Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü, ülke genelindeki okulların… — KPSS İşletme

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü, ülke genelindeki okulların ihtiyacını karşılamak üzere merkezi olarak standart toner kartuşu tedarik etmektedir. Stok kontrol sürecine ilişkin planlama verileri aşağıda verilmiştir:

- Yıllık toner kartuşu talebi: $80.000$ adet
- Sipariş verme maliyeti: Sipariş başına $900$ TL
- Toner kartuşu birim fiyatı: $100$ TL
- Yıllık elde bulundurma maliyeti: Ürünün birim fiyatının $\%16$ 'sı

Buna göre, kurumun toplam stok maliyetlerini en aza indirecek Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) kaç adettir?
(Not: Kurumun güvenlik stoğu tutmadığı ve talebin yıl içinde sabit hızda gerçekleştiği varsayılacaktır.)

A
1200
B
1500
3000Cevap
D
30000
E
9000000

Cevap

Ekonomik sipariş miktarı 3000 adettir.

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) modelinde kullanılan formül

ESM = \sqrt{\frac{2DS}{H}}

şeklindedir. Burada

D

yıllık talep (

80.000

adet),

S

sipariş verme maliyeti (

900

TL) ve

H

birim başına yıllık elde bulundurma maliyetidir. Soru kökünde

H

doğrudan parasal bir tutar olarak değil, birim fiyatın (

C = 100

TL) belirli bir yüzdesi (

i = \%16

) olarak verilmiştir. Bu nedenle öncelikle

H = C \times i = 100 \times 0,16 = 16

TL olarak bulunur. Bulunan değerler formüle yerleştirildiğinde

ESM = \sqrt{\frac{2 \times 80.000 \times 900}{16}} = \sqrt{\frac{144.000.000}{16}} = \sqrt{9.000.000} = 3000

adet sonucuna ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

Birim başına yıllık elde bulundurma maliyetinin (H) hesaplanması

H = 100 \times 0,16 = 16

Soruda elde bulundurma maliyeti birim fiyatın %16'sı olarak verilmiştir. ESM formülünde kullanabilmek için bu maliyetin parasal değer (TL) cinsinden bulunması gerekir.

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülünün kurulması

ESM = \sqrt{\frac{2 \times 80.000 \times 900}{16}}

Stok maliyetlerini en aza indiren

\sqrt{\frac{2DS}{H}}

formülünde

D

(talep),

S

(sipariş maliyeti) ve

H

(elde bulundurma maliyeti) değerleri yerine konur.

Matematiksel işlemlerin yapılması ve sonucun bulunması

ESM = \sqrt{\frac{144.000.000}{16}} = \sqrt{9.000.000} = 3000

adet

İç kısımdaki işlemler tamamlanıp karekök alındığında minimum maliyeti sağlayan sipariş miktarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru