Bir kamu kurumunda düzenlenen hizmet içi eğitim programının başarı puanı üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla (iki faktörlü) faktöriyel deney tasarımı uygulanmıştır. Araştırmada birinci faktör 'Eğitim Yöntemi' (Çevrimiçi, Yüz Yüze), ikinci faktör ise 'Materyal Türü' (Görsel, Metin) olarak belirlenmiştir.
Veri analizi sonucunda; çevrimiçi eğitim yönteminin görsel materyallerle birlikte kullanıldığında başarı puanını önemli ölçüde artırdığı, metin materyalleriyle kullanıldığında ise başarı puanını düşürdüğü görülmüştür. Öte yandan, yüz yüze eğitim yönteminin metin materyalleriyle kullanıldığında başarı puanını artırdığı, görsel materyallerle ise düşürdüğü tespit edilmiştir.
Buna göre, elde edilen bulguların istatistiksel yorumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- AEtkileşim etkisinin varlığı nedeniyle, faktörlerin başarı üzerindeki net etkisini görmek için etkileşim terimi modelden çıkarılarak yalnızca ana etkilere odaklanılmalıdır.
- Eğitim yöntemi ile materyal türü arasında çapraz (ordinal olmayan) bir etkileşim etkisi bulunmaktadır ve faktörlerin ana etkilerinin tek başına değerlendirilmesi yanıltıcı olacaktır.Cevap
- CBu bulgular kontrol edilemeyen bir faktörün sürece dahil olduğunu gösterdiğinden, analiz faktöriyel tasarım yerine Latin Karesi deney tasarımı ile yenilenmelidir.
- DÇalışmadaki her iki faktör de iki seviyeli olduğundan, etkileşim etkisine ait serbestlik derecesi faktörlerin serbestlik dereceleri toplamına eşittir.
- EElde edilen verilerdeki temel farkları belirlemek için varyans analizi F testi yapılmaksızın doğrudan çoklu karşılaştırma (post-hoc) testleri uygulanmalıdır.