Soru

Zorluk: ZorYönetmelikler ve Diğer Düzenleyici İşlemler

Yönetmelikler, yürütme organı ve idarenin, kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak amacıyla çıkardığı, normlar hiyerarşisinde bu metinlerin altında yer alan düzenleyici işlemlerdir. Anayasa'nın 124. maddesinde çerçevesi çizilen bu işlemlerin hukuki rejimi ve yetki kuralları hakkında aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin doğası gereği Cumhurbaşkanı, hangi idari birimlerin çıkardığı yönetmeliklerin Resmî Gazete'de yayımlanmasının zorunlu olduğunu ve yayım kriterlerini bizzat çıkaracağı Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle serbestçe belirler.Cevap
  2. B
    2017 Anayasa değişiklikleri kapsamında Başbakanlık makamı kaldırıldığından bu makamın yönetmelik çıkarma yetkisi sona ermiş ve yönetmeliklerin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere de çıkarılabileceği hükme bağlanmıştır.
  3. C
    Bakanlıklara bağlı olarak faaliyet gösteren Emniyet Genel Müdürlüğü ile Jandarma Genel Komutanlığı gibi idari birimler, kendilerine ait bağımsız bir kamu tüzel kişiliğine sahip olmadıkları için kendi başlarına asli bir yönetmelik ihdas edemezler.
  4. D
    Anayasa'nın amir hükmüne göre Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin yetki alanlarında çıkardıkları yönetmeliklerin tamamının Resmî Gazete'de yayımlanması kurucu bir şart olmayıp, bu zorunluluğun kapsamı kanunla düzenlenir.
  5. E
    Yönetmelik çıkarma yetkisi kural olarak asli bir yetki olmayıp türevsel nitelik taşıdığından, idari makamlar ancak bir kanuna veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesine dayanarak ve onlara aykırı olmamak koşuluyla bu düzenlemeleri yapabilirler.

Cevap

Cumhurbaşkanının, yönetmeliklerin Resmî Gazete'de yayımlanma esaslarını Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile belirleyebileceğini iddia eden ifade yanlıştır.
Yanlış olan ifade sorulmaktadır. 1982 Anayasası'nın 124. maddesinin açık ve amir hükmüne göre 'Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazete'de yayımlanacağı KANUNLA belirtilir.' 2017 anayasa değişiklikleri ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmiş ve yürütme yetkisi tek elde toplanmış olsa da, bu anayasal kural değişmemiştir. Anayasa'nın 104. maddesi uyarınca, Anayasa'da münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarılamaz. Bu sebeple Cumhurbaşkanı yayım kriterlerini kararnameyle belirleyemez, bu husus kanun koyucunun (TBMM) yetkisindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki ifadelerin Anayasa'nın 124. maddesiyle uyumunu analiz et.
Yönetmeliklerin yayım kriterlerinin normatif dayanağını incele.
Soruda Anayasa'nın 124. maddesi kapsamındaki yetki kuralları ve yayım usulleri sorgulanmaktadır.
2
2017 değişikliklerinin yönetmelik yetkisine etkilerini değerlendir.
Başbakanlık kaldırıldığı için yetkisinin bittiği ve dayanak normlara Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin (CBK) eklendiği kuralı doğrulanır.
Yeni sistemin yürütme yapısındaki değişiklikleri tespit etmek gerekir.
3
Kamu tüzel kişiliği (KTK) olmayan idari birimlerin yetkisini kontrol et.
Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı gibi kurumların devlet tüzel kişiliği içinde yer aldıkları ve KTK'ye sahip olmadıkları için yönetmelik çıkaramayacakları doğrulanır.
Yönetmelik çıkarma ehliyeti doğrudan anayasal bir statü olan kamu tüzel kişiliğine bağlıdır.
4
Resmî Gazete'de yayımlanma usulünün hangi normla belirlendiğini tespit et.
Anayasa m. 124 'Hangi yönetmeliklerin Resmî Gazete'de yayımlanacağı kanunla belirtilir' hükmünü amirdir. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi bu alanı düzenleyemez.
Cumhurbaşkanının yürütme yetkisinin genişlemesi, anayasada 'münhasıran kanunla düzenlenmesi öngörülen' alanlarda kararname çıkarabileceği anlamına gelmez.

Anahtar Kavram

Yönetmeliklerin Hukuki Rejimi, Yayım Usulü ve İdari Birimlerin Ehliyeti
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla