Examkin

Soru

Zorluk: KolayZaman Serilerinin Bileşenleri (Trend, Mevsimsellik, Döngüsel ve Düzensiz Hareketler)

Bir enerji dağıtım şirketi, bir bölgenin son 20 yıllık elektrik talebini analiz etmektedir. Yapılan incelemede, talebin uzun dönemli bir artış eğiliminde olduğu ve bu artışa paralel olarak mevsimsel dalgalanmaların şiddetinin (genliğinin) de zamanla arttığı gözlemlenmiştir. Mevsimsel dalgalanmaların genliğinin trend seviyesine bağlı olarak değişkenlik gösterdiği bu durumu ifade etmek için kullanılan en uygun zaman serisi modeli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Toplanabilir Model
  2. Çarpımsal ModelCevap
  3. C
    Otoregresif Model
  4. D
    Hareketli Ortalama Modeli
  5. E
    Birim Kök Modeli

Cevap

Mevsimsel dalgalanmaların şiddetinin trendle birlikte değiştiği durumlar için en uygun yapı Çarpımsal Modeldir.
Çarpımsal modelde zaman serisi bileşenleri Yt=Tt×St×Ct×ItY_t = T_t \times S_t \times C_t \times I_t şeklinde etkileşime girer. Bu yapı, mevsimsel dalgalanmaların büyüklüğünün (genliğinin) serinin genel seviyesine (trendine) bağlı olarak değiştiği (arttığı veya azaldığı) durumları modellemek için tasarlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Serinin davranışını analiz etme
Trend artarken mevsimsel dalgalanmaların genliğinin de arttığı tespit edildi.
Zaman serisi bileşenlerinin birbirine bağımlı mı yoksa bağımsız mı olduğunu anlamak model seçimi için kritiktir.
2
Model yapılarını karşılaştırma
Toplanabilir modelde bileşenler bağımsızdır; çarpımsal modelde ise mevsimsellik trendin bir oranıdır.
Eğer dalgalanmaların genliği trend seviyesine göre genişliyorsa, bu durum toplanabilir (T+ST+S) değil, çarpımsal (T×ST \times S) bir ilişkiyi gösterir.

Anahtar Kavram

Çarpımsal Zaman Serisi Modeli
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Zaman Serilerinin Bileşenleri (Trend, Mevsimsellik, Döngüsel ve Düzensiz Hareketler)

Bu konudan daha fazla soru