Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEkonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürlüğü, havalimanlarındaki güvenlik kontrol noktalarında kullanılan standart bagaj tepsilerinden yılda 50.00050.000 adet tüketmektedir. Kurumun satın alma departmanı tarafından yapılan analizlere göre, her bir siparişin verilmesi ve hazırlık işlemleri için katlanılan maliyet 1.0001.000 TL'dir. Bir adet bagaj tepsisinin kuruma alım maliyeti 100100 TL olup, yıllık elde bulundurma maliyet oranı birim alım maliyetinin %25\%25'i olarak hesaplanmıştır.

Buna göre, kurumun toplam stok maliyetini (sipariş verme ve elde bulundurma) minimize etmesi için bir defada vermesi gereken Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) kaç adettir?

  1. A
    5050
  2. B
    1.0001.000
  3. 2.0002.000Cevap
  4. D
    20.00020.000
  5. E
    4.000.0004.000.000

Cevap

Kurumun stok maliyetlerini minimize eden Ekonomik Sipariş Miktarı 2.0002.000 adettir.
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM), toplam stok maliyetini minimize eden optimum sipariş miktarıdır. İlgili formül ESM=(2DS)/HESM = \sqrt{(2DS)/H} şeklindedir. Soru bağlamında yıllık talep (DD) 50.00050.000 adet ve sipariş maliyeti (SS) 1.0001.000 TL'dir. Elde bulundurma maliyeti (HH) ise birim alım maliyetinin (100100 TL) %25\%25'i alınarak 100×0,25=25100 \times 0,25 = 25 TL olarak bulunur. Değerler formülde yerine konulduğunda (2×50.000×1.000)/25=4.000.000\sqrt{(2 \times 50.000 \times 1.000) / 25} = \sqrt{4.000.000} işlemi elde edilir. Bu değerin karekökü alındığında optimum sipariş miktarı 2.0002.000 adet olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen parametrelerin tanımlanması ve formül değişkenlerinin belirlenmesi.
Yıllık Talep (DD) = 50.00050.000 adet, Sipariş Maliyeti (SS) = 1.0001.000 TL, Birim Fiyat (CC) = 100100 TL, Elde Bulundurma Oranı (ii) = %25\%25 (0,250,25).
ESM formülünde kullanılacak doğru değerlerin ayrıştırılması gereklidir.
2
Birim başına yıllık elde bulundurma maliyetinin (HH) hesaplanması.
H=C×i=100×0,25=25H = C \times i = 100 \times 0,25 = 25 TL/adet-yıl.
Elde bulundurma maliyeti oran olarak verildiği için, birim fiyat üzerinden tutarsal değere çevrilmelidir.
3
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülünün uygulanması.
ESM=2×D×SH=2×50.000×1.00025ESM = \sqrt{\frac{2 \times D \times S}{H}} = \sqrt{\frac{2 \times 50.000 \times 1.000}{25}}
Toplam stok maliyetini (sipariş ve elde bulundurma) minimize eden optimum miktarı veren temel denklem (Wilson Formülü) budur.
4
Karekök içindeki matematiksel işlemin yapılıp sonucun bulunması.
ESM=100.000.00025=4.000.000=2.000ESM = \sqrt{\frac{100.000.000}{25}} = \sqrt{4.000.000} = 2.000 adet.
Formülün çözümlenerek nihai ekonomik sipariş miktarının elde edilmesi işlemidir.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli'nde elde bulundurma maliyetinin doğru hesaplanması ve optimizasyon formülünün uygulanması.
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Bu konudan daha fazla soru