Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEkonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ), yüksek gerilim hatlarının bakım ve onarımında kullanılmak üzere standart tipte "kompozit silikon izolatör" tedarik etmektedir. Bu malzeme için yıllık talep miktarı 72.00072.000 adet olarak öngörülmüştür.

TEİAŞ'ın satın alma biriminin verilerine göre;
- Her bir siparişin verilme maliyeti 250 TL250 \text{ TL}'dir.
- Bir adet izolatörün birim satın alma fiyatı 400 TL400 \text{ TL}'dir.
- İzolatörlerin yıllık elde bulundurma maliyeti oranı, birim satın alma fiyatının %25\%25'i olarak belirlenmiştir.

Buna göre, TEİAŞ'ın toplam stok maliyetlerini minimize edebilmesi için her defasında vermesi gereken Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) kaç adettir?

  1. A
    300300
  2. 600600Cevap
  3. C
    1.2001.200
  4. D
    6.0006.000
  5. E
    60.00060.000

Cevap

Doğru yanıt 600600 adet olmalıdır. Ekonomik sipariş miktarını bulmak için öncelikle birim elde bulundurma maliyeti (HH) doğru hesaplanmalı, ardından ESMESM formülü uygulanmalıdır.
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM), ESM=(2DS)/HESM = \sqrt{(2DS)/H} formülü ile hesaplanır. Soruda elde bulundurma maliyeti tutar olarak değil oran olarak verilmiştir. Bu nedenle öncelikle HH değeri, 400 TL×%25=100 TL400 \text{ TL} \times \%25 = 100 \text{ TL} olarak bulunmalıdır. Formülde veriler yerine konulduğunda; (2×72.000×250)/100=360.000\sqrt{(2 \times 72.000 \times 250) / 100} = \sqrt{360.000} işlemi elde edilir. Bu değerin karekökü alındığında optimum sipariş miktarı 600600 adet olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen parametreleri belirleyin.
Yıllık talep (DD) = 72.00072.000 adet, Sipariş maliyeti (SS) = 250 TL250 \text{ TL}, Birim fiyat (PP) = 400 TL400 \text{ TL}, Elde bulundurma oranı (ii) = %25\%25 (0,250,25).
Modeldeki hesaplamaların yapılabilmesi için değişkenlerin eksiksiz tanımlanması gerekir.
2
Birim başına yıllık elde bulundurma maliyetini (HH) hesaplayın.
H=P×i⇒H=400×0,25=100 TL/adet-yılH = P \times i \Rightarrow H = 400 \times 0,25 = 100 \text{ TL/adet-yıl}
Elde bulundurma maliyeti doğrudan tutar olarak değil, fiyata bağlı bir yüzde olarak verildiği için formülde kullanılacak reel değerin bulunması zorunludur.
3
Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) formülünü uygulayın.
ESM=2×D×SH=2×72.000×250100ESM = \sqrt{\frac{2 \times D \times S}{H}} = \sqrt{\frac{2 \times 72.000 \times 250}{100}}
Toplam stok maliyetini (sipariş verme ve elde bulundurma maliyetleri toplamı) minimize eden en uygun sipariş hacmini bulmak için temel ESM eşitliği kullanılır.
4
Matematiksel işlemi tamamlayarak sonucu bulun.
ESM=36.000.000100=360.000=600ESM = \sqrt{\frac{36.000.000}{100}} = \sqrt{360.000} = 600 adet.
Bulunan 600600 adetlik miktar, TEİAŞ'ın her siparişte istemesi gereken optimum izolatör sayısıdır.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) temel formülü ve fiyata endeksli elde bulundurma maliyeti hesabı.
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Bu konudan daha fazla soru