Soru

Zorluk: OrtaPivot (Eksen) Fonksiyonu Yöntemi

X1,X2,,XnX_1, X_2, \ldots, X_n rastgele örneklemi, ortalaması μ\mu ve varyansı σ2\sigma^2 olan normal dağılımlı bir kitleden alınmıştır. μ\mu parametresi için bir güven aralığı oluşturmak amacıyla eksen (pivot) fonksiyonu yöntemi kullanılacaktır.

Kitle varyansı σ2\sigma^2'nin bilinmediği bu durumda, μ\mu için uygun eksen fonksiyonu QQ ve bu fonksiyonun örneklem dağılımı aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
(Xˉ\bar{X}: Örneklem ortalaması, SS: Örneklem standart sapması)

  1. Q=XˉμS/nQ = \frac{\bar{X} - \mu}{S / \sqrt{n}} olup, dağılımı n1n-1 serbestlik dereceli tt dağılımıdır.Cevap
  2. B
    Q=Xˉμσ/nQ = \frac{\bar{X} - \mu}{\sigma / \sqrt{n}} olup, dağılımı standart normal (N(0,1)N(0,1)) dağılımdır.
  3. C
    Q=XˉμS/nQ = \frac{\bar{X} - \mu}{S / \sqrt{n}} olup, dağılımı standart normal (N(0,1)N(0,1)) dağılımdır.
  4. D
    Q=XˉμQ = \bar{X} - \mu olup, dağılımı varyansı σ2/n\sigma^2/n olan normal dağılımdır.
  5. E
    Q=(n1)S2σ2Q = \frac{(n-1)S^2}{\sigma^2} olup, dağılımı n1n-1 serbestlik dereceli Ki-kare (χ2\chi^2) dağılımıdır.

Cevap

μ\mu için uygun eksen fonksiyonu Q=XˉμS/nQ = \frac{\bar{X} - \mu}{S / \sqrt{n}} formülüne sahiptir ve dağılımı n1n-1 serbestlik dereceli tt dağılımıdır.
Bir fonksiyonun eksen (pivot) fonksiyonu olabilmesi için üç temel şartı sağlaması gerekir: 1) Örneklem verisine ve tahmin edilecek parametreye (μ\mu) bağlı olmalıdır. 2) Formülü, kitle varyansı (σ2\sigma^2) gibi diğer bilinmeyen parametreleri (nuisance parameters) içermemelidir. 3) Olasılık dağılımı tamamen bilinmeli, parametrelerden bağımsız olmalıdır. Varyans bilinmediğinde kitle standart sapması yerine örneklem standart sapması (SS) kullanılır. Bu durumda elde edilen Q=XˉμS/nQ = \frac{\bar{X} - \mu}{S / \sqrt{n}} fonksiyonu hesaplanabilirdir ve olasılık dağılımı (n-1 serbestlik dereceli tt dağılımı) hiçbir bilinmeyen parametreye bağlı değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Eksen (pivot) fonksiyonunun temel özelliklerini tanımla.
Eksen fonksiyonu, örneklem değerlerine ve tahmin edilecek parametreye bağlı olmalı; ancak hesaplanmasında başka bir bilinmeyen parametreye ihtiyaç duymamalı ve örneklem dağılımı hiçbir bilinmeyen parametreye bağlı olmamalıdır.
Doğru fonksiyonu seçmek için yöntemin teorik tanımına ihtiyaç vardır.
2
Kitle varyansı (σ2\sigma^2) bilinmediği durum için uygun dönüşümü belirle.
Standartlaştırma işlemi yapılırken bilinmeyen kitle standart sapması (σ\sigma) yerine örneklem standart sapması (SS) kullanılır.
Eksen fonksiyonunun hesaplanabilir olması için bilinmeyen parametrelerin tahmin edicilerle değiştirilmesi gerekir.
3
Elde edilen istatistiğin örneklem dağılımını tespit et.
Normal dağılımlı bir kitleden alınan örneklemde, Xˉ\bar{X} ve SS kullanılarak elde edilen Q=XˉμS/nQ = \frac{\bar{X} - \mu}{S / \sqrt{n}} istatistiği n1n-1 serbestlik dereceli tt dağılımına uyar.
Güven sınırlarını doğru tablo değerleriyle hesaplayabilmek için kesin dağılımın bilinmesi şarttır.

Anahtar Kavram

Eksen (Pivot) Fonksiyonu Tanımı ve Dağılımları
Bu soruyu puanla