Soru

Zorluk: Ortaİç Verim Oranı (İVO) Yöntemi

Bir enerji şirketi, ekonomik ömrünün sonunda yüksek tutarda tesis söküm ve çevre rehabilitasyon maliyeti gerektiren bir rüzgâr santrali projesini değerlendirmektedir. Projenin yıllık net nakit akışları incelendiğinde; sıfırıncı yılda başlangıç yatırım harcaması (çıkış), takip eden yıllarda düzenli faaliyet gelirleri (giriş) ve projenin son yılında söküm işlemleri nedeniyle tekrar büyük bir net nakit çıkışı olduğu görülmüştür. Şirketin ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti %12'dir. Finans yöneticisi, projenin net bugünkü değerini (NBD) sıfıra eşitleyen iskonto oranı olan İç Verim Oranı'nı (İVO) hesapladığında, iki farklı oranın (%8 ve %18) bu eşitliği sağladığını tespit etmiştir.

Buna göre, karşılaşılan finansal durum ve alınması gereken karar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Projenin net bugünkü değerini sıfır yapan iskonto oranı olan İVO, nakit akışlarının birden fazla kez işaret değiştirmesi nedeniyle 'çoklu kök' sorunu yarattığından, karar aşamasında %12 sermaye maliyetiyle hesaplanacak NBD sonucuna göre hareket edilmelidir.Cevap
  2. B
    İVO yöntemi, ara dönemlerde elde edilen nakit girişlerinin %12 olan sermaye maliyeti üzerinden yeniden yatırıma dönüştürüldüğünü varsaydığından, değerlendirmede %18'lik yüksek oran baz alınmalıdır.
  3. C
    Hesaplanan İVO değerlerinden en büyüğü olan %18 oranı, şirketin %12 olan ağırlıklı ortalama sermaye maliyetini aştığı için proje, NBD sonucuna bakılmaksızın kabul edilmelidir.
  4. D
    Projenin ekonomik ömrü sonundaki yüksek çevre rehabilitasyon nakit çıkışı karar analizine dahil edilmemeli ve faaliyet dönemi nakit girişleri üzerinden tek bir İVO bulunarak sonuçlandırılmalıdır.
  5. E
    Birden fazla İVO sonucu ortaya çıktığında firma değerini maksimize etmek için, mutlak değer sunan NBD yerine her zaman oransal getiri gösteren çoklu İVO değerlerinin aritmetik ortalaması kullanılmalıdır.

Cevap

İVO'nun nakit akışlarının birden fazla kez işaret değiştirmesi nedeniyle 'çoklu kök' sorunu yarattığını belirten ve karar aşamasında NBD sonucuna göre hareket edilmesi gerektiğini savunan ifadedir.
Doğru ifade, NBD'yi sıfır yapan bir iskonto oranı olarak tanımlanan İVO'nun en büyük handikabını (çoklu kök problemi) doğru şekilde teşhis etmekte ve böyle bir teorik tıkanıklık yaşandığında firma değerini maksimize etme amacı güden NBD yöntemine dönülmesi gerektiği kuralını eksiksiz yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Projenin nakit akış yapısını analiz etmek
Nakit akışlarının sırasıyla negatif (yatırım), pozitif (faaliyet) ve tekrar negatif (söküm) olarak iki kez işaret değiştirdiği tespit edilir.
Sermaye bütçelemesinde yatırımın geleneksel mi yoksa geleneksel olmayan (alışılmamış) bir yapıya mı sahip olduğunu belirlemek, kullanılacak yöntemin güvenilirliği açısından şarttır.
2
Çoklu İVO problemini kavramsal olarak tanımlamak
NBD'yi sıfır yapan iskonto oranı olan İVO formülünün, Descartes İşaret Kuralı gereği işaret değişim sayısı kadar kök (%8 ve %18) üretebileceği ve bunun yöntemin temel bir kısıtı olduğu anlaşılır.
Çıkan iki farklı oranın matematiksel bir hata olmadığını, nakit akışlarının doğasından kaynaklanan teorik bir sorun olduğunu bilmek gerekir.
3
Çelişkili/kısıtlı durumda yatırım kararı kuralını uygulamak
Çoklu kök durumunda İVO ile net bir karar verilemeyeceğinden, firmanın değerini mutlak olarak maksimize etmeyi hedefleyen %12 sermaye maliyeti ile iskontolanmış NBD yöntemine güvenilmesi gerektiği sonucuna varılır.
NBD yöntemi, nakit akışları kaç kez işaret değiştirirse değiştirsin tek ve güvenilir bir sonuç vererek firmanın refahını artırıp artırmayacağını net olarak gösterir.

Anahtar Kavram

İç Verim Oranı Yönteminin Kısıtları ve NBD ile Çelişkisi
Bu soruyu puanla