Soru

Zorluk: OrtaSüreç Değişkenliği (Genel ve Özel Nedenler)

Bir kamu iştiraki olan şeker fabrikasında, üretilen toz şekerlerin nem oranları kalite kontrol departmanı tarafından periyodik olarak alınan örneklemlerle kontrol grafikleri üzerinden izlenmektedir. Yapılan son inceleme sonucunda, kalite kontrol uzmanı sürecin "istatistiksel denetim (kontrol) altında" olduğunu raporlamıştır.

Buna göre, bu üretim sürecindeki değişkenlik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Süreçteki değişkenlik yalnızca sistemin kendi doğasında var olan genel (rastgele) nedenlerden kaynaklanmaktadır.Cevap
  2. B
    Süreçte hem genel hem de özel (atanabilir) nedenli değişkenlikler, kontrol sınırlarını aşmayacak düzeyde bir arada bulunmaktadır.
  3. C
    Değişkenliğin temel kaynağı, farklı vardiyalardaki operatör değişimleri gibi sürece dışarıdan etki eden özel (atanabilir) nedenlerdir.
  4. D
    Gözlemlenen dalgalanmaları en aza indirmek için, genel nedenleri hedef alan anlık makine ayarları (müdahaleler) yapılmalıdır.
  5. E
    Sürecin denetim altında olması, genel (rastgele) nedenli değişkenliklerin tamamen ortadan kaldırıldığını gösterir.

Cevap

Süreçteki değişkenlik yalnızca sistemin kendi doğasında var olan genel (rastgele) nedenlerden kaynaklanmaktadır.
İstatistiksel kalite kontrol teorisinde, bir sürecin 'istatistiksel denetim altında' (kararlı) olarak tanımlanabilmesi için o sürece etki eden hiçbir özel (atanabilir) nedenin bulunmaması gerekir. Bu durumda, süreçte gözlemlenen dalgalanmaların tamamı sistemin kendi yapısından, malzemelerin doğal yapısından veya çevresel sabit koşullardan kaynaklanan şansa bağlı, yani genel (rastgele) nedenli değişkenliklerdir. Bu nedenle, denetim altındaki bir süreçte yalnızca genel nedenler aktiftir.

Adım Adım Çözüm

1
Sürecin 'istatistiksel denetim altında' olma durumunun teorik tanımını hatırlama.
İstatistiksel denetim (kontrol) altında olma durumu, sürecin sadece doğal ve kaçınılmaz dalgalanmalara sahip olduğu durumu ifade eder.
Soruda verilen kararlılık raporunun ne anlama geldiğini kavramak.
2
Değişkenlik türleri (genel ve özel nedenler) ile sürecin durumu arasındaki ilişkiyi kurma.
Genel (rastgele) nedenler sistemin doğasında vardır ve kontrol altındaki süreçte sadece bu nedenler bulunur. Özel (atanabilir) nedenler ise makine arızası, hatalı hammadde gibi dışsal şoklardır ve varlıkları sürecin kontrolden çıktığını gösterir.
Seçeneklerdeki değişkenlik iddialarını eleyebilmek.
3
Seçenekleri analiz ederek doğru teorik açıklamayı bulma.
Sürecin yalnızca genel nedenlerden kaynaklanan değişkenlik içerdiğini belirten ifade, denetim altında olmanın kesin ve doğru tanımıdır.
Doğru yanıtı kesin olarak tespit etmek.

Anahtar Kavram

İstatistiksel denetim (kontrol) altındaki bir süreçte, değişkenlik sadece sürecin doğasından kaynaklanan genel (rastgele) nedenlerden oluşur; özel (atanabilir) nedenler süreçte bulunmaz.
Bu soruyu puanla