Soru

Zorluk: OrtaHisse Senedi İhracı (Dışsal Özkaynak Finansmanı)

Beta Lojistik A.Ş., kapasite artırımı yatırımını finanse etmek amacıyla, borsada işlem gören mevcut paylarının ödenmiş sermayesini 80.000.00080.000.000 TL'den nakden (bedelli) 100.000.000100.000.000 TL'ye çıkarma kararı almıştır. Karar tarihinde şirket hisselerinin piyasa fiyatı 3434 TL olup, yeni ihraç edilecek payların ihraç fiyatı 44 TL (emisyonlu) olarak belirlenmiştir. Şirket yönetimi, fon ihtiyacını otofinansman (dağıtılmayan kârlar) yerine dışsal özkaynak ile sağlamayı tercih etmiştir.

Bu sermaye artırımı süreci ve etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Şirketin gerçekleştirdiği ikincil pay ihracında (bedelli artırım) bir rüçhan hakkının değeri 66 TL'dir; mevcut ortakların bu hakkı kullanması kontrol güçlerini koruyacağından hissedarlar ile yönetim arasındaki temsil (vekalet) maliyeti artmaz.Cevap
  2. B
    Bu işlem bir ilk halka arz (IPO) olduğundan, yeni paylar piyasa fiyatı yerine ihraç fiyatından satılmış ve hissedarların katlandığı temsil maliyetleri doğrudan rüçhan hakkı değerine yansıyarak bu değeri sıfırlamıştır.
  3. C
    Dış Kaynak İhtiyacı (DKİ) kapsamında kâr dağıtım oranı yanlış yorumlanarak fon açığı abartılmış; rüçhan hakkı formülünde payda dikkate alınmadığı için hakkın değeri hatalı biçimde 7,57,5 TL bulunmuştur.
  4. D
    Hisse değerlemesinde bugünkü değer formülü yerine gelecek değer formülü kullanılmış ve emisyon primi yanlışlıkla ihraç gideri olarak hesaba katılarak hissenin teorik bölünmüş fiyatı 3434 TL'de bırakılmıştır.
  5. E
    Emisyon primi göz ardı edilerek ihraç fiyatı yerine doğrudan 11 TL nominal değer kullanılmış, bu nedenle rüçhan hakkı 6,66,6 TL hesaplanarak artık (residual) temettü politikasında özkaynak ihtiyacı yanlış belirlenmiştir.

Cevap

Doğru ifade, işlemin bir ikincil pay ihracı (SEO) olduğunu, rüçhan hakkı değerinin 6 TL hesaplandığını ve hakkın kullanılmasının temsil (vekalet) maliyetlerini artırmayacağını belirten ifadedir.
Şirket hisseleri halihazırda borsada işlem gördüğü için yapılan bedelli sermaye artırımı bir ilk halka arz değil, ikincil pay ihracıdır (SEO). Rüçhan hakkının değeri R=B×(PmPi)1+BR = \frac{B \times (P_m - P_i)}{1 + B} formülü ile hesaplanır. Sermaye artırım oranı B=%25B = \%25 (0,250,25), piyasa fiyatı Pm=34P_m = 34 TL ve ihraç fiyatı Pi=4P_i = 4 TL olarak yerine konduğunda: R=0,25×301,25=6R = \frac{0,25 \times 30}{1,25} = 6 TL elde edilir. Mevcut ortakların rüçhan haklarını kullanması durumunda şirketteki mülkiyet ve oy hakları oranları seyreltilmeyeceğinden (dilution önleneceğinden), yöneticiler ile hissedarlar arasındaki çıkar çatışmasından doğan vekalet (temsil) maliyeti artış göstermez.

Adım Adım Çözüm

1
Sermaye artırım oranının (B) belirlenmesi.
B=100.000.00080.000.00080.000.000=0,25B = \frac{100.000.000 - 80.000.000}{80.000.000} = 0,25 (\%25)
Rüçhan hakkı hesaplaması için mevcut hisse senetlerine kıyasla artırılacak olan sermaye oranının tespit edilmesi gerekir.
2
Rüçhan hakkı (R) değerinin hesaplanması.
R=B×(PmPi)1+B=0,25×(344)1+0,25=0,25×301,25=6R = \frac{B \times (P_m - P_i)}{1 + B} = \frac{0,25 \times (34 - 4)}{1 + 0,25} = \frac{0,25 \times 30}{1,25} = 6 TL.
Mevcut pay sahiplerinin, şirketin çıkardığı yeni hisselerden indirimli (veya emisyonlu) alım yapabilme avantajının parasal değerini ölçmek için bu formül uygulanır.
3
İşlemin niteliğinin ve temsil (vekalet) maliyetlerine etkisinin analiz edilmesi.
İşlem borsaya kote şirket için İkincil Pay İhracıdır (SEO). Hak kullanımı, oy oranını korur ve vekalet sorununu artırmaz.
Ortakların kontrol gücünü koruyabilmesi, yöneticilerin (vekil) asillerin (ortaklar) çıkarlarına aykırı hareket etme riskini engeller.

Anahtar Kavram

İkincil Pay İhracında (SEO) Rüçhan Hakkı Değerlemesi ve Temsil Maliyeti
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla