Soru

Zorluk: ZorTBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

19821982 Anayasası’nın 20172017 yılı anayasa değişiklikleri ile düzenlenen güncel hükümleri uyarınca; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla işletilen "Meclis Soruşturması" mekanizması ve diğer denetim yolları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Soruşturma açılmasına karar verilmesi halinde oluşturulan on beş kişilik komisyonun üyeleri, her siyasi parti grubunun eşit sayıda temsil edildiği kura yöntemiyle belirlenir.
  2. B
    Meclis soruşturması açılmasına karar verilebilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) gizli oyu yeterlidir.
  3. Meclis’teki siyasi parti gruplarında, yürütülmekte olan bir Meclis soruşturması ile ilgili görüşme yapılamaz ve bu konuda herhangi bir grup kararı alınamaz.Cevap
  4. D
    Meclis araştırması; devlet sırrı niteliğindeki bilgiler ile ticari sırları da kapsayacak şekilde, toplumu ilgilendiren her konuda bilgi edinilmesini sağlar.
  5. E
    Meclis soruşturması sonucunda ilgili kişinin Yüce Divan’a sevk edilebilmesi için üye tamsayısının beşte üçünün (360360) gizli oyu yeterli görülmektedir.

Cevap

Meclis’teki siyasi parti gruplarında, Meclis soruşturması ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 106106. maddesinin 66. fıkrasında yer alan hükmü doğrudan ifade etmektedir. Meclis soruşturması süreci, cezai sorumluluğu belirleyen yarı-yargısal bir nitelik taşıdığından, yasama organı içindeki siyasi parti gruplarının bu süreci yönlendirmesi veya üzerinde baskı kurması anayasal düzeyde engellenmiştir. Bu nedenle parti gruplarında bu konu hakkında görüşme yapılamaz ve bağlayıcı karar alınamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis Soruşturması quorumarını analiz etme
Önerge için 301301, açılması için 360360, sevk için 400400 milletvekili gerekir.
20172017 anayasa değişiklikleri ile belirlenen nitelikli çoğunlukların doğrulanması gerekir.
2
Soruşturma komisyonunun yapısını inceleme
Komisyon 1515 üyeden oluşur ve siyasi parti gruplarının güçleri oranında (nispi) dağılım esastır.
Siyasi partilerin katılım usulünün belirlenmesi.
3
Siyasi parti gruplarına getirilen yasağı değerlendirme
Anayasa Madde 106/6106/6 uyarınca Meclis soruşturması hakkında grup kararı alınması yasaktır.
Sürecin tarafsızlığını ve yargısal bağımsızlığını koruma amacı.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturması Usulü ve Yasaklar
Bu soruyu puanla