Soru

Zorluk: Çok zorDağıtım Kanalı Tasarımı ve Kanal Yapıları (Uzunluk ve Genişlik)

Zenith A.Ş., yüksek prestijli ve teknik donanımı karmaşık olan 'akıllı hibrit ofis mobilyaları' üretmektedir. Ürünlerin birim fiyatı yüksek olup, satış sürecinde müşteriye özel mimari danışmanlık verilmesi ve satış sonrasında düzenli bakım hizmeti sunulması gerekmektedir. İşletme, başlangıçta pazar payını artırmak amacıyla ürünlerini ülke genelinde belirli fiziki ve finansal kriterleri karşılayan çok sayıda elit mobilya mağazası (üretici - perakendeci - tüketici zinciri) aracılığıyla pazara sunmuştur.

Ancak zamanla şu sorunlar baş göstermiştir:
I. Aynı bölgedeki perakendeciler arası yıkıcı fiyat rekabeti, markanın 'prestijli ürün' imajını zedelemiştir.
II. Çoğu perakendeci, karmaşık ürünlerin gerektirdiği yüksek nitelikli danışmanlık ve bakım standartlarını sürdürememiştir.
III. Perakendeciler, Zenith ürünleri yerine kâr marjı daha yüksek olan ikame rakip ürünleri öne çıkarmaya başlamıştır.

Mevcut durumda işletmenin kullandığı dağıtım yapısı ile bu sorunları kalıcı olarak çözmek için geçiş yapması gereken en uygun yeni dağıtım yapısı (uzunluk ve genişlik bağlamında) aşağıdakilerin hangisinde doğru bir analizle verilmiştir?

  1. A
    Mevcut yapı 'uzun dolaylı kanal' ve 'yoğun dağıtım' stratejisine dayanmaktadır; kalite standardını sağlamak için aracı sayısı artırılarak pazarın tamamına ulaşmayı hedefleyen 'seçimli dağıtım' yapısına geçilmelidir.
  2. İşletme halihazırda 'kısa dolaylı kanal' ve 'seçimli dağıtım' uygulamaktadır; kanal kontrolünü maksimize etmek için her pazar bölgesinde tek bir temsilcinin yetkilendirildiği 'özel (inhisari) dağıtım' veya doğrudan satış yapısına geçilmelidir.Cevap
  3. C
    Mevcut yapı 'doğrudan kanal' ve 'özel (inhisari) dağıtım' özelliklerine sahiptir; rekabet gücünü artırmak ve aracıları motive etmek için sisteme toptancıların dahil edildiği 'uzun dolaylı kanal' yapısına geçilmelidir.
  4. D
    İşletme şu an 'kısa dolaylı kanal' ve 'yoğun dağıtım' uygulamaktadır; aracıların rakip ürünlere yönelmesini engellemek için kanal uzunluğu aynı tutulmalı ancak 'seçimli dağıtım' stratejisine dönülmelidir.
  5. E
    İşletme halihazırda 'kısa dolaylı kanal' ve 'seçimli dağıtım' uygulamaktadır; yaşanan kanal içi çatışmaları çözmek için sisteme uzman bölge distribütörleri eklenerek 'uzun dolaylı kanal' yapısına geçilmelidir.

Cevap

Mevcut durumda 'kısa dolaylı kanal' ve 'seçimli dağıtım' stratejisi uygulanmaktadır; yaşanan sorunları çözmek için 'özel (inhisari) dağıtım' veya doğrudan satış yapısına geçilmesi gerektiğini ifade eden seçenektir.
Verilen senaryoda işletme, üretici ile tüketici arasında yalnızca perakendecinin yer aldığı 'kısa dolaylı kanal' kullanmaktadır. Ayrıca bölgedeki tüm mağazalarla değil, belirli kriterleri karşılayanlarla çalıştığı için 'seçimli dağıtım' uygulamaktadır. Yaşanan marka imajı zedelenmesi, fiyat rekabeti ve yetersiz teknik hizmet sorunlarının temelinde üreticinin aracılar üzerindeki kontrol yetersizliği yatmaktadır. Kontrolü en üst düzeye çıkarmak, hizmet kalitesini standardize etmek ve yatay fiyat rekabetini sıfırlamak için üreticinin her pazar bölgesinde tek bir satıcıyla anlaşma yaptığı 'özel (inhisari) dağıtım' stratejisine veya doğrudan kanala geçmesi en uygun stratejik hamledir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki mevcut kanal uzunluğunu analiz etme
'Üretici - perakendeci - tüketici' diziliminde arada sadece tek bir aracı kademesi bulunduğu için bu yapı 'kısa dolaylı kanal' olarak sınıflandırılır.
Kanal uzunluğu, üretici ile tüketici arasındaki aracı kademe sayısına göre belirlenir.
2
Metindeki mevcut dağıtım genişliğini (yoğunluğunu) tespit etme
Ürünlerin 'belirli kriterleri karşılayan çok sayıda elit mobilya mağazası' ile dağıtılması, pazarın tamamına (yoğun) veya tek bir bayiye (özel) değil, 'seçimli dağıtım' stratejisine işaret eder.
Dağıtım genişliği, belirli bir pazar alanında kullanılan aracı sayısına göre tanımlanır.
3
Yaşanan kanal çatışmalarının kök nedenini belirleme
Perakendeciler arası yıkıcı fiyat rekabeti (yatay çatışma), yetersiz teknik servis ve rakip ürün satışı durumları, üreticinin aracılar üzerindeki kontrol eksikliğinden kaynaklanmaktadır.
Aracı sayısı arttıkça ve markaya münhasır (özel) çalışma zorunluluğu olmadıkça kalite standartlarını denetlemek zorlaşır.
4
Stratejik çözümü formüle etme
Üretici kontrolünü maksimize etmek, aracıları sadece kendi markasına sadık kılmak ve hizmet standardını güvence altına almak için her bölgede tek bir satıcıya imtiyaz verilen 'özel (inhisari) dağıtım' stratejisine geçilmelidir.
Özel dağıtım, lüks ve teknik destek gerektiren ürünlerde üreticiye maksimum denetim gücü sağlar ve bölge içi perakendeci rekabetini ortadan kaldırır.

Anahtar Kavram

Dağıtım Kanalı Tasarımı (Kanal Uzunluğu ve Dağıtım Genişliği/Yoğunluğu Kararları)
Bu soruyu puanla