Soru

Zorluk: OrtaYeni Kamu İşletmeciliği (NPM): Temel İlke ve Özellikleri

Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ) yaklaşımı, 1980 sonrası dönemde kamu yönetiminde verimlilik, etkililik ve ekonomi ilkelerini merkeze alan yapısal bir dönüşümü ifade eder. Bu paradigma, geleneksel bürokratik modelin katı yapısını 'piyasa temelli' yöntemlerle aşmayı amaçlar. Buna göre aşağıdakilerden hangisi Yeni Kamu İşletmeciliği yaklaşımının temel özellikleri arasında gösterilemez?

  1. A
    Kamu yöneticilerine kaynak kullanımı ve personel yönetiminde geniş takdir yetkisi verilmesi
  2. B
    Hizmet sunumunda tekelci yapıların kırılarak rekabetçi mekanizmaların oluşturulması
  3. Karar alma süreçlerinde 'vatandaş' kimliğinin ve 'demokratik katılım' mekanizmalarının işletmecilik değerlerinin önünde tutulmasıCevap
  4. D
    Kamu birimlerinin uzmanlaşmış küçük ajanslara bölünerek yapısal ayrıştırmaya gidilmesi
  5. E
    Başarının ölçülmesinde yasal prosedürlere uyum yerine somut çıktı ve sonuçların esas alınması

Cevap

Karar alma süreçlerinde 'vatandaş' kimliğinin ve 'demokratik katılım' mekanizmalarının işletmecilik değerlerinin önünde tutulması seçeneği Yeni Kamu İşletmeciliği'nin bir özelliği değildir; bu yaklaşım Yeni Kamu Hizmeti (NPS) modeline aittir.
Yeni Kamu İşletmeciliği (YKİ), kamu yönetimini özel sektör teknikleriyle (işletmecilik) dönüştürmeyi hedefler. Bu modelde bireyler 'hak sahibi vatandaş' olmaktan ziyade hizmet kalitesini sorgulayan 'müşteri' olarak görülür. 'Vatandaş katılımı', 'demokratik diyalog' ve 'kamu yararının ortaklaşa belirlenmesi' gibi ilkeler, YKİ'nin piyasa odaklı yapısına bir eleştiri olarak geliştirilen Yeni Kamu Hizmeti (NPS) yaklaşımının temel taşlarıdır. Bu nedenle, vatandaş katılımının işletmecilik değerlerinin önünde tutulması YKİ'nin bir özelliği olarak kabul edilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Yeni Kamu İşletmeciliği'nin (YKİ) temel odak noktasını belirle.
YKİ; verimlilik, ekonomi, piyasa disiplini, müşteri odaklılık ve performans ölçümü gibi 'işletmecilik' değerlerine odaklanır.
Soruda istenen 'gösterilemez' olan özelliği bulmak için önce yaklaşımın sınırlarını çizmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki kavramları analiz ederek YKİ değerleriyle karşılaştır.
Takdir yetkisi, rekabet, ajanslaşma ve çıktı odaklılık YKİ ile doğrudan örtüşürken; 'vatandaş katılımı' ve 'demokratik değerler' odağı bu yaklaşımla çelişir.
YKİ bireyi 'müşteri' olarak görürken, demokratik katılımı önceleyen model 'Yeni Kamu Hizmeti' (NPS) modelidir.

Anahtar Kavram

Yeni Kamu İşletmeciliği (NPM) ile Yeni Kamu Hizmeti (NPS) arasındaki 'Müşteri vs. Vatandaş' ayrımı.

Daha Fazla Pratik

Yeni Kamu İşletmeciliği (NPM) ile Yeni Kamu Hizmeti (NPS) arasındaki temel farkları bir tablo üzerinden çalışarak 'müşteri' ve 'vatandaş' kavramlarının kullanım bağlamlarını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla