Examkin

Soru

Zorluk: ZorTBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan değişiklikler neticesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) bilgi edinme ve denetim yolları yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler ve güncel anayasal çerçeve dikkate alındığında, TBMM'nin denetim yetkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Meclis araştırması; devlet sırları ile ticari sırları kapsam dışı bırakmak kaydıyla, belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan bir incelemedir.
  2. B
    Meclis soruşturması; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla açılabilir ve üye tamsayısının üçte iki (400400 milletvekili) gizli oyuyla Yüce Divan'a sevk kararı alınabilir.
  3. Yazılı soru önergeleri; milletvekilleri tarafından Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlara hitaben verilebilir ve en geç 1515 gün içinde cevaplandırılması zorunludur.Cevap
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişle birlikte, yürütmenin doğrudan halka karşı sorumlu olması ilkesi gereği 'gensoru' ve 'sözlü soru' denetim araçları kaldırılmıştır.
  5. E
    Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin konularda veya görülmekte olan davalar hakkında Meclis araştırması yapılamaz, soru sorulamaz ve yasama meclisinde görüşme yapılamaz.

Cevap

Yazılı soru önergelerinin Cumhurbaşkanı'na hitaben verilebileceğini belirten seçenek yanlıştır.
Anayasa'nın 9898. maddesine göre yazılı soru önergeleri sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara hitaben verilebilir. Cumhurbaşkanı'nın bu mekanizmanın muhatabı olarak gösterilmesi anayasal bir hatadır. Ayrıca soruların cevaplanma süresi doğru verilmiş olsa da (1515 gün), muhatap listesindeki yanlışlık seçeneği hatalı kılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yazılı soru mekanizmasının muhataplarını belirle.
Anayasa Madde 9898 uyarınca yazılı soru; milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibarettir.
Yazılı sorunun kapsamını ve kimlere sorulabileceğini netleştirmek gerekir.
2
Cumhurbaşkanı'nın denetimindeki istisnayı kontrol et.
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nde yazılı soru önergelerinin muhatabı değildir.
Cumhurbaşkanı'nın cezai sorumluluğu için ayrı bir soruşturma süreci öngörülmüştür, ancak bilgi edinme yollarından yazılı soru kapsamına dahil edilmemiştir.
3
Süre ve diğer usul kurallarını doğrula.
Yazılı soruların 1515 gün içinde cevaplanması gerektiği ve diğer denetim yollarının (araştırma, soruşturma, genel görüşme) usulleri anayasaya uygundur.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek yanlış olanı kesinleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları (Post-2017)
Bu soruyu puanla

Konular

TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

Bu konudan daha fazla soru