Soru

Zorluk: OrtaKitle Toplamının Tahmini ve Varyansı

Bir üniversite kütüphanesindeki toplam kitap sayısını tahmin etmek amacıyla, kütüphanede bulunan N=500N = 500 raf arasından basit rastgele örnekleme yöntemiyle n=50n = 50 raf seçilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda, seçilen raflardaki ortalama kitap sayısı yˉ=80\bar{y} = 80 ve örneklem varyansı s2=100s^2 = 100 olarak hesaplanmıştır. Buna göre, kütüphanedeki toplam kitap sayısı tahmin edicisinin varyansı (V^(τ^))(\hat{V}(\hat{\tau})) kaçtır?

  1. 450.000Cevap
  2. B
    500.000
  3. C
    900
  4. D
    40.000
  5. E
    1.000

Cevap

Kitle toplamı tahmin edicisinin varyansı 450.000450.000 olarak hesaplanır.
Kitle toplamı tahmin edicisinin varyansı hesaplanırken, örneklem ortalamasının varyansı olan s2n(1f)\frac{s^2}{n}(1-f) değeri kitle büyüklüğünün karesi (N2N^2) ile çarpılır. Verilen problemde 5002×(100/50)×0,9500^2 \times (100/50) \times 0,9 işlemi sonucunda 450.000450.000 değerine ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen değerleri belirle ve örnekleme oranını hesapla.
N=500,n=50,s2=100,f=50500=0,1N = 500, n = 50, s^2 = 100, f = \frac{50}{500} = 0,1
Varyans formülünde kullanılacak parametrelerin ve sonlu kitle düzeltme çarpanının belirlenmesi gerekir.
2
Kitle toplamı varyans formülünü yaz.
V^(τ^)=N2×s2n×(1f)\hat{V}(\hat{\tau}) = N^2 \times \frac{s^2}{n} \times (1 - f)
Basit rastgele örneklemede iadesiz seçim durumunda kitle toplamının varyansı bu formülle hesaplanır.
3
Değerleri formülde yerine koyarak hesaplamayı yap.
V^(τ^)=5002×10050×(10,1)=250.000×2×0,9=450.000\hat{V}(\hat{\tau}) = 500^2 \times \frac{100}{50} \times (1 - 0,1) = 250.000 \times 2 \times 0,9 = 450.000
Matematiksel işlemler sonucunda kitle toplamının tahmin edicisinin varyansı elde edilir.

Anahtar Kavram

Kitle toplamı tahmini, örneklem ortalamasının kitle hacmiyle çarpılmasına dayanırken; varyansı, ortalamanın varyansının N2N^2 ile genişletilmesi ve iadesiz seçimde SKD ile düzeltilmesiyle bulunur.
Bu soruyu puanla