Examkin

Soru

Zorluk: ZorBölünmüş Parseller (Split-Plot) Deney Tasarımı

Bir tarımsal araştırmada, 33 farklı sulama yönteminin (ana parsel) ve 55 farklı gübre çeşidinin (alt parsel) verim üzerindeki etkisi Rastgele Bloklar Bölünmüş Parseller (Split-Plot) Deney Tasarımı kullanılarak incelenmek istenmektedir. Deney 44 blokta yürütülmüştür.

Yapılan varyans analizi (ANOVA) sonucunda aşağıdaki Kareler Toplamı (KT) değerleri elde edilmiştir:

Varyans KaynağıKareler Toplamı (KT)
Sulama Yöntemi (Ana Faktör)150
Ana Parsel Hatası (Hata A)120
Gübre Çeşidi (Alt Faktör)200
Alt Parsel Hatası (Hata B)360

Buna göre, sulama yönteminin temel etkisinin istatistiksel olarak anlamlılığını test etmek için hesaplanması gereken F test istatistiği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    1,25
  2. 3,75Cevap
  3. C
    5,00
  4. D
    7,50
  5. E
    25,00

Cevap

Hesaplanması gereken F test istatistiği 3,75'tir.
Doğru yanıt olan 3,75 değeri; Ana Faktör Kareler Ortalamasının (75), Ana Parsel Hatası Kareler Ortalamasına (20) bölünmesiyle elde edilmiştir. Bölünmüş parseller deney tasarımında rastgele bloklar kullanıldığında, ana faktörün serbestlik derecesi (a−1)=(3−1)=2(a-1) = (3-1) = 2'dir. Ana parsel hatasının (Hata A) serbestlik derecesi ise blok ve ana faktör serbestlik derecelerinin çarpımı olan (r−1)(a−1)=(4−1)(3−1)=6(r-1)(a-1) = (4-1)(3-1) = 6'dır. Kareler ortalamaları hesaplanıp birbirine oranlandığında (75/2075 / 20) sonuç 3,75 çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Ana faktör (Sulama Yöntemi) ve Ana Parsel Hatası (Hata A) için serbestlik derecelerini (sd) hesaplayın.
Ana Faktör sd=a−1=3−1=2sd = a - 1 = 3 - 1 = 2. Hata A sd=(r−1)(a−1)=(4−1)(3−1)=3×2=6sd = (r - 1)(a - 1) = (4 - 1)(3 - 1) = 3 \times 2 = 6.
Varyans analizinde Kareler Ortalamasını (KO) bulmak için Kareler Toplamının (KT) ilgili serbestlik derecesine bölünmesi gerekir. Burada aa ana faktör seviyesi, rr ise blok sayısıdır.
2
Ana faktör ve Hata A için Kareler Ortalamalarını (KO) hesaplayın.
Ana Faktör KO=150/2=75KO = 150 / 2 = 75. Hata A KO=120/6=20KO = 120 / 6 = 20.
Test istatistiği hesaplanırken KT değerleri doğrudan kullanılamaz, serbestlik dereceleri ile düzeltilmiş KO değerleri kullanılmalıdır.
3
Ana faktör için F test istatistiğini hesaplayın.
F=75/20=3,75F = 75 / 20 = 3,75.
Bölünmüş parseller tasarımında ana faktörün (bütünsel parsel) etkisi, kendi hatası olan Ana Parsel Hatası (Hata A) üzerinden test edilir.

Anahtar Kavram

Bölünmüş Parseller (Split-Plot) Deney Tasarımında Serbestlik Derecesi ve F Testi
Bu soruyu puanla

Konular

Bölünmüş Parseller (Split-Plot) Deney Tasarımı

Bu konudan daha fazla soru