Examkin

Kamu Politikası

172 soru

Soru 81Soru →

Kamu politikası literatüründe; Thomas Dye politikayı "hükümetlerin yapmayı veya yapmamayı seçtiği her şey" olarak, James Anderson "bir soruna yönelik amaçlı bir eylem dizisi" olarak, David Easton ise "değerlerin toplum için otoriter bir şekilde dağıtımı" olarak tanımlamaktadır. Kamu politikasının bu kuramsal çerçevesi ve temel özellikleri dikkate alındığında, bir hükümet tercihinin "kamu politikası" niteliği kazanabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin varlığı zorunlu değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Politika sürecinin mutlaka somut ve fiziksel bir "yapma" (pozitif eylem) ile sonuçlanması

Cevap

Politika sürecinin mutlaka somut ve fiziksel bir 'yapma' (pozitif eylem) ile sonuçlanması zorunlu değildir; bilinçli eylemsizlik de bir politikadır.
Kamu politikası sadece somut adımlardan veya fiziksel eylemlerden ibaret değildir. Thomas Dye'ın tanımında belirttiği üzere, hükümetlerin bir soruna müdahale etmemeyi (eylemsizlik) bilinçli bir tercih olarak seçmesi de bir kamu politikasıdır. Bu nedenle, politikanın mutlaka pozitif (aktif) bir eylem içermesi zorunluluğu yoktur; negatif (pasif) bir tercih de politika niteliği taşıyabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu politikası tanımlarının analiz edilmesi
Thomas Dye'ın tanımında yer alan 'yapmamayı seçmek' (eylemsizlik) vurgusu tespit edilir.
Politikanın sadece aktif bir müdahaleden ibaret olup olmadığını anlamak için.
2
Kamu politikasının ayırıcı özelliklerinin (meşruiyet, amaçlılık, otorite) değerlendirilmesi
Meşru otorite, amaçlılık ve bağlayıcılığın kamu politikasının varlığı için temel ön koşullar olduğu belirlenir.
Zorunlu olan ve olmayan unsurları ayrıştırmak için.
3
Pozitif eylem ile negatif eylem (eylemsizlik) ayrımının yapılması
Hükümetin bir sorunu görmezden gelmesi veya müdahale etmeme kararı almasının da stratejik bir 'politika çıktısı' olduğu sonucuna varılır.
Hatalı olan 'mutlaka somut yapma' önermesini çürütmek için.

Anahtar Kavram

Kamu Politikasında Eylemsizlik (Inaction) ve Kavramsal Özellikler
Soru 82Soru →

Richard Matland tarafından geliştirilen Belirsizlik-Çatışma Modeli'ne (Ambiguity-Conflict Model) göre; politika hedeflerinin ve araçlarının net olarak tanımlandığı ancak söz konusu politikanın önceliği veya bölüşüm etkileri noktasında ilgili aktörler arasında yoğun bir direncin ve uyuşmazlığın bulunduğu bir ortamda, uygulama sürecinin temel karakteri ve başarının belirleyicisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Politik Uygulama - Aktörlerin sahip olduğu güç kapasiteleri ve stratejik kaynaklar üzerindeki kontrolleri

Cevap

Politik Uygulama çerçevesinde aktörlerin güç kapasiteleri ve kaynaklar üzerindeki etkileri
Richard Matland'ın sentez yaklaşımları arasında önemli bir yere sahip olan modelinde, uygulama süreci 'belirsizlik' ve 'çatışma' olmak üzere iki temel boyuta ayrılır. Soruda tarif edilen 'hedeflerin netliği' düşük belirsizliği, 'aktörler arası direnç' ise yüksek çatışmayı ifade eder. Bu iki durumun birleştiği 'Politik Uygulama' türünde, merkezi otoritenin emretme gücünden ziyade aktörlerin elindeki kaynaklar ve birbirleri üzerindeki baskı/güç kapasiteleri uygulamanın kaderini tayin eder.

Adım Adım Çözüm

1
Politikanın belirsizlik düzeyini analiz etme
Düşük Belirsizlik (Hedefler ve araçlar net)
Matland'ın modelinde ilk değişken belirsizliktir ve soruda unsurların net olduğu belirtilmiştir.
2
Politikanın çatışma düzeyini analiz etme
Yüksek Çatışma (Aktörler arası direnç ve uyuşmazlık var)
Soruda aktörler arasında yoğun görüş ayrılığı ve muhalefet olduğu vurgulanmıştır.
3
Değişkenleri Matland Matrisi üzerinde eşleştirme
Politik Uygulama (Political Implementation) kategorisi
Düşük belirsizlik ve yüksek çatışmanın kesiştiği nokta bu uygulama türüdür.
4
Bu kategoriye özgü başarı kriterini belirleme
Güç ve Kaynak Kontrolü
Politik uygulamada teknik sorunlar aşılmış olsa da taraflar kendi çıkarları için güç mücadelesine girer; bu nedenle süreç hiyerarşiyle değil güçle yönetilir.

Anahtar Kavram

Matland'ın Belirsizlik-Çatışma Modeli (Politik Uygulama)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 83Soru →

Theodore Lowi’nin kamu politikası tipolojisinde; devletin yeni idari birimler oluşturması, anayasal kurallarda değişikliğe gitmesi veya kamu kurumlarının yetki ve sorumluluk alanlarını yeniden belirlemesi gibi doğrudan "sistemin yapısına ve işleyiş kurallarına" odaklanan politika türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurucu politikalar

Cevap

Hükümet yapısı, kurumların ihdası ve anayasal değişimler gibi sistemin bütününe yönelik düzenlemeleri içeren politika türü kurucu politikalardır.
Kurucu politikalar (constituent policies), doğrudan devletin yapısını, idari mekanizmaların nasıl kurulacağını ve siyasal sistemin işleyiş kurallarını belirleyen politikalardır. Soruda belirtilen yeni birim oluşturma veya anayasal değişim örnekleri bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Politika örneklerinin kapsamını analiz etmek
Yeni birim kurma, yetki belirleme ve anayasal değişim gibi eylemlerin bireysel davranışlardan ziyade "sistemin kendisiyle" ilgili olduğu saptanır.
Lowi'nin matrisinde sistemin yapısına odaklanan politikaların ayırt edilmesi gerekir.
2
Lowi'nin tipolojisindeki tanımlarla eşleştirmek
"Oyunun kurallarını" ve devletin kurumsal mimarisini hedef alan politikaların kurucu (constituent) politikalar olduğu sonucuna varılır.
Kurucu politikalar, zorlama olasılığının uzak olduğu ve uygulama alanının sistemin bütünü (davranış ortamı) olduğu alanda yer alır.

Anahtar Kavram

Kurucu (Constituent) Politikalar

Daha Fazla Pratik

Lowi'nin matrisinde 'zorlama olasılığı' ve 'uygulama alanı' değişkenlerinin kurucu politikalar için hangi değerleri aldığını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 84Soru →

Kamu politikası literatüründe Cobb ve Elder’ın gündem türleri ayrımı ile Cobb, Ross ve Ross'un model tipolojisi birlikte değerlendirildiğinde; teknik karmaşıklığı yüksek olan veya kamuoyunda tartışılması siyasal risk taşıyan bir sorunun, toplumsal tartışma evresine (sistematik gündem) dâhil edilmeksizin, doğrudan karar alıcılar ve ilgili bürokratik birimler tarafından resmi görüşme listesine (kurumsal gündem) alınarak kapalı bir süreçte yürütülmesini öngören model aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçten Erişim Modeli

Cevap

İçten Erişim Modeli, sorunların kamuoyunda tartışılmadan (sistematik gündem baypas edilerek) doğrudan resmi makamların ajandasına girdiği süreçleri ifade eder.
İçten Erişim Modeli'nde politika yapıcılar veya onlara yakın olan dar çıkar grupları, bir sorunu doğrudan resmi (kurumsal) gündeme taşırlar. Bu modelde konunun toplumsal düzeyde tartışılması (sistematik gündem) istenmez; çünkü konu ya çok tekniktir ya da kamuoyuna açıklanması siyasi bir direnç oluşturabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorunun kaynağını ve aktörleri analiz edin.
Sorun, karar alıcılar veya onlara yakın teknik uzman grupları tarafından ortaya atılmıştır.
Gündem belirleme sürecinin 'yukarıdan aşağıya' mı yoksa 'aşağıdan yukarıya' mı başladığını anlamak için gereklidir.
2
Sistematik gündem ile kurumsal gündem arasındaki ilişkiyi inceleyin.
Sorun, sistematik gündeme (toplumsal tartışma alanı) uğramadan doğrudan kurumsal gündeme (resmi liste) girmiştir.
Cobb ve Elder'ın model ayrımındaki temel fark, kamuoyunun sürece dâhil edilip edilmemesidir.
3
Siyasal ve teknik kısıtları değerlendirin.
Gizlilik, teknik uzmanlık veya stratejik risk nedeniyle kamuoyu katılımı bilinçli olarak sınırlandırılmıştır.
İçten Erişim Modeli'ni, halkın desteğinin arandığı Mobilizasyon Modeli'nden ayıran temel ölçüttür.
4
Modellerle eşleştirme yapın.
Tanımlanan kapalı ve doğrudan geçiş süreci 'İçten Erişim Modeli'ne karşılık gelmektedir.
Teorik çerçevedeki kavramsal karşılığı saptamak için son aşamadır.

Anahtar Kavram

İçten Erişim (Inside Access) Modeli ve Gündem Türleri
Soru 85Soru →

Kamu politikası; kamu otoritelerinin toplumsal bir sorunu çözmek veya belirli bir hedefe ulaşmak amacıyla meşruiyet çerçevesinde geliştirdiği stratejiler, kararlar ve eylemler bütünüdür. James Anderson ve Thomas Dye gibi düşünürlerin tanımları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi kamu politikasının temel özelliklerinden biri olarak kabul edilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karar alma ve uygulama süreçleri ile nihai amaçlar bakımından özel kuruluşların stratejik politikalarıyla tamamen özdeş bir yapı sergilemesi

Cevap

Kamu politikasının karar alma ve uygulama süreçleri ile nihai amaçlar bakımından özel kuruluşların stratejik politikalarıyla tamamen özdeş bir yapı sergilemesi, bu kavramın bir özelliği değildir.
Kamu politikası, temelini kamu yararından alan ve egemenlik gücüne dayalı yaptırım araçlarını kullanan bir süreçtir. Özel kuruluşların politikaları ise bireysel veya grup çıkarları (genellikle kâr) odaklıdır ve kamu politikasının sahip olduğu meşru zorlama (koersif) gücüne sahip değildir. Bu nedenle kamu politikası ile özel sektör politikalarının amaç ve yapı bakımından özdeş olduğunu söylemek kavramın doğasına aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu politikası kavramının tanımındaki temel unsurları (aktör, meşruiyet, amaç) belirlemek.
Kamu politikasının meşru bir kamu otoritesi tarafından yürütüldüğü ve amaçlı bir eylem dizisi olduğu saptanır.
Seçeneklerin bu temel unsurlarla uyumu kontrol edilmelidir.
2
Thomas Dye ve James Anderson'ın tanımlarındaki kapsamı (eylem ve eylemsizlik farkı) analiz etmek.
Sadece aktif eylemlerin değil, bilinçli müdahale etmeme (eylemsizlik) durumunun da politika kapsamında olduğu sonucuna varılır.
Dye'ın 'yapmayı veya yapmamayı seçmek' vurgusu bu analizin temelidir.
3
Kamu yönetimi ile özel yönetim arasındaki yapısal farkları (kamu yararı vs. kâr amacı) karşılaştırmak.
Kamu politikasının kamu yararı ve egemenlik gücüne dayandığı, bu nedenle özel sektör politikalarıyla özdeş olamayacağı belirlenir.
Soruda kabul edilemez olan özellik istendiği için bu ayrım cevabı verir.

Anahtar Kavram

Kamu Politikası Kavramsal Çerçevesi ve Temel Özellikleri
Soru 86Soru →

Kamu yönetimi disiplininde kamu politikası; bir toplumsal sorunu gidermek ya da belirli bir kamu hedefine ulaşmak üzere izlenen stratejik bir eylem planıdır. Bir kararın veya faaliyetin 'kamu politikası' kimliğini kazanabilmesi için bazı ayırt edici özelliklere sahip olması gerekir.

Buna göre, bir faaliyetin kamu politikası olarak nitelendirilmesini sağlayan temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kararın meşru bir kamu otoritesi tarafından alınmış ve kamu gücüne dayanıyor olması

Cevap

Kararın meşru bir kamu otoritesi tarafından alınmış ve kamu gücüne dayanıyor olması
Kamu politikasını tanımlayan en temel özelliklerden biri, politikanın meşru bir kamu otoritesi (yasama, yürütme, yargı veya yerel yönetimler gibi) tarafından üretilmesidir. Diğer bir ifadeyle, bir kararın kamu politikası sayılabilmesi için devletin yetkili organlarınca alınmış olması ve bu kararın arkasında devletin meşru zorlama kapasitesini ifade eden 'kamu gücü'nün bulunması şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu politikasının temel tanımını analiz et.
Kamu politikası, kamu otoritelerinin toplumsal bir soruna yönelik meşru müdahalesidir.
Politikanın kimliğini belirleyen en önemli unsur, eylemi gerçekleştiren aktörün niteliğidir.
2
Kamu otoritesi ve kamu gücü unsurlarını kontrol et.
Meşru otorite (devlet, yerel yönetimler vb.) kararı resmiyete döker ve kamu gücüyle destekler.
Bu unsurlar, kamu politikasını bireysel tercihlerden veya özel sektör kararlarından ayırır.

Anahtar Kavram

Meşru Kamu Otoritesi ve Kamu Gücü

Daha Fazla Pratik

Kamu politikasının aktörlerini (resmi ve gayri resmi) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 87Soru →

Bir kamu kurumu bünyesinde yürütülen teknoloji dönüşüm projesinde; yöneticilerin amaçlar konusunda tam bir uzlaşıya varamadığı, personelin sürece düzensiz aralıklarla dahil olup ayrıldığı ve çözüm yollarının çoğu zaman mevcut problemlerden bağımsız olarak geliştirildiği tespit edilmiştir. Karar verme sürecindeki bu durumu; sorunlar, çözümler, katılımcılar ve seçim fırsatları arasındaki tesadüfi etkileşimle açıklayan model aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çöp Kutusu (Garbage Can) Modeli

Cevap

Çöp Kutusu (Garbage Can) Modeli
Doğru yanıt olan model, Michael Cohen, James March ve Johan Olsen tarafından geliştirilmiştir. Bu model, özellikle üniversiteler gibi amaçların belirsiz, yöntemlerin net olmadığı ve katılımın akışkan olduğu (örgütlü anarşi) yapılarda kararların nasıl alındığını açıklar. Kararlar; sorunlar, çözümler, katılımcılar ve seçim fırsatları olarak adlandırılan dört bağımsız akışın bir 'karar penceresi'nde tesadüfen bir araya gelmesiyle oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel ipuçlarını analiz edin.
Belirsiz amaçlar, akışkan katılım ve problemleri takip etmeyen çözümler 'örgütlü anarşi' (organized anarchy) durumuna işaret etmektedir.
Bu özellikler belirli bir karar verme modelinin temel varsayımlarıdır.
2
Örgütlü anarşi varsayımıyla çalışan modelleri hatırlayın.
Cohen, March ve Olsen tarafından geliştirilen modelin bu varsayımı kullandığı görülür.
Literatürde bu kavramlar doğrudan bu modelle ilişkilendirilmiştir.
3
Karar akışlarını kontrol edin.
Sorunlar, çözümler, katılımcılar ve seçim fırsatlarının bir araya gelmesi bu modelin işleyiş biçimidir.
Doğru modelin karakteristik özellikleri senaryo ile tam örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Çöp Kutusu Modeli ve Örgütlü Anarşi (Organized Anarchy)

İpuçları

1
Senaryoda geçen 'örgütlü anarşi' kavramına ve amaçların belirsizliğine odaklanın.
2
Problemlerin ve çözümlerin birbirinden bağımsız olarak kurum içinde 'yüzdüğü' bir modeli düşünün.
3
Cohen, March ve Olsen'in 'dört bağımsız akış' varsayımını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bu modelin varsayımlarını rasyonel modelin varsayımlarıyla karşılaştırarak aradaki farkları belirleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 88Soru →

Kamu politikası sürecinde yer alan birimler; meşruiyetlerini ve karar alma yetkilerini doğrudan anayasadan veya yasalardan almaları durumunda 'resmi aktörler' olarak tanımlanır. Bu tanımın dışında kalan, ancak politika sürecini etkileme, yönlendirme ve kamuoyu oluşturma gücüne sahip olan birimler ise 'gayri resmi aktörler' olarak adlandırılır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kamu politikası sürecinin gayri resmi aktörlerinden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Baskı Grupları

Cevap

Baskı grupları, kamu politikası sürecinde yer alan gayri resmi aktörlerden biridir.
Doğru seçenek olan baskı grupları; sendikalar, meslek kuruluşları veya dernekler gibi yapıları ifade eder. Bu yapılar kamu politikasını belirleme veya uygulama konusunda doğrudan anayasal bir yetkiye sahip değillerdir; ancak lobi faaliyetleri ve kamuoyu oluşturma yoluyla resmi karar alıcıları etkilerler. Bu özellikleri onları 'gayri resmi' kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Aktör tanımlarını analiz etme
Resmi aktörlerin anayasal/yasal yetkiye sahip olduğu, gayri resmi aktörlerin ise toplumsal tabanlı etkileme gücüne sahip olduğu belirlendi.
Sorunun temel ayrım noktasını (meşruiyet kaynağı) anlamak için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki birimlerin yetki kaynağını kontrol etme
Yasama, yürütme, yargı ve bürokrasinin yetkilerini doğrudan anayasa ve yasalardan aldığı, baskı gruplarının ise böyle bir resmi yetkisinin olmadığı saptandı.
Resmi ve gayri resmi aktörleri birbirinden ayırmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Kamu Politikası Aktörlerinin Sınıflandırılması (Resmi vs. Gayri Resmi)

Daha Fazla Pratik

Siyasi partilerin kamu politikası sürecindeki 'köprü' rolünü ve neden genellikle gayri resmi aktör olarak sınıflandırıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 89Soru →

Bir kamu kurumunun belirli bir bölgedeki tarımsal verimliliği artırmak amacıyla o bölgedeki çiftçilere doğrudan hibe, sübvansiyon ve düşük faizli kredi imkânları sağlaması; Theodore Lowi’nin kamu politikası sınıflandırmasına göre aşağıdaki politika türlerinden hangisine bir örnektir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dağıtıcı politikalar

Cevap

Çiftçilere sağlanan hibe ve krediler, faydanın belirli bir kesime odaklandığı ve maliyetin genel bütçeden karşılandığı 'dağıtıcı politikalar' kapsamında yer alır.
Doğru yanıt olan dağıtıcı politikalar; devletin teşvikler, sübvansiyonlar ve hizmetler yoluyla toplumun belirli kesimlerine veya bölgelerine somut faydalar sağladığı, maliyetin ise tüm topluma (genel vergi gelirlerine) yayıldığı politika türüdür. Örnekteki çiftçilere yönelik maddi destekler bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Politikanın niteliğini analiz etme
Devletin belirli bir gruba (çiftçilere) somut maddi faydalar (hibe, kredi) sağladığı görülmektedir.
Politikanın kimlere yönelik olduğunu ve ne tür bir araç kullanıldığını anlamak sınıflandırma için ilk adımdır.
2
Lowi'nin kriterleri ile eşleştirme
Düşük zorlama olasılığı ve bireysel/özel gruplara yönelik uygulama kriterleri 'dağıtıcı' kategorisine uygundur.
Lowi'ye göre dağıtıcı politikalar, çatışmanın az olduğu ve faydaların tek tek gruplara 'dağıtıldığı' politikalardır.
3
Diğer kategorileri eleme
Düzenleme (yasak), yeniden dağıtım (sınıfsal transfer) veya kurumsal yapı değişikliği söz konusu değildir.
Yanlış seçenekleri eleyerek doğru sonuca ulaşmak için kategoriler arasındaki temel farklar göz önünde bulundurulur.

Anahtar Kavram

Dağıtıcı Politikalar (Distributive Policies)

Daha Fazla Pratik

Lowi'nin politika matrisinde zorlama olasılığının 'uzak' olduğu diğer tür olan kurucu politikaların örneklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 90Soru →

Kamu politikası süreci içerisinde; siyasal gündeme girmiş olan bir sorunun çözümü için somut stratejilerin geliştirildiği, uygun politika araçlarının seçildiği ve alternatiflerin teknik olarak yapılandırıldığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Politika formülasyonu

Cevap

Politika formülasyonu
Politika formülasyonu aşaması, kamu politikası döngüsünün 'nasıl' sorusuna yanıt aranan teknik bölümüdür. Bu aşamada sorunun çözümü için farklı alternatifler geliştirilir, her bir alternatifin olası maliyet ve faydaları analiz edilir ve uygulama için gerekli olan yasal veya idari araçlar (vergi, teşvik, yasaklama vb.) tasarlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda tanımlanan eylemlerin (alternatif geliştirme, araç seçimi, teknik yapılandırma) hangi sürece ait olduğunu belirleme.
Bu eylemler 'tasarım' ve 'hazırlık' niteliğindedir.
Henüz bir karar verilmemiş veya uygulama başlamamıştır; seçenekler üretilmektedir.
2
Kamu politikası döngüsü aşamalarıyla eşleştirme yapma.
Politika formülasyonu aşaması.
Gündemden sonra gelen ve soruna yönelik çözüm paketlerinin hazırlandığı teknik süreç formülasyondur.

Anahtar Kavram

Kamu Politikası Formülasyonu ve Tasarımı
Tahmini Süre:45s
Soru 91Soru →

Bir kamu sorununun, kamuoyundaki genel tartışma alanından çıkarak; Türkiye Büyük Millet Meclisi ihtisas komisyonlarının gündemine girmesi veya bir Bakanlığın yıllık yasama planında yer alması, Cobb ve Elder'ın sınıflamasına göre aşağıdakilerden hangisinin kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumsal Gündem

Cevap

Kurumsal Gündem, bir sorunun yetkili karar alıcılar (Meclis, Bakanlar vb.) tarafından resmi olarak görüşülmeye başlandığı ve ajandalara dahil edildiği aşamayı tanımlar.
Kurumsal gündem (resmi gündem), bir kamu sorununun yetkili siyasal aktörler ve kurumlar tarafından somut bir şekilde ele alınmaya başladığı, meclis gündemi veya resmi çalışma planları gibi belgelere girdiği aşamadır. Soruda belirtilen TBMM komisyon gündemi ve Bakanlık yasama planı doğrudan bu kavrama karşılık gelmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorunun kaynağını ve ulaştığı noktayı analiz edin.
Sorun, genel kamuoyu tartışmasından (sistematik gündem) çıkıp resmi organların (TBMM komisyonları, Bakanlık planları) gündemine taşınmıştır.
Cobb ve Elder'ın modelinde gündem belirleme iki ana aşamada gerçekleşir; kamusal ilgi alanı ve resmi karar listesi.
2
Tanımlanan durumun teknik karşılığını belirleyin.
Yetkili otoritelerin somut kararlar almak üzere ajandalarına aldığı maddeler 'Kurumsal Gündem' (Resmi Gündem) olarak adlandırılır.
Sistematik gündem toplumun genelini, kurumsal gündem ise resmi karar vericileri odak noktasına alır.

Anahtar Kavram

Cobb ve Elder'ın Gündem Türleri (Sistematik vs. Kurumsal)
Tahmini Süre:50s
Soru 92Soru →

Kamu politikası formülasyonu sürecinde; temel stratejik kararların alınmasında rasyonel-kapsamlı bir analizin yapıldığı, ancak bu stratejik çerçeve dahilindeki ayrıntılı ve rutin kararların alınmasında mevcut durumdan küçük sapmalarla ilerleyen artırımcı bir yaklaşımın benimsendiği sentez model aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karma Tarama Modeli

Cevap

Politika formülasyonunda temel kararlar için rasyonel, ayrıntılı kararlar için artırımcı yöntemi birleştiren yaklaşım Karma Tarama Modeli'dir.
Doğru cevap olan yaklaşım, Amitai Etzioni tarafından rasyonel modelin ütopik bilgi gereksinimi ile artırımcı modelin toplumsal değişime dirençli yapısını dengelemek amacıyla geliştirilmiştir. Bu modelde, politika yapıcılar 'teleskopla' genel alanı tarayıp ana yönü belirlerken (rasyonel), sorunlu gördükleri alanlarda 'büyüteçle' detaylı ve küçük adımlı incelemeler yaparlar (artırımcı).

Adım Adım Çözüm

1
Karar verme düzeylerini ayrıştırın.
Soruda kararların 'temel stratejik kararlar' ve 'ayrıntılı/rutin kararlar' olarak iki düzeye ayrıldığı görülmektedir.
Bu ayrım, Karma Tarama Modeli'nin (Mixed Scanning) en belirgin özelliğidir.
2
Kullanılan yöntemleri analiz edin.
Temel kararlarda 'rasyonel-kapsamlı', ayrıntılı kararlarda ise 'artırımcı' yöntem bir arada kullanılmaktadır.
Amitai Etzioni, rasyonel modelin bilgi yükünü ve artırımcı modelin muhafazakârlığını bu sentezle gidermeyi amaçlamıştır.
3
Modeli isimlendirin.
Bu sentez yapıya literatürde 'Karma Tarama Modeli' denir.
Etzioni bu süreci bir gözlem kulesinden geniş alanı taramaya (rasyonel) ve sorunlu noktaya odaklanmaya (artırımcı) benzetir.

Anahtar Kavram

Karma Tarama Modeli (Amitai Etzioni)

Daha Fazla Pratik

Karma Tarama Modeli'nin 'yüksek uçuş' ve 'alçak uçuş' metaforlarını inceleyerek Etzioni'nin bu modeli neden bir 'üçüncü yol' olarak sunduğunu araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 93Soru →

Bir hükümetin, toplumsal gelir adaletini sağlamak amacıyla yüksek gelir gruplarına yönelik artan oranlı vergilendirme uygulaması ve elde edilen bu kaynağı düşük gelirli vatandaşlara yönelik sosyal güvenlik ve sağlık hizmetlerinde kullanması, Theodore Lowi’nin kamu politikası tipolojisinde hangi tür kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeniden Dağıtıcı Politikalar

Cevap

Toplumun bir kesiminden alınan kaynağın başka bir kesime aktarılması nedeniyle bu durum Yeniden Dağıtıcı Politikalar kapsamında yer alır.
Yeniden dağıtıcı politikalar, toplumdaki kaynakların, mülkiyetin veya hakların farklı sosyal sınıflar veya gruplar arasında yer değiştirmesini hedefler. Sosyal güvenlik sistemleri ve artan oranlı vergilendirme bu türün en tipik örnekleridir.

Adım Adım Çözüm

1
Politikanın özünü analiz etme
Politikanın temelinde bir gruptan (yüksek gelirli) diğerine (düşük gelirli) kaynak transferi olduğu saptanmıştır.
Lowi'nin sınıflamasında politikaların kime yönelik olduğu ve kimin üzerinde zorlama uyguladığı ayrımı türü belirler.
2
Lowi'nin tanımlarıyla eşleştirme yapma
Sınıflar veya geniş gruplar arası kaynak aktarımı 'Yeniden Dağıtıcı' (Redistributive) tanımına uymaktadır.
Dağıtıcı politikalar daha dar kapsamlı ve 'kazanan-kaybeden' ayrımının net olmadığı durumlardır; yeniden dağıtıcıda ise sınıfsal bir müdahale vardır.

Anahtar Kavram

Theodore Lowi'nin Kamu Politikası Türleri (Yeniden Dağıtıcı)
Soru 94Soru →

Bir yerel yönetim, bölgedeki konut açığını kapatmak amacıyla modern mimari özelliklere sahip yüksek katlı toplu konut projelerini hayata geçirmiştir. Yapılan değerlendirmelerde, projenin hedeflenen konut sayısına tam zamanında ulaştığı, bütçe disiplinine sadık kalındığı ve teknik standartların karşılandığı tespit edilmiştir. Ancak projenin uygulanmasından sonra, bölgedeki geleneksel yatay mimari kültürünün yok olduğu, geniş aile yapısının bu konutlarda sürdürülemediği ve sosyal yabancılaşmanın arttığı belirlenmiştir. Bu durum, politikanın teknik başarısına rağmen toplumsal değerler ve uzun vadeli refahla çeliştiğini ortaya koymuştur.

William Dunn'ın kamu politikası değerlendirme kriterleri çerçevesinde düşünüldüğünde, söz konusu politikanın temel başarısızlığı aşağıdaki kriterlerden hangisi ile doğrudan ilişkilidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uygunluk

Cevap

Politikanın amaçlarının toplumsal değerlerle ve uzun vadeli refahla örtüşmemesi William Dunn'ın 'Uygunluk' (Appropriateness) kriteriyle açıklanır.
Uygunluk (Appropriateness) kriteri, politikanın temelindeki amaçların değerini ve geçerliliğini test eder. Senaryoda politikanın teknik hedeflerine (konut sayısı, bütçe) ulaşmasına rağmen toplumsal yapı ve kültürel değerlerle çatışması, seçilen 'amacın' veya 'yöntemin' toplumsal bağlama uygun olmadığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Politikanın başarılarını analiz et.
Hedeflere ulaşılmış (Etkililik) ve bütçeye uyulmuş (Verimlilik).
Sorunun hangi alanlarda sorunsuz olduğunu belirlemek için.
2
Politikanın temel eleştiri odağını tespit et.
Geleneksel mimari kültürün yok olması, aile yapısının bozulması ve sosyal yabancılaşma.
Başarısızlığın niteliğini (teknik mi, değer bazlı mı) anlamak için.
3
Bulunan sorunu William Dunn'ın kriterleri ile eşleştir.
Amaçların ve yöntemin toplum değerleriyle çelişmesi 'Uygunluk' kriterine aykırıdır.
Değerlendirme kuramındaki doğru teknik terimi bulmak için.

Anahtar Kavram

William Dunn'ın Değerlendirme Kriterleri (Uygunluk Kriteri)

Daha Fazla Pratik

William Dunn'ın 'Duyarlılık' (Responsiveness) kriteri ile 'Uygunluk' arasındaki farkı vurgulayan senaryoları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 95Soru →

Bir kamu politikasının uygulanması sürecinde; merkezi yönetimin belirlediği kararların hiyerarşik bir emir-komuta zinciri içerisinde, önceden tanımlanmış kurallara ve amaçlara sıkı sıkıya bağlı kalarak icra edilmesi gerektiğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yukarıdan aşağıya yaklaşım

Cevap

Yukarıdan aşağıya yaklaşım
Yukarıdan aşağıya yaklaşım, kamu politikasını merkezi düzeydeki karar alıcıların belirlediği hedeflerin hiyerarşik bir yapı içerisinde alt birimler tarafından uygulanması süreci olarak tanımlar. Bu modelde başarı, merkezi kararlara ne kadar sadık kalındığı ve hedeflere ne ölçüde ulaşıldığı ile ölçülür.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen anahtar kavramları analiz edin.
Merkezi yönetim, hiyerarşik emir-komuta zinciri ve önceden belirlenmiş amaçlara bağlılık kavramları tespit edilmiştir.
Sorunun hangi kuramsal çerçeveyi işaret ettiğini belirlemek için vurgulanan mekanizmaların anlaşılması gerekir.
2
Belirlenen özelliklerin hangi politika uygulama yaklaşımı ile örtüştüğünü değerlendirin.
Hiyerarşi ve merkezi denetimi esas alan modelin 'Yukarıdan Aşağıya' (Top-down) yaklaşımı olduğu saptanmıştır.
Klasik rasyonel modelin bir uzantısı olan yukarıdan aşağıya yaklaşım, uygulamayı idari bir teknik süreç olarak tanımlar.

Anahtar Kavram

Yukarıdan Aşağıya Uygulama Yaklaşımı (Top-Down Approach)
Tahmini Süre:45s
Soru 96Soru →

Kamu politikası uygulama literatüründe Brian Hogwood ve Lewis Gunn tarafından geliştirilen "mükemmel uygulama" (perfect implementation) modeline göre, aşağıdakilerden hangisi başarılı bir uygulama süreci için gereken şartlar arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sokak düzeyi bürokratların uygulamada geniş bir takdir yetkisi kullanarak politikayı yerelleştirmesi

Cevap

Sokak düzeyi bürokratların uygulamada geniş bir takdir yetkisi kullanarak politikayı yerelleştirmesi
Brian Hogwood ve Lewis Gunn tarafından geliştirilen model, kamu politikası uygulamasının merkezden belirlenen hedeflere hiyerarşik bir disiplin içinde sadık kalınarak gerçekleştirilmesini savunur. Bu modelde 'takdir yetkisi' (discretion), merkezi planın dışına çıkılmasına neden olabileceği için istenmeyen bir durumdur. Sokak düzeyi bürokratların (street-level bureaucrats) geniş takdir yetkisi kullanması ise Michael Lipsky tarafından geliştirilen 'Aşağıdan Yukarıya' (Bottom-up) yaklaşımının en temel özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Düşünürün yaklaşımını belirleme
Hogwood ve Gunn 'Yukarıdan Aşağıya' (Top-down) yaklaşımının temsilcileridir.
Soruyu doğru cevaplamak için kuramcının hangi temel ekolde yer aldığını bilmek gerekir.
2
Ekolün temel prensiplerini hatırlama
Yukarıdan aşağıya modelde hiyerarşi, merkezi kontrol, net talimatlar ve tam itaat ön plandadır.
Mükemmel uygulama şartları, uygulama sürecindeki sapmaları en aza indirmeyi amaçlar.
3
Seçenekleri analiz etme
Takdir yetkisi kullanımı merkezi kontrolü zayıflatan bir unsur olarak görülür.
Sokak düzeyi bürokratların (öğretmenler, polisler vb.) takdir yetkisi Michael Lipsky ve aşağıdan yukarıya yaklaşımın merkezinde yer alan bir kavramdır.

Anahtar Kavram

Hogwood ve Gunn'ın Mükemmel Uygulama Şartları

Daha Fazla Pratik

Michael Lipsky'nin 'Sokak Düzeyi Bürokrasisi' kavramını ve bu kavramın uygulama sürecindeki rolünü inceleyerek Hogwood & Gunn modeli ile karşılaştırma yapınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 97Soru →

Kamu politikası analizi literatüründe Peter Hall, politikaların değişim ve öğrenme süreçlerini hiyerarşik bir yapıda ele almıştır. Hall'un modeline göre; bir politikanın nihai hedefleri ve arkasındaki temel paradigma değişmeden kalırken, bu hedeflere ulaşmak için kullanılan kamu politikası araçlarının (enstrümanlarının) türü ve niteliğinin radikal bir şekilde değiştirilmesi durumunda ortaya çıkan değişim düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkinci derece değişim

Cevap

İkinci derece değişim
İkinci derece değişim seçeneği doğrudur. Peter Hall'un hiyerarşik modelinde, politikanın temel amaçları (goals) ve arkasındaki paradigma sabit kalırken, bu amaçlara ulaşmak için seçilen araçların (instruments) ve yöntemlerin bizzat kendisinin değiştirilmesi (örneğin doğrudan hizmet sunumundan sübvansiyon sistemine geçiş) ikinci derece değişimi ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Peter Hall'un politika değişimi hiyerarşisindeki üç düzeyi tanımlamak.
Birinci derece (ayarlar), ikinci derece (araçlar) ve üçüncü derece (amaçlar/paradigma) ayrımının yapılması.
Değişimin hangi bileşenleri kapsadığını anlamak için bu hiyerarşik yapı temeldir.
2
Soru kökündeki spesifik değişim göstergelerini analiz etmek.
Amaçların sabit kaldığı ancak araç türlerinin (enstrümanların) değiştirildiği tespit edilmiştir.
Bu ayrım, değişimin derinliğini belirleyen kritik kriterdir.
3
Tespit edilen göstergeyi Hall'un kategorileriyle eşleştirmek.
Araç türündeki radikal değişiklik 'ikinci derece değişim' tanımına tam olarak uymaktadır.
Hall'a göre araç değişikliği, politika öğrenme sürecinin orta düzeydeki derinliğini temsil eder.

Anahtar Kavram

Peter Hall'un Üç Dereceli Politika Değişimi Tipolojisi

Daha Fazla Pratik

Politika değişimi süreçlerinde Peter Hall'un 'sosyal öğrenme' (social learning) kavramının üçüncü derece değişimle nasıl ilişkilendirildiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 98Soru →

Kamu politikası aktörleri; yetkilerinin kaynağına, anayasal konumlarına ve karar alma sürecindeki hiyerarşik ağırlıklarına göre 'resmi' ve 'gayri resmi' olarak sınıflandırılmaktadır. Bu aktörlerden biri olan kamu bürokrasisi, politika döngüsünün özellikle formülasyon ve uygulama aşamalarında merkezi roller üstlenen bir resmi aktördür. Ancak bürokrasinin bu süreçteki meşruiyet zemini ve işleyiş prensipleri, seçilmiş resmi aktörlerden belirli yönleriyle ayrışmaktadır.

Buna göre, kamu bürokrasisinin kamu politikası sürecindeki 'resmi aktör' kimliğine ve rolüne ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bürokrasi, toplumsal talepleri süzerek siyasal gündeme taşıyan bir 'girdi' aktörü olması nedeniyle, kamu politikası analizinde siyasi partilerle aynı kategoride değerlendirilir.

Cevap

Kamu bürokrasisinin siyasi partilerle aynı kategoride yer aldığını ve bir girdi aktörü olduğunu savunan ifade yanlıştır.
Kamu bürokrasisi, kamu politikası döngüsünde 'resmi' bir aktör olarak kabul edilir. Buna karşın siyasi partiler, mecliste temsil edilseler dahi, literatürde toplumsal talepleri sisteme taşıyan (girdi) 'gayri resmi' aktörler kategorisinde değerlendirilir. Ayrıca bürokrasi esasen talepleri karara dönüştüren veya uygulayan bir 'dönüşüm/çıktı' aktörüdür; seçilmişlik değil liyakat esasına dayanır.

Adım Adım Çözüm

1
Aktörlerin sınıflandırılması
Kamu politikası aktörleri resmi (devlet organları) ve gayri resmi (toplum temelli) olarak ikiye ayrılır.
Sınıflandırma kriteri, kamu gücü kullanımı ve anayasal meşruiyet zeminidir.
2
Bürokrasinin konumunun analizi
Bürokrasi, devlet aygıtının bir parçası olduğu için 'resmi aktör'dür.
Bürokrasi, yürütme erki içinde yasal yetkileri kullanan atanmış bir yapıdır.
3
Siyasi partilerin konumunun analizi
Siyasi partiler toplumsal talepleri ileten 'gayri resmi' (veya bazı yaklaşımlara göre yarı-resmi) aktörlerdir.
Partiler, doğrudan kamu gücünü devlet adına tek taraflı kullanma yetkisine sahip devlet organları değildir.
4
Hatalı çıkarımın tespiti
Bürokrasi ve siyasi partiler farklı kategorilerde (Resmi vs. Gayri Resmi) yer alır.
Meşruiyet kaynakları ve sisteme dahil olma biçimleri (atama vs. seçim) kökten farklıdır.

Anahtar Kavram

Resmi ve Gayri Resmi Aktör Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 99Soru →

Theodore Lowi, "politika siyaseti belirler" (policy determines politics) teziyle kamu politikası türlerinin sadece teknik birer düzenleme olmadığını, aynı zamanda bu politikaların yarattığı "siyasal arenaları" ve aktörler arası güç ilişkilerini de şekillendirdiğini savunmuştur.

Buna göre; faydaların bireylere veya küçük gruplara kolayca bölüştürülebildiği (ayrıştırılabilirlik) "dağıtıcı politikaların" (distributive policies) yarattığı siyasal arena ve bu arenadaki temel etkileşim biçimi aşağıdakilerden hangisinde doğru tanımlanmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Faydaların küçük parçalara bölünerek paylaşıldığı ve aktörlerin birbirinin taleplerini engellemeden karşılıklı destek verdiği "karşılıklı ödün" (log-rolling) süreci

Cevap

Dağıtıcı politikalar, faydaların ayrıştırılabilir olması nedeniyle aktörler arasında doğrudan çatışma yaratmaz; bunun yerine karşılıklı ödün verme (log-rolling/pork barrel) mekanizmasıyla her aktörün talebinin karşılandığı bir siyasal arena oluşturur.
Lowi'ye göre dağıtıcı politikalar, faydaların (sübvansiyonlar, yerel yatırımlar vb.) toplumsal birimlere ayrıştırılarak sunulmasına olanak tanır. Bu durum, aktörler arasında ideolojik bir çatışma yerine, her grubun kendi çıkarını elde etmek için diğerinin talebini desteklediği 'karşılıklı ödün verme' (log-rolling) veya 'pork barrel' siyasetini doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
Lowi'nin dağıtıcı politikalar (distributive policies) kavramını analiz et
Bu politikaların temel özelliğinin faydaların bireysel birimlere kolayca bölüştürülebilmesi (ayrıştırılabilirlik) olduğu belirlendi.
Politikanın doğası, aktörlerin birbirleriyle olan etkileşim biçimini belirler.
2
Dağıtıcı politikaların siyasal arena üzerindeki etkisini değerlendir
Kaynaklar bölüştürülebilir olduğu için bir aktörün fayda sağlaması diğerinin kaybı anlamına gelmez (pozitif toplamlı oyun).
Çatışma düzeyinin neden düşük olduğunu anlamak için zorlamanın (coercion) uygulama alanını incelemek gerekir.
3
Bu arenadaki tipik etkileşim kavramını (log-rolling) tespit et
Aktörlerin birbirinin projelerine (sübvansiyon, kamu yatırımı vb.) itiraz etmeyip karşılıklı onay vermesiyle oluşan sürece 'karşılıklı ödün' (log-rolling) denir.
Bu, dağıtıcı politikaların en temel ayırt edici siyasal sonucudur.

Anahtar Kavram

Dağıtıcı Politikalar ve Karşılıklı Ödün (Log-rolling) Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Lowi'nin yeniden dağıtıcı politikalarının neden her zaman 'ideolojik' ve 'merkezi' bir çatışmaya yol açtığını, dağıtıcı politikalarla kıyaslayarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 100Soru →

Kamu politikası formülasyonu ve tasarımı sürecinde, geliştirilen çözüm seçeneklerinin hayata geçirilme kabiliyetini ölçmek amacıyla çeşitli uygulanabilirlik (fizibilite) analizleri yapılmaktadır. Bu bağlamda, önerilen bir politika alternatifinin ülkenin mevcut hukuk düzeni, normlar hiyerarşisi ve anayasal çerçevesi ile çelişip çelişmediğinin uzmanlarca denetlenmesi, aşağıdaki analiz türlerinden hangisiyle doğrudan ilgilidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yasal Uygulanabilirlik

Cevap

Önerilen bir politika alternatifinin mevcut hukuk düzeni ve anayasal çerçeve ile uyumunun denetlenmesi 'Yasal Uygulanabilirlik' kriteri ile doğrudan ilgilidir.
Kamu politikası tasarımında 'Yasal Uygulanabilirlik', geliştirilen alternatiflerin mevcut anayasal hükümler, kanunlar ve uluslararası hukuk kuralları ile çelişmemesini garanti altına alan analiz türüdür. Eğer bir seçenek teknik olarak mükemmel olsa bile hukuka aykırıysa, formülasyon aşamasında elenmesi veya revize edilmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Politika formülasyonu aşamasındaki temel faaliyeti tanımla.
Bu aşama, toplumsal sorunlara yönelik teknik analizlerin yapıldığı ve alternatiflerin değerlendirildiği süreçtir.
Soruda geçen 'fizibilite analizi' kavramının formülasyon aşamasındaki yerini belirlemek için gereklidir.
2
Soru kökündeki 'hukuk düzeni', 'normlar hiyerarşisi' ve 'anayasal çerçeve' anahtar kelimelerini analiz et.
Bu kavramlar, politikanın yasal sınırlar içinde olup olmadığını ifade eder.
Seçenekler arasında ayrım yapabilmek için teknik, siyasi ve ekonomik unsurları dışlamak gerekir.
3
Kavramsal eşleştirmeyi tamamla.
Mevzuat ve hukuk uyumu doğrudan yasal uygulanabilirlik (legal feasibility) kriterine karşılık gelir.
Kamu yönetimi literatüründe politika tasarımının temel kısıtlarından biri hukuksal çerçevedir.

Anahtar Kavram

Politika Alternatiflerinin Uygulanabilirlik (Fizibilite) Kriterleri

Daha Fazla Pratik

Politika formülasyonu sürecindeki rasyonel-kapsamlı ve artırımcı modellerin uygulanabilirlik kriterlerine bakış açısını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 5 / 9Sonraki