Soru

Zorluk: OrtaBölünmüş Parseller (Split-Plot) Deney Tasarımı

Bir 3D yazıcı üretim tesisinde, farklı üretim parametrelerinin basılan parçaların çekme mukavemeti üzerindeki etkisini incelemek amacıyla bir deney tasarlanmıştır. 'Ekstrüder sıcaklığı' faktörü değiştirildiğinde makinenin termal dengeye ulaşması uzun zaman aldığından, bu faktör ana parsel (whole-plot) faktörü olarak belirlenmiş ve 33 farklı seviyede incelenmiştir. 'Baskı hızı' faktörü ise daha kolay değiştirilebildiğinden alt parsel (sub-plot) faktörü olarak seçilmiş ve 44 farklı seviyede incelenmiştir.

Deney, rastgele bloklar tasarımı temel alınarak 44 blokta (tekrarda) yürütülmüştür.

Buna göre, bu deney tasarımına ait varyans analizi tablosunda Ana Parsel Hatası (Hata A) ve Alt Parsel Hatası (Hata B) için serbestlik dereceleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. 66 ve 2727Cevap
  2. B
    66 ve 3333
  3. C
    88 ve 2525
  4. D
    99 ve 2424
  5. E
    22 ve 33

Cevap

Ana parsel hatası 66 ve alt parsel hatası 2727 serbestlik derecesine sahiptir.
Bölünmüş parsel (split-plot) deney tasarımında, rastgele bloklar kullanıldığında Ana Parsel Hatası (Hata A) serbestlik derecesi (r1)(a1)(r-1)(a-1) formülüyle hesaplanır. Blok sayısı (r=4r=4) ve ana parsel faktör seviyesi (a=3a=3) yerine konduğunda (41)(31)=6(4-1)(3-1) = 6 elde edilir. Alt Parsel Hatası (Hata B) serbestlik derecesi ise a(r1)(b1)a(r-1)(b-1) formülüyle bulunur. İlgili değerler (a=3a=3, r=4r=4, b=4b=4) yerine konduğunda 3×(41)×(41)=273 \times (4-1) \times (4-1) = 27 sonucuna ulaşılır. Doğru eşleşme 66 ve 2727'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Deney tasarımındaki faktör seviyelerinin ve blok sayısının belirlenmesi
Blok sayısı r=4r=4, Ana parsel faktör seviyesi a=3a=3, Alt parsel faktör seviyesi b=4b=4 olarak tanımlanır.
Serbestlik derecesi formüllerinde yerine koyulacak değerlerin tespiti için.
2
Ana parsel hatası (Hata A) serbestlik derecesinin hesaplanması
Hata A sd=(r1)(a1)sd = (r-1)(a-1) formülü ile (41)(31)=3×2=6(4-1)(3-1) = 3 \times 2 = 6 olarak bulunur.
Varyans analizi tablosunda ana parsel düzeyindeki hata kaynağının serbestlik derecesini bulmak için.
3
Alt parsel hatası (Hata B) serbestlik derecesinin hesaplanması
Hata B sd=a(r1)(b1)sd = a(r-1)(b-1) formülü ile 3×(41)×(41)=3×3×3=273 \times (4-1) \times (4-1) = 3 \times 3 \times 3 = 27 olarak bulunur.
Alt parsel düzeyindeki hata teriminin varyansını analiz edebilmek için.

Anahtar Kavram

Bölünmüş parsel deney tasarımında varyans analizi tablosu serbestlik dereceleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla