Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSüreç Değişkenliği (Genel ve Özel Nedenler)

Bir ilaç üretim tesisinde, aşı flakonlarına yapılan mililitre cinsinden sıvı dolum işlemi periyodik olarak alınan örneklemlerle takip edilmektedir. Kalite kontrol uzmanları tarafından oluşturulan grafikler incelendiğinde, dolum sürecinin istatistiksel olarak tamamen denetim altında olduğu ve ölçümlerin sadece hedef değer etrafında doğal dalgalanmalar sergilediği görülmüştür. Buna rağmen üretim sorumlusu, hedef değerden gerçekleşen her bir küçük sapmayı düzeltmek amacıyla dolum makinesinin valf ayarlarına anlık olarak müdahale etme kararı almıştır.

Süreç değişkenliği kavramları dikkate alındığında, bu durumla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Süreç denetim altında olduğu için yalnızca genel nedenli değişkenlik içermektedir; sorumlunun anlık müdahaleleri sürecin toplam değişkenliğini daha da artıracaktır.Cevap
  2. B
    Ölçümlerdeki doğal dalgalanmalar özel nedenlerden kaynaklandığı için valf ayarlarına yapılan anlık müdahaleler sürecin kalitesini iyileştirecektir.
  3. C
    Sürecin istatistiksel denetim altında olması, dolum miktarlarının tolerans (spesifikasyon) sınırlarının kesinlikle dışına çıkmayacağını garanti eder.
  4. D
    Hedef değerden küçük sapmaların dahi gözlenmesi, sürecin aslında kontrolden çıktığını ve Tip II hatasına düşüldüğünü kanıtlar.
  5. E
    İstatistiksel olarak denetim altındaki süreçlerde gözlenen her bir dalgalanma, tespit edilip kalıcı olarak ortadan kaldırılması gereken atanabilir bir nedene işaret eder.

Cevap

Süreç denetim altında olduğu için yalnızca genel nedenli değişkenlik içermektedir; sorumlunun anlık müdahaleleri sürecin toplam değişkenliğini daha da artıracaktır.
İstatistiksel kalite kontrol teorisine göre, istatistiksel olarak denetim altında olan kararlı bir süreçte özel (atanabilir) nedenler bulunmaz. Sistemde sadece çok sayıda ve her biri tek başına ihmal edilebilir düzeyde etkiye sahip olan genel (rastgele) nedenler vardır. Bu durumda sürece dışarıdan yapılacak her anlık müdahale (ayar değiştirme), sisteme fazladan bir hata varyansı ekleyeceğinden sürecin kendi doğal sınırlarından daha fazla sapmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Sürecin mevcut durumunu analiz etme
Süreç istatistiksel olarak denetim altındadır.
Soruda sürecin kontrol sınırları içerisinde sadece doğal dalgalanmalar sergilediği açıkça belirtilmiştir.
2
Değişkenlik türünü tespit etme
Süreçte yalnızca genel (şansa bağlı) nedenli değişkenlik bulunmaktadır.
İstatistiksel olarak denetim altında olan bir süreç, özel (atanabilir) nedenlerden arındırılmış, yalnızca sistemin doğasında var olan genel nedenlerin etkisi altında kalan bir süreçtir.
3
Üretim sorumlusunun müdahalesini (tampering) değerlendirme
Müdahale mantıksızdır ve sürece zarar verir.
Genel nedenlere özel nedenmiş gibi tepki verilip sürecin ayarlarına sürekli müdahale edilmesi (aşırı ayarlama/tampering), varyansı büyüterek süreci istikrarsızlaştırır.

Anahtar Kavram

Genel ve Özel Nedenli Değişkenlik ile Aşırı Müdahale (Tampering)
Bu soruyu puanla

Konular

Süreç Değişkenliği (Genel ve Özel Nedenler)

Bu konudan daha fazla soru