Soru

Zorluk: OrtaProfil Analizi

Bir endüstri ve örgüt psikoloğu, üç farklı motivasyon eğitim programının (Gruplar) çalışanların performans skorları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla, rastgele seçilen çalışanların performanslarını ardışık dört çeyrek dönemde (Ölçüm Noktaları) kaydetmiştir.

Elde edilen tekrarlı ölçüm verilerine Profil Analizi uygulanmış ve temel hipotezlerin test edilmesi sürecinde, analizdeki ilk aşama için hesaplanan Wilks' Lambda (Λ\Lambda) test istatistiği 0,150,15 (p<0,001p < 0,001) bulunmuştur.

Profil analizinin aşamaları dikkate alındığında, bu aşamada test edilen hipotez ve sonucun yorumlanmasına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Wilks' Lambda değerinin küçük olması nedeniyle ilk aşama olan 'profillerin paralelliği' hipotezi reddedilir; profiller paralel olmadığı için grupların 'çakışıklığı' (eşitliği) hipotezinin genel olarak test edilmesi anlamını yitirir.Cevap
  2. B
    Wilks' Lambda değerinin sıfıra yaklaşması etkileşimin olmadığını ve 'profillerin paralelliği' hipotezinin kabul edildiğini gösterir; bu nedenle bir sonraki aşamada grupların çakışıklığı test edilmelidir.
  3. C
    Bu aşamada 'profillerin düzlüğü' hipotezi test edilmektedir ve p<0,001p < 0,001 olması varsayımların bozulduğunu gösterdiğinden, analize çoklu ANOVA (her zaman noktası için ayrı ANOVA) ile devam edilmelidir.
  4. D
    İlk aşama varyans-kovaryans matrislerinin homojenliğini sınayan Box's M testidir; verilen değer varsayımın sağlandığını gösterdiği için profillerin çakışıklığı doğrudan kabul edilir.
  5. E
    Bu aşamada 'profillerin çakışıklığı' hipotezi test edilmektedir ve Wilks' Lambda değeri matrisin izi (trace) üzerinden hesaplandığından, değerin küçük olması gruplar arası farkın olmadığını kanıtlar.

Cevap

Wilks' Lambda değerinin küçük olması nedeniyle ilk aşama olan 'profillerin paralelliği' hipotezi reddedilir; profiller paralel olmadığı için grupların 'çakışıklığı' (eşitliği) hipotezinin genel olarak test edilmesi anlamını yitirir.
Profil analizinde işlem sırası sabittir: İlk olarak Gruplar x Zaman etkileşimini ifade eden 'profillerin paralelliği' hipotezi test edilir. Wilks' Lambda değerinin 0,150,15 gibi küçük bir değer çıkması (p<0,001p < 0,001), bu hipotezin güçlü bir şekilde reddedildiğini gösterir. Profiller paralel olmadığında (grupların zamana göre değişimleri farklı olduğunda), grupların tüm zamanlardaki genel ortalamalarını karşılaştıran 'çakışıklık' hipotezini test etmek istatistiksel ve mantıksal olarak anlamını yitirir.

Adım Adım Çözüm

1
Profil analizinin ilk aşamasında test edilecek hipotezi belirlemek.
Profil analizinde her zaman ilk olarak 'profillerin paralelliği' (Gruplar x Zaman etkileşimi) hipotezi test edilir.
Paralellik varsayımı, diğer hipotezlerin (çakışıklık ve düzlük) genel olarak test edilip edilemeyeceğini belirler.
2
Wilks' Lambda değerini yorumlamak.
Wilks' Lambda (0,150,15) sıfıra yakın ve p<0,001p < 0,001 olduğundan, etkileşim etkisi istatistiksel olarak anlamlıdır ve paralellik hipotezi reddedilir.
Wilks' Lambda ters çalışan bir istatistiktir; küçük değerler gruplar/etkileşimler arası farkın büyük olduğunu gösterir.
3
Paralellik reddedildiğinde yapılacak işlemi belirlemek.
Profiller paralel olmadığında, grupların genel bir çakışıklığını (eşitliğini) test etmek anlamsızlaşır.
Çizgiler birbirini kestiğinden veya farklı eğilimler gösterdiğinden, gruplar arasındaki fark zamana bağlıdır ve genel bir 'hangi grup daha iyi' karşılaştırması yanıltıcı olur.

Anahtar Kavram

Profil Analizi Hipotez Sıralaması ve Wilks' Lambda Yorumu
Bu soruyu puanla