Soru

Zorluk: ZorSomers' d İstatistiği

Bir e-ticaret platformunda veri analisti olarak çalışan bir uzman, müşterilerin "Sadakat Programı Üyelik Seviyesi" (XX, bağımsız değişken) ile "Yıllık Alışveriş Sıklığı Kategorisi" (YY, bağımlı değişken) arasındaki ilişkiyi analiz etmektedir. Her iki değişken de sıralama (ordinal) ölçeğindedir.

Veri seti üzerinde yapılan eşleştirme analizi sonucunda şu değerler elde edilmiştir:
- Uyumlu (concordant) çiftlerin sayısı (NcN_c): 80
- Uyumsuz (discordant) çiftlerin sayısı (NdN_d): 20
- Sadece üyelik seviyesinde (XX) eşit (bağlı) olup alışveriş sıklığında farklı olan çiftlerin sayısı (TXT_X): 100
- Sadece alışveriş sıklığında (YY) eşit (bağlı) olup üyelik seviyesinde farklı olan çiftlerin sayısı (TYT_Y): 50
- Her iki değişkende de eşit olan çiftlerin sayısı (TXYT_{XY}): 30

Analist, değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü ve düzeyini ölçmek için **YY'nin bağımlı değişken olduğunu** vurgulayan en uygun ilişki katsayısını hesaplamak istemektedir.

Buna göre, analistin seçmesi gereken istatistiksel ölçü ve bu ölçünün hesaplanan değeri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Asimetrik Somers' dYXd_{Y|X} katsayısı; 0,40Cevap
  2. B
    Asimetrik Somers' dXYd_{X|Y} katsayısı; 0,30
  3. C
    Goodman-Kruskal Gamma katsayısı; 0,60
  4. D
    Asimetrik Somers' dYXd_{Y|X} katsayısı; 0,24
  5. E
    Asimetrik Somers' dXYd_{X|Y} katsayısı; 0,40

Cevap

Asimetrik Somers' dYXd_{Y|X} katsayısı; 0,40
Soruda YY'nin bağımlı, XX'in bağımsız değişken olduğu açıkça belirtilmiştir. Ordinal değişkenlerde bağımlı değişkenin yönünün belirli olduğu asimetrik durumlarda Somers' dd katsayısı kullanılmalıdır. YY'nin bağımlı olduğu durumda dYXd_{Y|X} katsayısı hesaplanır. Somers' dYXd_{Y|X} katsayısı, uyumlu ve uyumsuz çiftlerin farkının, yalnızca bağımsız değişkende (XX) farklılık gösteren çiftlerin toplamına bölünmesiyle elde edilir. Yani formülün paydası Nc+Nd+TYN_c + N_d + T_Y (bağımsız değişken XX'te eşit olmayanlar) şeklindedir.

Formülü uygularsak:
dYX=NcNdNc+Nd+TY=802080+20+50=60150=0,40d_{Y|X} = \frac{N_c - N_d}{N_c + N_d + T_Y} = \frac{80 - 20}{80 + 20 + 50} = \frac{60}{150} = 0,40 olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünden bağımlı ve bağımsız değişkenleri belirleyerek uygun ilişki katsayısını seçmek.
YY bağımlı ve XX bağımsız değişken olduğu için asimetrik bir katsayı olan Somers' dYXd_{Y|X} hesaplanmalıdır.
Değişkenler arasında yönü belli (asimetrik) bir ilişki arandığında Goodman-Kruskal Gamma gibi simetrik ölçüler yerine Somers' dd katsayısı tercih edilir.
2
Somers' dYXd_{Y|X} formülünü oluşturmak ve verilen çift sayılarını formüle yerleştirmek.
dYX=NcNdNc+Nd+TY=802080+20+50d_{Y|X} = \frac{N_c - N_d}{N_c + N_d + T_Y} = \frac{80 - 20}{80 + 20 + 50} eşitliği elde edilir.
YY'nin bağımlı değişken olduğu durumda katsayının paydasına yalnızca bağımsız değişkende (XX'te) farklı olan çiftler (uyumlu, uyumsuz ve sadece YY'de bağlı olanlar) dahil edilir.
3
Formüldeki matematiksel işlemi tamamlayarak katsayı değerini bulmak.
Katsayı 60150=0,40\frac{60}{150} = 0,40 olarak hesaplanır.
Değişkenler arasındaki asimetrik ilişkinin gücünü sayısal olarak belirlemek için hesaplama tamamlanır.

Anahtar Kavram

Somers' d İstatistiği
Bu soruyu puanla