Soru

Zorluk: ZorEkonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Büyükşehir Belediyesi Afet Koordinasyon Merkezi (AKOM), acil durum müdahale kitlerinde kullanılan özel aydınlatma bataryalarının tedarik ve stok sürecini Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) modeline göre yönetmektedir.

Bataryaların birim satın alma maliyeti 500500 TL olup, birim elde bulundurma maliyeti yıllık olarak birim fiyatın %20\%20'si olarak belirlenmiştir. Kurumun tedarikçiye verdiği her bir siparişin sabit maliyeti 2.0002.000 TL'dir.

AKOM, ESM modelini uyguladığında, bu bataryalar için katlanacağı yıllık toplam stok maliyetinin (yıllık sipariş verme ve yıllık elde bulundurma maliyetleri toplamı) minimum seviyede ve 40.00040.000 TL olduğunu hesaplamıştır.

Buna göre, AKOM'un bu bataryalar için yıllık talebi kaç adettir?

  1. A
    400
  2. B
    800
  3. 4.000Cevap
  4. D
    8.000
  5. E
    16.000

Cevap

AKOM'un bu bataryalar için yıllık talebi 4.000 adettir.
ESM modelinde, optimum noktada yıllık elde bulundurma maliyeti ile yıllık sipariş maliyeti birbirine eşittir. Toplam stok maliyeti 40.00040.000 TL olduğuna göre, yıllık elde bulundurma maliyeti 20.00020.000 TL'dir. Birim elde bulundurma maliyeti H=500×%20=100H = 500 \times \%20 = 100 TL'dir. Yıllık elde bulundurma maliyeti formülü Q2×H\frac{Q}{2} \times H olduğundan, Q2×100=20.000\frac{Q}{2} \times 100 = 20.000 eşitliğinden Q=400Q = 400 adet bulunur. Son aşamada ESM formülünde (Q=2×D×SHQ = \sqrt{\frac{2 \times D \times S}{H}}) değerler yerine konduğunda 400=2×D×2.000100400 = \sqrt{\frac{2 \times D \times 2.000}{100}} denkleminden D=4.000D = 4.000 adet olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Birim elde bulundurma maliyetinin (H) hesaplanması
H=500×0,20=100H = 500 \times 0,20 = 100 TL/adet-yıl
Elde bulundurma maliyeti, birim fiyatın belirli bir yüzdesi olarak verildiği için fiyata oranlanarak parasal tutar bulunmalıdır.
2
Ekonomik Sipariş Miktarının (Q) bulunması
Q=400Q = 400 adet
ESM noktasında yıllık sipariş maliyeti ile yıllık elde bulundurma maliyeti birbirine eşittir. Toplam stok maliyeti 40.00040.000 TL ise, yıllık elde bulundurma maliyeti 20.00020.000 TL olmalıdır. Bu durumda formül: Q2×H=20.000Q2×100=20.000\frac{Q}{2} \times H = 20.000 \Rightarrow \frac{Q}{2} \times 100 = 20.000 eşitliğinden Q=400Q = 400 bulunur.
3
ESM formülünü kullanarak yıllık talebin (D) hesaplanması
D=4.000D = 4.000 adet
Q=2×D×SHQ = \sqrt{\frac{2 \times D \times S}{H}} formülünde bilinen değerler yerine konur: 400=2×D×2.000100400 = \sqrt{\frac{2 \times D \times 2.000}{100}}. Her iki tarafın karesi alınarak 160.000=40×D160.000 = 40 \times D denkleminden yıllık talep bulunur.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modelinde Toplam Maliyet Analizi ve Tersine Hesaplama
Bu soruyu puanla