Bir otomotiv elektroniği üretim tesisinde, mikroişlemci devre kartlarının lehim kalınlıkla… — KPSS İstatistik

Bir otomotiv elektroniği üretim tesisinde, mikroişlemci devre kartlarının lehim kalınlıkları hassas bir kalite karakteristiği olarak izlenmektedir. Sürecin stabilite analizi için her vardiyada $n=15$ birimlik alt gruplar rastgele seçilmektedir.

Sürecin kalite kontrolünden sorumlu mühendis aşağıdaki uygulamaları gerçekleştirmiştir:

I. Alt grup hacmi büyük ( $n > 10$ ) olduğu için, örneklemdeki aşırı değerlere duyarlılığı azaltmak ve tüm veri noktalarını sürece yansıtmak amacıyla değişkenlik izlemesinde $R$ (Değişim Aralığı) grafiği yerine $S$ (Standart Sapma) grafiğini tercih etmiştir.
II. $S$ grafiğinde alt kontrol sınırının (AKS) altına düşen bir nokta saptadığında; bu durumu değişkenliğin azaldığı yönünde olumlu bir gelişme olarak yorumlamış, sürece ait genel (şansa bağlı) nedenlerden kaynaklandığını varsayarak herhangi bir düzeltici ya da araştırıcı işlem başlatmamıştır.
III. $\bar{X}$ (Ortalama) grafiğinin kontrol sınırlarını oluştururken, süreç verisinden hesaplanan doğal süreç sınırları yerine, teknik departmanın belirlediği ürün tolerans (spesifikasyon) sınırlarını grafik üzerine doğrudan kontrol sınırları olarak çizmiştir.

Buna göre, mühendisin uygulamalarından hangileri istatistiksel kalite kontrol ilkelerine aykırıdır?

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
II ve IIICevap

Cevap

Mühendisin yaptığı II ve III numaralı uygulamalar istatistiksel kalite kontrol ilkelerine aykırıdır.

I. öncüldeki

n>10

durumunda

S

grafiği kullanımı istatistiksel olarak tamamen doğru bir yaklaşımdır. Ancak II. öncülde kontrol sınırları dışına çıkan her noktanın (olumlu bir varyans düşüşü olsa bile) 'özel nedenli' bir değişkenliğe işaret ettiği temel kuralı ihlal edilmiştir. III. öncülde ise sürecin mevcut doğal yeteneğini yansıtan hesaplanmış 'kontrol sınırları' ile dışsal bir beklenti olan 'spesifikasyon sınırları' birbirine karıştırılarak büyük bir kavram yanılgısına düşülmüştür. Bu bağlamda sadece II ve III numaralı eylemler kalite kontrol ilkelerine aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

I. öncülü istatistiksel açıdan değerlendir.

Alt grup hacmi

n > 10

olduğunda

R

grafiğinin nispi etkinliği düşer. Tüm veriyi kullanan

S

grafiği daha duyarlıdır. Mühendisin seçimi DOĞRUDUR (aykırı değildir).

R

grafiği sadece en büyük ve en küçük değeri dikkate alırken,

S

grafiği hesaplamasında alt gruptaki tüm gözlemleri kullanır.

II. öncülü kontrol grafikleri teorisine göre incele.

Kontrol sınırları (ÜKS ve AKS) dışına çıkan her nokta ÖZEL NEDENLİ bir değişimi ifade eder. Değişkenliğin azalması istense de, bu durum şansa bağlı (genel) bir neden olamaz; araştırılması gerekir. Yaklaşım YANLIŞTIR (aykırıdır).

Sürecin nasıl iyileştiğini kalıcı hale getirmek için bu düşüşü sağlayan özel neden bulunmalıdır.

III. öncülü kontrol ve spesifikasyon sınırları bağlamında analiz et.

Kontrol sınırları formüllerle (

\overline{\bar{X}} \pm A_3\bar{S}

) mevcut veriden hesaplanır ("sürecin sesi"). Spesifikasyonlar ise müşterinin/mühendisin beklentisidir ("müşterinin sesi"). Birbiri yerine kullanılamazlar. Yaklaşım YANLIŞTIR (aykırıdır).

Süreç istatistiksel kontrolde olsa bile spesifikasyonları karşılamayabilir, bu iki kavramın amaçları ve kaynakları tamamen farklıdır.

Anahtar Kavram

X̄ ve S Kontrol Grafikleri Varsayımları ve Sınır İhlallerinin Yorumlanması

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru