Yasama organının yürütme organını denetlemesi, demokratik anayasal sistemlerin temel gereklerinden biridir. Bu bağlamda, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) sahip olduğu bilgi edinme ve denetim araçlarının hukuki niteliği ile uygulama usullerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla Meclis soruşturması açılmasına, üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla karar verilir.Cevap
- BToplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi mekanizmasına Meclis araştırması adı verilir.
- CMilletvekilleri, yürütme organının başı sıfatıyla anayasal yetkilerini kullanan Cumhurbaşkanına doğrudan yazılı soru önergesi yöneltebilir.
- DHakkında Meclis soruşturması açılan ve komisyon süreci tamamlanan bir bakanın Yüce Divana sevk edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyu yeterlidir.
- ETBMM Genel Kurulu, hükümetin genel siyaseti veya bir bakanın faaliyetleri hakkında yapacağı denetim sonucunda ilgili bakanı gensoru mekanizmasıyla görevden alabilir.
Cevap
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla Meclis soruşturması açılmasına, üye tamsayısının beşte üçünün gizli oyuyla karar verilir.
Doğru ifade, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görev suçlarıyla ilgili Meclis soruşturması açılması kararının üye tamsayısının beşte üçünün (360 milletvekili) gizli oyuyla alınmasıdır. Bu kural, Anayasa'nın 106. maddesinde güvence altına alınan, yürütmenin cezai sorumluluğuna ilişkin güncel ve emredici bir hükümdür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde TBMM'nin Bilgi Edinme ve Denetim Yolları Usulleri