Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) anlayışı, kamu yönetiminde 'ne yapıldığı'ndan ziyade 'nasıl yapıldığı'na ve usule odaklanan geleneksel bürokratik modelin yerine; çıktı, sonuç ve performans odaklı bir yönetim felsefesi önermiştir. Bu yaklaşım, kamu yöneticilerine geniş bir takdir yetkisi ve 'yönetme serbestisi' tanırken, karşılığında önceden belirlenmiş somut hedeflere ulaşılmasını şart koşar.
Buna göre, Yeni Kamu İşletmeciliği'nin (YKİ) temel ilkeleri ve uygulama araçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu paradigmanın 'hesap verebilirlik' ve 'yönetim stratejisi' anlayışıyla doğrudan çelişir?
- AKamu hizmeti sunumunda monolitik (tek parça) ve merkezi yapılar yerine, özerk veya yarı-özerk birimler aracılığıyla parçalı (fragmented) bir yapının oluşturulması
- Kamu kaynaklarının kullanımında, harcamaların ve idari işlemlerin önceden belirlenmiş katı prosedürlere (girdilere) uygunluğunun temel başarı kriteri kabul edilmesiCevap
- CKamu hizmetlerinin 'vatandaş' odaklı bir hak perspektifinden ziyade, 'müşteri' odaklı bir memnuniyet ve verimlilik perspektifiyle sunulması
- DÜst düzey yöneticilere, bütçe yönetimi ve personel istihdamı gibi konularda yasal mevzuatın ötesinde esneklik ve 'yönetme serbestisi' tanınması
- EKamu kurumları arasında veya kamu ile özel sektör arasında 'sözleşmeli hizmet sunumu' yoluyla rekabetçi bir piyasa mekanizmasının yaratılması
Cevap
Kamu kaynaklarının kullanımında süreçlerin ve girdilerin katı kurallara uygunluğunun temel başarı kriteri olarak kabul edilmesi, Yeni Kamu İşletmeciliği ile çelişir; çünkü bu özellik Geleneksel Kamu Yönetimi'nin kuralcı ve usul odaklı yapısını yansıtır.
Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ), kamu yönetiminde 'kurallara uygunluk' (input-based accountability) yerine 'performansa ve sonuçlara uygunluk' (output-based accountability) anlayışını getirmiştir. Katı prosedürlerin ve girdilerin temel başarı kriteri sayılması, geleneksel Weberyen bürokrasinin ve geleneksel kamu yönetiminin bir özelliğidir. NPM ise yöneticilere süreçlerde esneklik tanıyıp onları sadece sonuçlardan sorumlu tutmayı (yönetme serbestisi) hedefler.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yeni Kamu İşletmeciliği'nde Hesap Verebilirlik: Girdi/Kural Odaklılıktan Çıktı/Performans Odaklılığa Geçiş
İpuçları
1
NPM'nin en önemli sloganlarından biri 'Bırakınız yöneticiler yönetsin' (Let the managers manage) ve 'Sonuç odaklılık'tır.
2
Geleneksel bürokrasi usule (nasıl yapıldığına), NPM ise esasa/sonuca (ne elde edildiğine) odaklanır.
Daha Fazla Pratik
NPM'nin bu 'müşteri' odaklı yaklaşımına tepki olarak doğan ve demokratik değerleri savunan 'Yeni Kamu Hizmeti' (NPS) yaklaşımını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s