T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Risk Analizi Genel Müdürlüğü, 2026 mali yılında kurumlar vergisi beyannamesi veren tüm mükelleflerin () sistemdeki kesinleşmiş beyan kayıtlarını kullanarak ortalama matrah tutarını olarak kesin bir şekilde hesaplamıştır.
Daha sonra, beyan dışı bırakılmış olası gelirleri incelemek amacıyla bu mükellefler arasından basit rastgele örnekleme ile mükellef seçilmiş ve detaylı vergi incelemesine tabi tutulmuştur. İnceleme sonucunda, bu mükellefin eksik beyan tutarlarının ortalaması , standart sapması ise olarak bulunmuştur. Denetmenler, kitledeki gerçek eksik beyan ortalamasını () tahmin etmek için hesapladıkları bu değerini kullanmışlardır.
Bu araştırmadaki istatistiksel kavramlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- Kitleye ait gerçek eksik beyan ortalaması olan tahmin edilmeye çalışılan sabit bir parametreyi, hesaplanan ise rassal bir değişken olarak kendi örnekleme dağılımına sahip olan bir istatistiği temsil eder.Cevap
- Bİncelenen dosyalardan hesaplanan ve değerleri, tüm kitleyi temsil etme amacıyla kullanıldığından dolayı istatistik değil, kitle parametreleridir.
- CSistemdeki tüm kayıtlar kullanılarak bilinen değeri bir tahminleyici (istatistik) iken, mükellef üzerinden hesaplanan değeri kitleye ait gerçek durumu yansıttığı için bir parametredir.
- DSadece rassal örneklem seçiminden kaynaklanan ve istatistiğinin parametresinden sapmasına yol açan doğal farklılık, örnekleme dışı hata olarak adlandırılır.
- EAraştırma kapsamında rastgele seçimi yapılan mükellef dosyaları örneklem istatistiğini, bu dosyalardan okunan eksik beyan tutarları ise örnekleme birimini ifade eder.