Examkin

Soru

Zorluk: ZorEkonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Bir kamu hastanesinin eczane birimi, yıllık kullanımı 18.00018.000 kutu olan özel bir ilacın tedarik sürecini yönetmektedir. İlacın kutu fiyatı 200200 TL olup her bir siparişin verilmesi, takibi ve teslim alınması süreci 500500 TL'lik bir sabit sipariş maliyeti yaratmaktadır. Hastanenin bu ilaç için belirlediği yıllık elde bulundurma maliyeti oranı, ilacın kutu fiyatının %25\%25'idir.

Mevcut durumda hastane, tedarikçiyle olan sözleşmesi gereği bu ilacı her defasında 1.5001.500 kutuluk partiler hâlinde sipariş etmektedir.

Buna göre, hastane yönetiminin mevcut sipariş politikası yerine Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) modeline geçmesi durumunda, yıllık toplam stok yönetim maliyetinde (sipariş verme ve elde bulundurma maliyetleri toplamı) nasıl bir değişim yaşanır?

  1. 13.50013.500 TL azalırCevap
  2. B
    96.00096.000 TL azalır
  3. C
    30.00030.000 TL azalır
  4. D
    22.50022.500 TL azalır
  5. E
    9.0009.000 TL artar

Cevap

Mevcut durumda ortaya çıkan yıllık stok yönetim maliyeti ile Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) modelinde ortaya çıkan maliyet hesaplanıp aradaki fark alındığında maliyetin 13.50013.500 TL azaldığı görülmektedir.
Doğru cevap, mevcut politika ile ESM politikası arasındaki toplam stok yönetim maliyeti farkını tam ve eksiksiz yansıtan değerdir. Mevcut durumda sipariş ve elde bulundurma maliyetlerinin toplamı 43.50043.500 TL iken, ESM (600600 kutu) seviyesinde bu maliyetlerin toplamı 30.00030.000 TL olmaktadır. Dolayısıyla, modele geçildiğinde yıllık toplam maliyette 13.50013.500 TL'lik bir azalış (tasarruf) gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Birim elde bulundurma maliyetinin (HH) hesaplanması
H=C×i=200×0,25=50H = C \times i = 200 \times 0,25 = 50 TL/kutu/yıl
Elde bulundurma maliyeti, birim fiyat ile belirtilen yüzdenin çarpımıyla bulunur.
2
Mevcut sipariş miktarındaki (Q=1.500Q = 1.500) toplam maliyetin hesaplanması
Sipariş maliyeti = (18.000/1.500)×500=6.000(18.000 / 1.500) \times 500 = 6.000 TL. Elde bulundurma maliyeti = (1.500/2)×50=37.500(1.500 / 2) \times 50 = 37.500 TL. Toplam = 43.50043.500 TL.
Mevcut durumun maliyetini bilmeden ESM'nin sağlayacağı farkı (tasarrufu) bulamayız.
3
Ekonomik Sipariş Miktarının (ESM) hesaplanması
ESM=2×18.000×50050=360.000=600ESM = \sqrt{\frac{2 \times 18.000 \times 500}{50}} = \sqrt{360.000} = 600 kutu.
Stok yönetim maliyetlerini minimize eden optimal sipariş miktarını bulmak için ESM formülü uygulanır.
4
ESM seviyesindeki toplam maliyetin hesaplanması
Sipariş maliyeti = (18.000/600)×500=15.000(18.000 / 600) \times 500 = 15.000 TL. Elde bulundurma maliyeti = (600/2)×50=15.000(600 / 2) \times 50 = 15.000 TL. Toplam = 30.00030.000 TL.
Optimum sipariş miktarının yaratacağı yeni maliyet durumunu belirlemek gerekir.
5
Maliyetler arasındaki farkın (değişimin) bulunması
Fark = 43.500−30.000=13.50043.500 - 30.000 = 13.500 TL azalır.
Soruda mevcut durumdan ESM'ye geçişteki toplam maliyet değişimi (azalış/artış) sorulmaktadır.

Anahtar Kavram

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) ve Toplam Stok Yönetimi Maliyet Analizi
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomik Sipariş Miktarı (ESM) Modeli

Bu konudan daha fazla soru