Examkin

Soru

Zorluk: ZorTBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

Anayasa hukukumuzda yasama organının bilgi edinme ve denetim araçları, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçişle birlikte köklü değişikliklere uğramış; bazı mekanizmalar kaldırılırken bazıları yeniden yapılandırılmıştır.

Mevcut anayasal düzenlemeler çerçevesinde, TBMM'nin denetim yetkisini kullanma usulleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Milletvekilleri, yürütme organının politikaları hakkında doğrudan Cumhurbaşkanına sözlü veya yazılı soru yöneltebilir; anayasaya göre bu soruların en geç 1515 gün içinde cevaplanması yasal bir zorunluluktur.
  2. B
    Devlet sırları ve ticari sırlar kapsam dışı bırakılmak şartıyla, belli bir konuda bilgi edinmek amacıyla özel komisyon kurularak yapılan incelemeye genel görüşme; toplumu ilgilendiren bir konunun TBMM'de tartışılmasına ise meclis araştırması adı verilir.
  3. C
    Görülmekte olan bir davada yargı yetkisinin kullanılması meclis araştırmasına konu edilemezken; devletin genel siyasetini denetlemek ve gerekirse ilgili bakanı görevden düşürmek amacıyla en az 2020 milletvekili tarafından gensoru önergesi verilebilir.
  4. D
    Görev suçları iddiasıyla Cumhurbaşkanı hakkında meclis soruşturması açılması istemi için TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) imzası gerekirken, soruşturma açılmasına karar verilmesi için oylamada doğrudan üye tamsayısının üçte iki (400400) çoğunluğu aranır.
  5. Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla, TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) vereceği önergeyle meclis soruşturması açılması istenebilir ve Yüce Divana sevk kararı ancak üye tamsayısının üçte iki (400400) çoğunluğu ile alınır.Cevap

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında meclis soruşturması açılmasının salt çoğunlukla istenip, Yüce Divan'a sevk kararının üçte iki çoğunlukla alınacağını belirten ifadedir.
Anayasanın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görev suçlarından dolayı üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile soruşturma açılması istenebilir, beşte üçü (360360) ile soruşturma açılmasına karar verilir ve üçte ikisi (400400) ile Yüce Divana sevk kararı alınır. İlgili seçenek bu süreci anayasal hükümlere uygun ve doğru bir şekilde yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan denetim araçlarının mevcut sistemde var olup olmadığını kontrol et.
Sözlü soru ve gensoru kurumlarının artık anayasada yer almadığı tespit edilir.
Kaldırılan araçları içeren seçenekler doğrudan elenecektir.
2
Kalan seçeneklerdeki karar ve toplantı yeter sayılarını anayasal kurallarla eşleştir.
Soruşturma süreçleri için anayasada sırasıyla 301 (istem), 360 (karar) ve 400 (Yüce Divana sevk) sayılarının arandığı doğrulanır.
Hatalı sayıları içeren ifadeleri belirlemek için bu oranların doğru aşamalarla eşleşmesi şarttır.
3
Denetim yollarının muhataplarını ve tanımlarını analiz et.
Yazılı sorunun Cumhurbaşkanına yöneltilemeyeceği ve genel görüşme ile meclis araştırması tanımlarının karıştırıldığı seçenekler de elenir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için sadece prosedürel sayıların değil, tanımların ve muhatapların da doğru olması gerekir.

Anahtar Kavram

TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları (Meclis Soruşturması Usulü)
Bu soruyu puanla

Konular

TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

Bu konudan daha fazla soru