Ekonometrik bir çalışmada, bağımlı değişken 'nin gerçek veri üretme süreci
şeklinde tanımlanmıştır ve model standart EKK varsayımlarını sağlamaktadır (). Ancak bir araştırmacı, değişkenine ait verilere ulaşamadığı için bu değişkeni dışlayarak aşağıdaki kısıtlı modeli tahmin etmiştir:
Araştırmacının veri setinde ve bağımsız değişkenleri arasında sıfırdan farklı bir korelasyon () bulunduğu bilinmektedir.
Bu spesifikasyon hatasının (eksik belirleme) EKK tahmin edicileri üzerindeki teorik sonuçları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- Kısıtlı modelden elde edilen tahmin edicisi için sapmalıdır; ancak 'in teorik varyansı, doğru model tahmininden elde edilecek 'in varyansından daha küçüktür.Cevap
- BKısıtlı modeldeki tahmin edicisi sapmasızlık özelliğini korur, ancak dışlanan değişkenin etkisi hata terimine yansıyacağı için varyansı artar ve etkinliğini kaybeder.
- CKısıtlı modelde değişkeni hata terimi 'nin içine dahil olduğundan otokorelasyon problemi kesin olarak ortaya çıkar ve bu durum tahmin edicinin sapmasızlığını bozmadan varyansını artırır.
- DKısıtlı model kullanılarak hesaplanan hata varyansı () tahmini, gerçek modelin hata varyansına kıyasla aşağı yönlü (negatif) bir sapma gösterir.
- Eİki değişken arasındaki korelasyon nedeniyle ortaya çıkabilecek çoklu doğrusal bağlantı sorunu 'nin dışlanmasıyla çözüldüğü için, tahmin edicisi için hem sapmasız hem de en etkin tahmin edici olur.
Cevap
Doğru seçenek, eksik belirleme durumunda katsayının sapmalı olacağını ancak teorik varyansının doğru modele kıyasla daha küçük kalacağını belirten ifadedir.
Eksik belirleme (omitted variable bias) durumunda, tahmin edici modelde bulunması gereken 'nin etkisini de kendi üzerine çekeceği için 'in sapmalı (biased) ve tutarsız bir tahmincisidir. Ancak ekonometrinin en temel paradokslarından biri olan 'sapma-varyans ödünleşimi' gereğince, modelden bir değişkenin atılması geride kalan değişkenlerin aralarındaki çoklu doğrusal bağlantıyı (multicollinearity) yok eder. Çoklu modelde 'in varyansı hesaplanırken paydada yer alan çarpanı (Varyans Şişirme Faktörü - VIF etkisi), kısıtlı modelin varyans hesabında yer almaz. Sonuç olarak, hatalı kurulan kısıtlı modeldeki katsayı tahmincisinin varyansı her zaman doğru modeldekinden daha küçük (daha kesin) çıkar. Özetle; tahmin edici doğru hedeften sapar, ancak daha küçük bir alanda yoğunlaşır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Eksik Değişken Sapması ve Sapma-Varyans Ödünleşimi
Tahmini Süre:2m 30s