Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDavranışsal Yönetim Kuramları (McGregor, Maslow, Argyris vd.)

Bir kamu kurumunda çalışanların verimliliğini artırmak isteyen bir yönetici; çalışma ofislerini modernize etmiş, maaş ek ödemelerini düzenlemiş ve personelin iş güvencesini pekiştirmiştir. Ancak bir süre sonra yapılan değerlendirmelerde, çalışanların kurumdan duydukları şikayetlerin önemli ölçüde azaldığı görülse de işe karşı gerçek bir heyecan, yaratıcılık ve yüksek bir motivasyon artışı gözlemlenmemiştir.

Frederick Herzberg'in Çift Faktör Kuramı (Motivasyon-Hijyen) açısından değerlendirildiğinde, yöneticinin gerçekleştirdiği bu düzenlemeler ve sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Yöneticinin iyileştirdiği unsurlar 'hijyen faktörleri' kapsamında olup bu unsurlar tatminsizliği engellese de çalışanlarda tek başına güdülenme yaratmaz.Cevap
  2. B
    Yapılan düzenlemeler Taylor'un bilimsel yönetim ilkeleri uyarınca 'ekonomik insan' varsayımını desteklediği için uzun vadede en yüksek verimlilik artışını sağlayacaktır.
  3. C
    Bu iyileştirmeler Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisindeki 'kendini gerçekleştirme' basamağına hitap ettiği için personelin içsel motivasyonu en üst düzeye çıkmıştır.
  4. D
    Maaş ve çalışma koşulları Herzberg'e göre 'motive edici faktörler' arasında yer aldığından, çalışanların işin içeriğine olan bağlılığı bu sayede doğrudan artacaktır.
  5. E
    Yöneticinin bu korumacı yaklaşımı McGregor'un Y Kuramı'na uygun olup çalışanların öz denetim mekanizmalarını harekete geçirerek sorumluluk almalarını sağlar.

Cevap

Yöneticinin iyileştirdiği unsurların 'hijyen faktörleri' niteliğinde olması, tatminsizliği engellemesine rağmen gerçek güdülenmeyi sağlamamıştır.
Herzberg'in Çift Faktör Kuramı'na göre çalışma koşulları, ücret ve güvenlik gibi unsurlar 'hijyen faktörleri'dir. Bu faktörler ortamda bulunmadığında çalışanlarda huzursuzluk ve tatminsizlik oluşur; ancak bu faktörlerin iyileştirilmesi sadece mevcut huzursuzluğu giderir, personelin işe karşı içsel bir tutkuyla bağlanmasını (motivasyon) sağlamaz. Senaryoda şikayetlerin azalması hijyen faktörlerinin sağlandığını, ancak heyecan ve yaratıcılığın artmaması motivasyonel faktörlerin (başarı, sorumluluk, işin kendisi) eksik olduğunu göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki değişkenleri belirleme
Yöneticinin yaptığı değişiklikler: Ofis modernizasyonu (çalışma koşulları), maaş düzenlemesi ve iş güvencesi.
Bu unsurların Herzberg'in kuramındaki yerini tespit etmek gerekir.
2
Herzberg'in Çift Faktör sınıflaması ile eşleştirme
Çalışma koşulları, maaş ve güvenlik 'Hijyen Faktörleri' (Dışsal Faktörler) grubuna girer.
Gerçek motivasyon için gerekli olan 'Motivasyonel Faktörler' (Başarı, tanınma, sorumluluk) senaryoda yer almamaktadır.
3
Kuramsal sonucu değerlendirme
Hijyen faktörleri iyileştirildiğinde çalışanlardaki 'tatminsizlik' (dissatisfaction) azalır ancak bu durum doğrudan 'tatmin' (motivation) ve yüksek verimlilik yaratmaz.
Herzberg'e göre tatmin ve tatminsizlik birbirinin zıttı değil, iki ayrı düzlemdir.

Anahtar Kavram

Herzberg'in Hijyen ve Motivasyon Faktörleri Ayrımı
Bu soruyu puanla

Konular

Davranışsal Yönetim Kuramları (McGregor, Maslow, Argyris vd.)

Bu konudan daha fazla soru