekerlek çapı uzunlukları, milimetre cinsinden ölçülebilen sürekli (nicel) bir değişkendir. Sürekli değişkenlerin süreç içindeki ortalamasını ve yayılımını izlemek için Xˉ\bar{X} (Ortalama) ve RR (Aralık) grafikleri kullanılır. Vagon yüzeyindeki çizik ve göçükler ise sayılabilen (nitel) verilerdir. İkinci durumda ürünün (vagonun) kusurlu olup olmamasından (oranından) ziyade, sabit bir birim üzerindeki "kusur sayısı" ile ilgilenilmektedir. Birim başına düşen kusur sayısını izlemek için İSK prensiplerinde cc-grafiği kullanılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci durumdaki veri tipini analiz et.
Tekerlek çap uzunlukları (mmmm) ölçüm yoluyla elde edilen sürekli (nicel/değişken) verilerdir.
Sürekli verilerin istatistiksel süreç kontrolünde sürecin ortalamasını izlemek için Xˉ\bar{X} (Ortalama), değişkenliğini izlemek için ise RR (Aralık) veya ss (Standart Sapma) grafikleri kullanılır.
2
İkinci durumdaki veri tipini analiz et.
Bir vagon üzerindeki çizik, göçük ve boya hatası sayısı, sayma yoluyla elde edilen kesikli (nitel/özellik) verilerdir.
Burada tüm vagonun "kusurlu" veya "sağlam" olarak ayrılması (oran) değil, standart bir birim (bir vagon) üzerindeki kusur/hata adetlerinin sayılması söz konusudur.
3
İkinci durum için uygun nitel kontrol grafiğini belirle.
Belirli bir örneklem büyüklüğü veya sabit bir birim başına düşen kusur sayısını izlemek için cc-grafiği kullanılır.
pp-grafiği kusurlu birimlerin oranı için kullanılırken, cc-grafiği doğrudan kusur sayısına odaklanır.

Anahtar Kavram

İstatistiksel Süreç Kontrolünde Veri Tipleri ve Grafik Seçimi (Değişkenler vs. Özellikler İçin Kontrol Grafikleri)
Bu soruyu puanla