Kamu Politikasında Karar Verme Yaklaşımları

Bir çevre koruma ajansı, deniz kirliliğiyle mücadele kapsamında; tüm kıyı şeridini düzenli olarak yüksek irtifa dronları ile genel bir taramadan geçirmekte, ancak sadece kirlilik belirtisi saptanan kritik bölgelere kara ekipleri göndererek ayrıntılı inceleme ve yerinde müdahale yapmaktadır. Bu yöntemle kurum, hem büyük ölçekli değişimleri gözden kaçırmamakta hem de tüm kaynaklarını her bölgeye eşit dağıtarak oluşabilecek aşırı bilgi yükünü engellemektedir.

Bu uygulama, Amitai Etzioni tarafından geliştirilen aşağıdaki karar verme yaklaşımlarından hangisinin temel mantığına dayanmaktadır?

David Easton tarafından geliştirilen Sistem Modeli’nde siyasal sistem; girdileri (talep ve destek) çıktılara (karar ve eylemler) dönüştüren dinamik bir yapı olarak ele alınır. Bu modelde sistemin varlığını sürdürebilmesi (survival), çevreden gelen değişimlere uyum sağlama yeteneğine bağlıdır.

Buna göre, David Easton’ın Sistem Modeli çerçevesinde "geri bildirim" (feedback) döngüsünün siyasal sistem açısından temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu Tercihi Modeli (Public Choice), siyaseti "romantizmden arındırılmış" bir bakış açısıyla ele alarak kamu görevlilerinin ve seçmenlerin davranışlarını analiz eder. Bu yaklaşıma göre, kamu politikalarının oluşum süreci ve siyasal kararların doğası aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanır?

Kamu politikası analizinde kullanılan Grup Modeli'ne (Group Model) göre, bir politikanın içeriğinde meydana gelen temel değişimlerin kaynağı ve sürecin işleyişi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

David Easton’ın Sistem Analizi yaklaşımına göre; siyasal sistemin varlığını sürdürebilmesi ve 'girdi aşımı' (input overload) ile karşı karşıya kalarak çökmemesi için hem toplumun spesifik isteklerinin hem de sisteme yönelik genel bir bağlılığın sisteme aktarılması gerekir. Bu bağlamda; vatandaşların kamu otoritesine itaat etmesi, vergi yükümlülüklerini yerine getirmesi ve siyasal sembollere (bayrak, marş vb.) saygı göstermesi gibi durumlar Easton'ın modelinde aşağıdaki kavramlardan hangisiyle tanımlanır?

Kamu politikası yapım süreçlerini analiz eden Seçkinci (Elit) Model çerçevesinde; kamu politikalarının belirlenme süreci ve bu süreçte bürokrasinin (idari mekanizmaların) üstlendiği rol ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir kamu politikası karar alma sürecinde; karar vericinin toplumsal değerleri ve bu değerlerin birbirlerine göre hiyerarşisini tam olarak belirlediği, sorunun çözümüne yönelik tüm politika alternatiflerini ve her bir alternatifin doğuracağı sonuçları eksiksiz analiz ettiği ve sonuçta toplam faydayı maksimize eden seçeneği tercih ettiği yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası analizinde, Charles Lindblom tarafından "Kök Yöntemi" (Root Method) olarak adlandırılan Rasyonel-Kapsamlı Model'e göre; bir politika probleminin çözümünde rasyonel ve optimal bir karara ulaşılabilmesi için karar vericinin izlemesi gereken temel yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası analizinde kullanılan Seçkinci (Elit) Model'in temel varsayımları dikkate alındığında, kamu politikalarının yönü ve kitlelerin (toplumun) bu süreçteki konumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kamu politikası yapım sürecini açıklayan Seçkinci (Elit) Model’e göre; seçkinlerin içsel yapısı ve bu yapının kamu politikalarının değişim hızı üzerindeki etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kamu Tercihi Modeli (Public Choice), siyasal karar alma süreçlerini analiz ederken ekonomi biliminin kavram ve araçlarını kullanır. Bu modele göre, seçmenlerin kendi refahlarını artıracak vaatlere oy vermesi ile siyasetçilerin oy kazanmak amacıyla politika üretmesi arasındaki etkileşim, ekonomik piyasadaki arz-talep mekanizmasına benzetilir. Bu çerçevede, siyasal aktörlerin bireysel çıkarları doğrultusunda hareket ederek karşılıklı fayda sağladıkları bu rekabetçi ortam aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanmaktadır?

Kamu Tercihi Modeli (Public Choice), geleneksel kamu yönetimi anlayışındaki "kamu görevlilerinin yalnızca kamu yararı için hareket ettiği" varsayımını reddeder ve "davranışsal simetri" kavramını öne sürer. Buna göre, Kamu Tercihi Modeli'nin siyasal aktörlerin (seçmenler, siyasetçiler ve bürokratlar) motivasyonuna ilişkin temel iddiası aşağıdakilerden hangisidir?

David Easton tarafından geliştirilen sistem analizi yaklaşımına göre; siyasal sistemi çevreleyen ve sisteme çeşitli girdiler sağlayan 'çevre' (environment) kavramı kendi içinde 'toplum-içi' ve 'toplum-dışı' olmak üzere iki ana kategoriye ayrılmaktadır. Buna göre, siyasal sistemin içinde yer aldığı toplumun ekonomik yapısı, dini değerleri, kültürel mirası ve sosyal tabakalaşma biçimi gibi unsurları kapsayan çevre türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu politikası yazınında Charles Lindblom tarafından "Kök Yöntemi" (Root Method) olarak nitelendirilen Rasyonel-Kapsamlı Model, karar alma sürecini bütünüyle rasyonelleştirmeyi ve değer maksimizasyonunu hedefler.

Buna göre, Rasyonel-Kapsamlı Model'in varsayımları ve analiz yöntemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Afet yönetimi sürecinde iki farklı kamu kurumu, ellerindeki sınırlı lojistik imkânları diğer kurumla paylaşma veya kendi sorumluluk alanı için saklama kararı verecektir. Eğer her iki kurum da kaynaklarını paylaşıma açarsa, toplam kamu yararı en yüksek seviyeye çıkacaktır ($10, 10$). Ancak bir kurum paylaşırken diğeri kaynaklarını saklarsa, saklayan kurum kendi bölgesinde tam başarı kazanacak ($15$), paylaşan kurum ise lojistik yetersizlik nedeniyle başarısız olacaktır ($0$). Her iki kurumun da kaynaklarını saklaması durumunda ise sınırlı bir başarı elde edilecektir ($5, 5$). Kurumların birbirlerine güvenmedikleri bir ortamda, rasyonel davranarak her ikisinin de 'kaynak saklama' stratejisini seçmesi ve toplamda daha verimsiz bir sonuca ulaşmaları, Oyun Teorisi Modeli'nde hangi kavramla ifade edilir?

David Easton tarafından geliştirilen Sistem Modeli çerçevesinde; siyasal sistemin ürettiği karar ve eylemlerin (çıktıların) toplumsal çevre üzerindeki etkilerinin izlenmesi, bu etkilerin yeni talepler veya destekler olarak sisteme tekrar taşınması ve böylece sistemin kendi performansını çevreye göre uyarlamasını sağlayan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bir ülkede çevre örgütlerinin yoğun lobi faaliyetleri sonucunda hükümet, sanayi tesislerine yönelik denetimlerin sıkılaştırılmasını öngören bir taslak hazırlamıştır. Ancak sanayi odalarının ve ticaret birliklerinin bu düzenlemenin maliyetleri artıracağı yönündeki sert itirazları ve karşı lobi çalışmaları neticesinde; denetim standartları her iki tarafın da asgari düzeyde kabul edebileceği bir noktaya çekilerek yasalaşmıştır. Bu durum, kamu politikası analizinde kullanılan aşağıdaki modellerden hangisinin temel varsayımlarını örneklendirir?

Cohen, March ve Olsen tarafından geliştirilen Çöp Kutusu Modeli (Garbage Can Model), kamu kurumları gibi 'örgütlü anarşi' (organized anarchy) niteliği taşıyan yapılarda karar verme sürecini açıklamaktadır. Bu modele göre, karar alma eyleminin gerçekleşmesi ve bir 'karar'ın ortaya çıkması aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

Kamu politikası analizinde Kurumsal Model (Institutional Model), bir kararın gerçek anlamda "kamu politikası" niteliği kazanabilmesi için mutlaka devlet kurumları tarafından benimsenmesi ve belirli hukuki özelliklerle donatılması gerektiğini savunur. Bu modele göre devlet kurumları, diğer toplumsal aktörlerin (STK'lar, vakıflar veya çıkar grupları) kararlarına kazandıramadığı bazı temel nitelikleri politikalara aktarır.

Buna göre, Kurumsal Model çerçevesinde bir politikanın devlet tarafından "meşrulaştırılması" (legitimacy) süreci aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Kamu politikası analizinde kullanılan kurumsal model (institutional model), kamu politikasını devlet kurumlarının bir çıktısı olarak tanımlar. Bu yaklaşıma göre, bir kararın devlet kurumları aracılığıyla 'meşruiyet' (legitimacy) kazanması aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?