Bir araştırmacı, kamu çalışanlarının kurumsal aidiyet düzeylerini belirlemek amacıyla hazı… — KPSS İstatistik

Bir araştırmacı, kamu çalışanlarının kurumsal aidiyet düzeylerini belirlemek amacıyla hazırlanan $5$ maddelik bir ölçekten elde edilen verilere faktör analizi uygulamıştır. Varimax dik döndürme yöntemi sonucunda elde edilen faktör yükleri matrisi aşağıda verilmiştir:

Madde	Faktör 1 ( $F_1$ )	Faktör 2 ( $F_2$ )
$M_1$	$0,82$	$0,04$
$M_2$	$0,75$	$0,12$
$M_3$	$0,46$	$0,42$
$M_4$	$0,08$	$0,81$
$M_5$	$0,15$	$0,74$

Buna göre, elde edilen faktör yükleri ve matris yapısı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$M_3$ maddesi, her iki faktördeki yükleri arasındaki farkın $0,10$ 'dan küçük olması nedeniyle binişik (cross-loading) bir madde olarak değerlendirilmelidir.Cevap
B
Analizde Varimax döndürme yöntemi tercih edildiği için faktörler arasında orta veya yüksek düzeyde bir korelasyon oluşması beklenir.
C
$M_4$ maddesinin ortak varyansı ( $h^2$ ), ilgili maddedeki faktör yüklerinin aritmetik toplamı olan $0,89$ değerine eşittir.
D
$M_1$ maddesi, yapı geçerliliği açısından her iki faktör tarafından da benzer oranlarda açıklanan kararsız bir maddedir.
E
Eğer araştırmacı Promax döndürme yöntemi kullansaydı, faktörler arası diklik (bağımsızlık) durumu kesin olarak korunmuş olurdu.

Cevap

M3 maddesinin her iki faktördeki yükleri arasındaki farkın 0,10 kritik değerinden küçük olması, bu maddenin binişik (cross-loading) olduğunu gösterir.

Verilen faktör yükleri matrisinde, üçüncü madde (M3) her iki faktörde de birbirine çok yakın yük değerlerine (

0,46

0,42

) sahiptir. İstatistiksel olarak bu iki yük arasındaki fark (

0,04

), kabul edilen kritik eşik olan

0,10

değerinden küçük olduğu için bu madde binişik (cross-loading) olarak tanımlanır ve genellikle ölçekten çıkarılması veya revize edilmesi önerilir.

Adım Adım Çözüm

Matristeki maddelerin her bir faktör üzerindeki en yüksek ve en yakın yük değerlerini belirleyin.

M3 maddesi için en yüksek yük 0,46 (F1) ve ona en yakın yük 0,42 (F2) olarak görülmektedir.

Binişiklik analizi için madde yükleri arasındaki farkın incelenmesi gerekir.

M3 maddesi için faktör yükleri arasındaki farkı hesaplayın.

0,46 - 0,42 = 0,04.

Farkın 0,10'dan küçük olması maddenin birden fazla faktöre hizmet ettiğini ve yapı geçerliliğini bozduğunu gösterir.

Döndürme yönteminin özelliklerini kontrol edin.

Varimax dik (ortogonal) bir yöntemdir ve faktörleri bağımsız kabul eder.

Yorumlama yaparken döndürme türünün faktörler arası ilişkiyi nasıl etkilediğini bilmek zorunludur.

Anahtar Kavram

Faktör Yükleri ve Binişiklik (Cross-loading)

Daha Fazla Pratik

Varimax yerine Promax döndürme yapılsaydı, 'Yük Matrisi' (Loading Matrix) yerine 'Desen Matrisi' (Pattern Matrix) ve 'Yapı Matrisi' (Structure Matrix) arasındaki farkın nasıl yorumlanacağını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru