Durumsallık Yaklaşımı

13 soru

Soru 1Soru

Yönetim kuramları içerisinde önemli bir dönüm noktasını temsil eden bir yaklaşıma göre; örgütlerin iç yapısı ile dış çevre koşulları arasında sıkı bir uyum bulunmalıdır. Bu bağlamda, Tom Burns ve G.M. Stalker tarafından gerçekleştirilen araştırmalarda, dış çevrenin durağan olduğu durumlarda hiyerarşinin ve kuralların hakim olduğu yapıların; dış çevrenin dinamik ve değişken olduğu durumlarda ise esnek ve katılımcı yapıların etkin olduğu savunulmuştur.

Buna göre, 'en iyi tek bir yönetim yolu' olmadığını, en uygun yapının koşullara göre değişeceğini vurgulayan bu yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Durumsallık Yaklaşımı

Cevap

Durumsallık Yaklaşımı
Durumsallık yaklaşımı, yönetim biliminde 'evrensel ilkeler' yerine 'koşullara bağlılık' ilkesini getirmiştir. Burns ve Stalker'ın çalışması, dış çevrenin belirsizlik düzeyinin örgüt yapısını nasıl etkilediğini (mekanik vs. organik) ortaya koyarak bu yaklaşımın temelini oluşturmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki temel önermeyi analiz etme
Dış çevrenin durağanlığına veya dinamikliğine göre örgüt yapısının (mekanik veya organik) değişmesi gerektiği tespit edilir.
Soruda verilen Burns ve Stalker çalışması, durumsallık yaklaşımının en temel çalışmalarından biridir.
2
Kavramsal karşılaştırma yapma
'En iyi tek yol yoktur' ilkesi ile Durumsallık Yaklaşımı eşleştirilir.
Klasik kuramlar her yer ve zamanda geçerli evrensel ilkeler ararken, durumsallık yaklaşımı bu arayışı reddeder.

Anahtar Kavram

Durumsallık Yaklaşımı ve Burns-Stalker Araştırması (Mekanik ve Organik Yapılar)
Soru 2Soru

Woodward, Burns ve Stalker ile Lawrence ve Lorsch gibi araştırmacıların çalışmalarına dayanan; yönetimde "en iyi tek bir yol" olmadığını (no one best way), en uygun yönetim ve örgüt yapısının teknoloji ve çevresel değişkenlere bağlı olarak şekillenmesi gerektiğini savunan yönetim yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Durumsallık Yaklaşımı

Cevap

Durumsallık Yaklaşımı, yönetimde evrensel tek bir doğrunun olmadığını, en iyi yönetim biçiminin örgütün karşılaştığı durumlara (çevre, teknoloji, ölçek vb.) göre değişeceğini savunur.
Durumsallık Yaklaşımı, yönetim ve örgüt teorisinde modern bir aşamadır ve en temel önermesi "koşullara bağımlılık"tır. Klasik teorilerin aksine, her kurum için geçerli tek bir ideal yapı olmadığını, örgütlerin çevrelerindeki değişimlere ve kullandıkları teknolojiye göre farklı yapılar (mekanik veya organik) seçmesi gerektiğini savunur.

Adım Adım Çözüm

1
Öncülde verilen temel prensibi analiz edin.
"En iyi tek bir yol yoktur" (No one best way) ilkesi belirlendi.
Bu ilke, modern yönetim kuramları içinde durumsallık yaklaşımının ayırt edici temel taşıdır.
2
Bahsedilen araştırmacıların (Woodward, Burns & Stalker, Lawrence & Lorsch) hangi kuramla ilişkili olduğunu hatırlayın.
Bu isimlerin tamamı durumsallık yaklaşımının öncüleri arasındadır.
Çevresel belirsizlik ve teknoloji ile örgüt yapısı arasındaki ilişkiyi ampirik olarak kanıtlayan araştırmacılardır.

Anahtar Kavram

Durumsallık Yaklaşımı (Contingency Theory)

Daha Fazla Pratik

Burns ve Stalker'ın 'Mekanik ve Organik Yapı' ayrımını inceleyerek durumsallık yaklaşımının kamu kurumlarına nasıl uygulanabileceğini değerlendirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 3Soru

Burns ve Stalker'ın yaptığı araştırmalar sonucunda ortaya koydukları; belirsizliğin az olduğu durağan çevrelerde "mekanik", belirsizliğin yüksek olduğu dinamik çevrelerde ise "organik" yapıların daha etkin olduğunu savunan yönetim anlayışının temel önermesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örgütsel etkinliğin sağlanması için yapısal özelliklerin dış çevre koşulları ve teknoloji gibi değişkenlerle uyumlu hale getirilmesi

Cevap

Örgütsel etkinliğin sağlanması için yapısal özelliklerin dış çevre koşulları ve teknoloji gibi değişkenlerle uyumlu hale getirilmesi gerekliliğidir.
Durumsallık yaklaşımı, yönetimin evrensel ilkeleri olduğu fikrini reddederek örgütsel yapının ve yönetim tarzının çevre, teknoloji, büyüklük gibi faktörlere göre tasarlanması gerektiğini savunur. Burns ve Stalker'ın çalışması da dış çevrenin değişim hızının, örgütün hiyerarşik ve esneklik yapısını (mekanik veya organik) nasıl etkilemesi gerektiğini ortaya koyarak bu yaklaşımın temelini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen Burns ve Stalker ismini ve mekanik-organik yapı kavramlarını analiz et.
Bu isimler ve kavramlar Durumsallık Yaklaşımı'nın (Contingency Approach) temel çalışmaları arasındadır.
Durumsallık yaklaşımı, 'en iyi tek bir yolun' olmadığını, en iyi yapının duruma göre değiştiğini savunur.
2
Mekanik ve organik yapıların hangi koşullarda başarılı olduğunu değerlendir.
Durağan çevre = Mekanik Yapı; Dinamik çevre = Organik Yapı.
Bu eşleşme, örgüt yapısı ile dış çevre arasındaki uyumun (fit) başarıyı belirlediğini gösterir.
3
Durumsallık yaklaşımının temel felsefesi ile seçenekleri karşılaştır.
Evrensel ilkeleri reddeden ve 'duruma göre değişir' diyen seçeneği belirle.
Durumsallık yaklaşımı, bağımsız değişkenler (çevre, teknoloji) ile bağımlı değişken (yapı) arasındaki ilişkiyi inceler.

Anahtar Kavram

Durumsallık Yaklaşımı ve Yapı-Çevre Uyumu

Daha Fazla Pratik

Joan Woodward'ın teknoloji-yapı ilişkisi üzerine yaptığı araştırmaları inceleyerek durumsallık yaklaşımının farklı bir boyutunu öğrenebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 4Soru

Durumsallık Yaklaşımı çerçevesinde Lawrence ve Lorsch tarafından gerçekleştirilen çalışmalarda; bir örgütün üretim, pazarlama ve araştırma-geliştirme gibi alt birimlerinin, etkileşimde bulundukları dış çevre segmentlerinin karmaşıklık ve belirsizlik düzeyine göre farklı yapısal özellikler, çalışma yöntemleri ve bilişsel yönelimler geliştirdiği savunulmuştur.

Buna göre; Lawrence ve Lorsch'un modelinde, örgüt içindeki bu bölümlenme ve departmanların kendi özel çevrelerine uyum sağlama sürecini ifade eden temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Farklılaşma

Cevap

Farklılaşma (Differentiation)
Lawrence ve Lorsch'un durumsallık modeline göre, örgütler homojen bir dış çevreyle değil, farklı özellikler gösteren çevre segmentleriyle (teknolojik çevre, pazar çevresi vb.) etkileşim halindedir. Bu nedenle her departman (Ar-Ge, üretim, satış) kendi alt çevresine uyum sağlamak için farklı uzmanlıklar ve yapılar geliştirir. Bu sürece 'farklılaşma' adı verilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorunun hangi kuram ve düşünürler üzerine kurulduğunu belirlemek.
Lawrence ve Lorsch'un Durumsallık Yaklaşımı kapsamında geliştirdiği model.
Soru kökünde Lawrence ve Lorsch'un alt birimlerin çevresel belirsizliğe uyumu üzerine yaptıkları vurgu belirtilmiştir.
2
Alt birimlerin çevresel farklılıklara verdiği yapısal ve yöntemsel yanıtları ifade eden terimi seçmek.
Farklılaşma (Differentiation) kavramı.
Lawrence ve Lorsch modelinde departmanların kendi çevresel segmentlerine (örneğin durağan çevreye karşı mekanik, dinamik çevreye karşı organik) uyum sağlayarak birbirinden ayrışması 'farklılaşma' olarak adlandırılır.

Anahtar Kavram

Lawrence ve Lorsch'un Farklılaşma ve Bütünleşme Modeli
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 5Soru

Yönetim kuramları içerisinde durumsallık yaklaşımının gelişimine önemli katkılar sağlayan Lawrence ve Lorsch'un araştırmasına göre; örgütlerin dış çevreleri ile olan etkileşimleri sonucunda ortaya çıkan "farklılaşma" (differentiation) ve "bütünleşme" (integration) kavramları arasındaki ilişki göz önüne alındığında, belirsizliğin yüksek olduğu bir dış çevrede faaliyet gösteren bir kamu kurumunun örgütsel etkinliğini koruyabilmesi için aşağıdakilerden hangisi temel bir gerekliliktir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birimlerin alt amaç ve çalışma biçimlerinin birbirinden uzaklaşmasıyla eş zamanlı olarak, birimler arası koordinasyon mekanizmalarının güçlendirilmesi

Cevap

Dinamik ve belirsiz bir çevrede, birimlerin uzmanlaşması (farklılaşma) artarken bu birimleri bir arada tutacak koordinasyonun (bütünleşme) da aynı oranda artması gerekmektedir.
Lawrence ve Lorsch'un çalışmasının temel bulgusu, başarılı örgütlerin dış çevrenin talep ettiği 'farklılaşma' düzeyini karşılarken, bu birimler arasındaki iş birliğini sağlayacak 'bütünleşme' mekanizmalarını da geliştirdiğidir. Belirsizliğin yüksek olduğu durumlarda birimler arası farklılıklar derinleştiği için, bütünleşme (koordinasyon) ihtiyacı en üst düzeye çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Dış çevre analizini yap.
Belirsizliğin yüksek olduğu bir çevre, örgütün her biriminin kendi alanında (finans, operasyon, hukuk vb.) farklı hızlarda ve yöntemlerle tepki vermesini gerektirir.
Lawrence ve Lorsch'un kuramında çevre, yapıyı belirleyen temel bağımsız değişkendir.
2
Farklılaşma kavramını uygula.
Birimler arası bakış açısı, zaman ufku ve formalite düzeyindeki farklar (farklılaşma) artar.
Farklı çevresel alt sektörlerle etkileşime giren birimler, o sektörlerin hızına uyum sağlar.
3
Bütünleşme ihtiyacını belirle.
Farklılaşan birimlerin ortak amaca hizmet etmesi için çatışmaların yönetilmesi ve koordinasyonun (bütünleşme) artırılması şarttır.
Örgütsel etkinlik, yüksek farklılaşma ile yüksek bütünleşmenin eş zamanlı sağlanmasına bağlıdır.

Anahtar Kavram

Lawrence ve Lorsch'un Farklılaşma ve Bütünleşme Modeli

Daha Fazla Pratik

Burns ve Stalker'ın mekanik-organik yapı ayrımı ile Lawrence ve Lorsch'un modelini karşılaştırarak çevresel belirsizliğin hiyerarşi üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru

Yönetim literatüründe "en iyi tek bir yol yoktur" (no one best way) ilkesini benimseyen Durumsallık Yaklaşımı çerçevesinde; Derek Pugh ve arkadaşları tarafından yürütülen ve örgüt yapısını etkileyen faktörleri inceleyen "Aston Grubu" araştırmalarının temel bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örgüt büyüklüğü arttıkça uzmanlaşma, standartlaşma ve biçimsellik artmakta; buna karşın merkeziyetçilik azalmaktadır.

Cevap

Örgüt büyüklüğü arttıkça uzmanlaşma, standartlaşma ve biçimselliğin arttığı, merkeziyetçiliğin ise azaldığı yönündeki tespittir.
Aston Grubu araştırmaları, Durumsallık Yaklaşımı içerisinde örgüt büyüklüğü (size) değişkenine odaklanan en kapsamlı çalışmadır. Bu araştırmanın sonucunda, örgüt büyüdükçe iş bölümü ve uzmanlaşmanın derinleştiği, prosedürlerin ve kuralların daha fazla yazılı hale geldiği (biçimsellik), ancak kararların merkezde toplanmasının zorlaşması nedeniyle merkeziyetçiliğin azaldığı ampirik olarak ortaya konmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Durumsallık Yaklaşımı'nın temel önermesini hatırla.
Yönetimde her koşulda geçerli "en iyi tek yol" yoktur; yapı, durumsal değişkenlere (çevre, teknoloji, büyüklük) göre şekillenir.
Sorunun kuramsal çerçevesini belirlemek için gereklidir.
2
Aston Grubu (Derek Pugh ve ark.) araştırmasının odak noktasını belirle.
Aston Grubu, University of Birmingham'da yaptıkları çalışmalarla "örgüt büyüklüğünü" (size) en önemli yapısal belirleyici olarak tanımlamıştır.
Farklı durumsallık araştırmacılarını (Woodward, Burns & Stalker vb.) birbirinden ayırt etmek için gereklidir.
3
Büyüklük ve yapısal özellikler arasındaki ilişkiyi analiz et.
Büyüyen örgütlerde işlerin karmaşıklaşması uzmanlaşmayı ve kuralların yazılı hale gelmesini (biçimsellik) zorunlu kılar, ancak karar alma yetkisi alt kademelere devredildiği için merkeziyetçilik azalır.
Doğru seçeneğe ulaşmak için değişkenler arasındaki korelasyonu kurmak gerekir.

Anahtar Kavram

Durumsallık Yaklaşımı - Aston Grubu ve Örgüt Büyüklüğü İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Durumsallık yaklaşımındaki diğer önemli araştırmacılar olan Woodward (teknoloji) ve Lawrence & Lorsch (çevre-farklılaşma) çalışmalarını karşılaştırarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 7Soru

Joan Woodward tarafından 1950’li yıllarda İngiltere’de gerçekleştirilen ve durumsallık yaklaşımının (contingency approach) yönetim literatüründeki en önemli öncü çalışmalarından biri kabul edilen araştırmada; başarılı örgütlerin yapısal özelliklerini (kontrol alanı, kademe sayısı, yetki devri vb.) belirleyen temel değişken aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üretim sürecinde kullanılan teknolojinin karmaşıklık düzeyi

Cevap

Üretim sürecinde kullanılan teknolojinin karmaşıklık düzeyi
Doğru cevap olan ifade, Joan Woodward'ın araştırmasının temel sonucunu yansıtmaktadır. Woodward; birim üretimi (terzi işi), kitle üretimi (otomobil montaj hattı) ve süreç üretimi (petrol rafinerisi) olmak üzere üç temel üretim teknolojisi tanımlamıştır. Bu araştırmanın en çarpıcı bulgusu, teknolojik karmaşıklık arttıkça örgütsel kademe sayısının arttığı ve başarılı örgütlerin yapılarını sahip oldukları teknolojiye uydurduklarıdır. Bu durum, yönetimde 'en iyi tek bir yol' olmadığını, teknolojinin yapı üzerinde belirleyici olduğunu kanıtlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Araştırmacıyı ve dönemi belirle
Joan Woodward'ın durumsallık yaklaşımı çerçevesindeki teknoloji-yapı araştırması.
Soruda durumsallık yaklaşımının öncüsü Woodward'ın spesifik bulgusu sorulmaktadır.
2
Bağımsız değişkeni saptat
Teknoloji (Birim, Kitle, Süreç üretimi).
Woodward, örgütlerin yapısal farklılıklarının temel nedenini üretim teknolojisindeki farklılıklara dayandırmıştır.
3
Doğru seçenekle eşleştir
Üretim teknolojisinin karmaşıklığı seçeneği en uygun cevaptır.
Woodward'a göre teknoloji değiştikçe (basitten karmaşığa) ideal yapısal özellikler de değişmektedir.

Anahtar Kavram

Woodward'ın Teknoloji ve Yapı İlişkisi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 8Soru

Yönetim literatüründe Klasik Yönetim Kuramı'nın "evrensel yönetim ilkeleri" arayışına bir eleştiri olarak ortaya çıkan Durumsallık Yaklaşımı, her örgüt için geçerli olan tek bir en iyi yapı olmadığını savunur. Burns ve Stalker tarafından geliştirilen "mekanik" ve "organik" yapı sınıflandırmasına göre; Klasik Kuramın öngördüğü hiyerarşi, merkeziyetçilik ve katı kurallar bütünü, aşağıdaki koşulların hangisinde örgüt için en uygun ve etkin yönetim biçimi olarak kabul edilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örgütün faaliyet gösterdiği çevrenin durağan olduğu ve değişim hızının düşük seyrettiği durumlarda

Cevap

Örgütün faaliyet gösterdiği çevrenin durağan olduğu ve değişim hızının düşük seyrettiği durumlarda
Durumsallık Yaklaşımı çerçevesinde Burns ve Stalker'ın yaptığı araştırmalar, örgüt yapısının etkinliğinin dış çevrenin 'değişim hızı' ve 'belirsizlik' derecesine bağlı olduğunu göstermiştir. Klasik Kuramın özellikleri olan hiyerarşi, açık görev tanımları ve dikey iletişim ağı 'mekanik yapı' olarak adlandırılır. Bu yapı, çevrenin durağan, piyasa koşullarının tahmin edilebilir ve teknolojik değişimin yavaş olduğu durumlarda en yüksek verimliliği sağlayan yönetim biçimidir.

Adım Adım Çözüm

1
Durumsallık yaklaşımının temel mantığını hatırla
En iyi tek bir yol yoktur; en iyi yapı, örgütün içinde bulunduğu duruma (çevre, teknoloji, büyüklük) bağlıdır.
Soru, Klasik Kuramın (mekanik yapı) hangi durumda 'en iyi' olduğunu sormaktadır.
2
Burns ve Stalker'ın bulgularını analiz et
Durağan çevreler = Mekanik Yapı (Klasik); Dinamik çevreler = Organik Yapı.
Çevresel faktörlerin örgütsel yapı üzerindeki etkisini belirlemek için bu sınıflandırma esastır.
3
Seçenekleri bu eşleşmeye göre değerlendir
Durağan ve tahmin edilebilir çevrelerde Klasik Kuramın hiyerarşik ve bürokratik yapısı en etkin sonucu verir.
Tahmin edilebilirliğin yüksek olduğu yerlerde standartlaşma ve sıkı kontrol verimlilik sağlar.

Anahtar Kavram

Durumsallık Yaklaşımı - Mekanik ve Organik Yapı Uyumu

İpuçları

1
Klasik Yönetim Kuramı'nın önerdiği 'mekanik' yapının hangi çevresel koşullarda (durağan mı, dinamik mi) daha iyi sonuç verdiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Joan Woodward'ın teknoloji-yapı ilişkisi üzerine yaptığı çalışmaları ve kitle üretimi ile mekanik yapı arasındaki bağlantıyı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 9Soru

Yönetim literatüründe Klasik Kuramın "evrensel ilkeler" anlayışına bir tepki olarak gelişen Durumsallık Yaklaşımı, örgüt yapısının tasarımında "duruma göre değişen" bir mantık benimsemiştir. Bu yaklaşım, örgütsel başarının belirli içsel ve dışsal faktörlerin bir sonucu olarak ortaya çıktığını savunur.

Buna göre, Durumsallık Yaklaşımı'nın temel yönetim felsefesini en iyi özetleyen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En uygun örgütsel yapı ve yönetim biçimi; kullanılan teknoloji, örgütün büyüklüğü ve dış çevrenin karmaşıklığı gibi değişkenlerin bir fonksiyonudur.

Cevap

En uygun örgütsel yapı ve yönetim biçimi; kullanılan teknoloji, örgütün büyüklüğü ve dış çevrenin karmaşıklığı gibi değişkenlerin bir fonksiyonudur.
Durumsallık Yaklaşımı, yönetimde evrensel reçetelerin olmadığını savunur. Başarı, örgütün içsel yapısının (bağımlı değişken) dış çevre, teknoloji ve büyüklük gibi faktörlere (bağımsız değişkenler) ne derece uyum sağladığına bağlıdır. Bu durum literatürde 'eğer dış çevre dinamik ise, o halde organik yapı seçilmelidir' gibi önermelerle ifade edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klasik ve Modern kuramlar arasındaki temel farkı analiz et.
Klasik kuram 'en iyi tek yol' (evrensellik) derken, Modern kuramlardan Durumsallık 'koşullara bağlılık' der.
Sorunun kökenindeki 'duruma göre değişen' ifadesi bizi koşulluluk ilkesine götürür.
2
Durumsallık Yaklaşımı'nın bağımsız değişkenlerini belirle.
Teknoloji (Woodward), Çevre (Burns & Stalker, Lawrence & Lorsch) ve Ölçek (Aston Grubu) temel belirleyicilerdir.
Bu değişkenler, örgüt yapısının (bağımlı değişken) nasıl olması gerektiğini tayin eder.

Anahtar Kavram

Durumsallık Yaklaşımı'nın 'En İyi Tek Yol Yoktur' (No One Best Way) ilkesi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 10Soru

Lawrence ve Lorsch tarafından gerçekleştirilen durumsallık araştırmaları, örgütlerin dış çevrelerindeki belirsizlik ve değişim düzeyi ile iç yapılarındaki 'farklılaşma' (differentiation) ve 'bütünleşme' (integration) ihtiyacı arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Buna göre, çok hızlı değişen ve yüksek düzeyde belirsizlik içeren bir çevrede faaliyet gösteren bir kamu kurumunun örgütsel etkinliğini sağlaması için aşağıdaki yapısal özelliklerden hangisine sahip olması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çevresel belirsizlikle başa çıkabilmek için yüksek düzeyde farklılaşmaya ve bu farklı birimleri uyumlu kılacak güçlü bütünleşme mekanizmalarına sahip olunması

Cevap

Dinamik ve belirsiz bir çevrede başarılı olmak için örgütün hem yüksek düzeyde farklılaşmaya (uzmanlaşmış alt birimlere) hem de yüksek düzeyde bütünleşmeye (güçlü koordinasyona) sahip olması gerekir.
Lawrence ve Lorsch'un araştırması, belirsiz ve dinamik çevrelerde faaliyet gösteren örgütlerin, çevrenin farklı kesimlerine uyum sağlamak için daha fazla alt birime ve uzmanlaşmaya (yüksek farklılaşma) ihtiyaç duyduğunu kanıtlamıştır. Ancak bu uzmanlaşma birimlerin birbirinden kopmasına neden olabileceği için, bu yapıların aynı zamanda çok güçlü koordinasyon ve iletişim kanallarına (yüksek bütünleşme) sahip olması örgütsel başarı için zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Dış çevre analizinin yapılması
Çevrenin hızlı değişen ve yüksek belirsizlik içeren bir yapıda olduğu tespit edildi.
Durumsallık yaklaşımında uygun yapı, çevre değişkenine göre belirlenir.
2
Lawrence ve Lorsch'un 'farklılaşma' ilkesinin uygulanması
Belirsizlikle mücadele etmek için her birimin kendi uzmanlık alanında derinleşmesi (yüksek farklılaşma) gerektiği belirlendi.
Alt birimler, kendi ilgili oldukları çevresel alt sektörlere uyum sağlamak zorundadır.
3
Lawrence ve Lorsch'un 'bütünleşme' ilkesinin uygulanması
Farklılaşan birimlerin ortak amaca hizmet etmesi için güçlü eşgüdüm mekanizmalarına ihtiyaç olduğu sonucuna varıldı.
Farklılaşma arttıkça birimler arası çatışma riski artar; bu durum ancak güçlü bütünleşme ile aşılabilir.

Anahtar Kavram

Farklılaşma ve Bütünleşme Dengesi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru

Bir kamu kurumu, hizmet sunduğu dış çevredeki sosyo-ekonomik ve teknolojik koşulların hızla değişmesi nedeniyle artan bir belirsizlikle karşı karşıyadır. Bu süreçte karar alma mekanizmaları tıkanmış ve kurumun hizmet performansı düşmüştür. Sorunu çözmek isteyen üst yönetim, "en iyi yönetim tarzı" anlayışıyla hareket ederek görev tanımlarını daha da katılaştırmış, hiyerarşik denetimi artırmış ve standart kural uygulamalarından taviz verilmemesi talimatını yayımlamıştır. Ancak bu müdahale, kurumun çevreye uyumunu tamamen bozarak performansı daha da kötüleştirmiştir.

Bu tablonun Durumsallık Yaklaşımı temel alınarak yapılan analiziyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurum yönetimi, değişken ve belirsiz çevre koşullarının esnek ve yenilikçi "organik" bir örgüt yapısı gerektirdiğini savunan Burns ve Stalker'ın bulgularına aykırı hareket etmiştir.

Cevap

Değişken çevre koşullarında esnek (organik) yapıların kullanılması gerektiğini öne süren Burns ve Stalker'ın bulgularına aykırı hareket edildiğini belirten ifade doğrudur.
Durumsallık yaklaşımının en önemli araştırmalarından biri olan Burns ve Stalker çalışması, örgütlerin içinde bulundukları dış çevreye göre yapılandıklarını ortaya koymuştur. Çevrenin istikrarlı olduğu durumlarda katı hiyerarşiye dayalı 'mekanik' yapılar etkin olurken, senaryoda olduğu gibi belirsizlik ve hızlı değişimin olduğu durumlarda uyum yeteneği yüksek, esnek 'organik' yapılar zorunludur. Yönetimin belirsizlik anında katı mekanik kurallara yönelmesi kuramın bu temel önermesiyle çelişmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel problemi ve yönetimin tepkisini analiz et.
Dış çevrede hızlı değişim ve belirsizlik var. Yönetim buna karşılık kuralları katılaştırıp hiyerarşiyi (mekanik yapıyı) artırarak başarısız olmuştur.
Durumsallık yaklaşımında hangi bağımsız değişkenin (çevre) hangi bağımlı değişkeni (örgüt yapısı) nasıl etkilediğini tespit etmek için.
2
Durumsallık kuramcılarının temel argümanlarını senaryo ile eşleştir.
Burns ve Stalker, belirsiz ve dinamik çevrelerde esnek, yenilikçi ve kuralların daha az baskın olduğu "organik" örgüt yapılarının başarılı olacağını ampirik olarak kanıtlamıştır.
Doğru teorik gerekçeyi ve kuramcıyı bulmak için.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldiricileri ele.
Klasik (Fayol) ve Neoklasik (Hawthorne) yaklaşımlar durumsallığın doğasına uymaz. Lawrence/Lorsch ve Aston Grubu ifadeleri ise kendi içlerinde bilimsel olarak yanlış önermeler barındırmaktadır.
Sadece tek bir seçeneğin hem durumsallık yaklaşımını yansıttığından hem de bilimsel gerçeklere uygun olduğundan emin olmak için.

Anahtar Kavram

Durumsallık Yaklaşımında Çevre ve Örgüt Yapısı İlişkisi (Burns ve Stalker)
Soru 12Soru

Yönetim kuramlarının tarihsel gelişimi içerisinde Durumsallık Yaklaşımı, 'her zaman ve her yerde geçerli en iyi tek bir yönetim yolu' (one best way) olduğu düşüncesini reddederek, örgütsel yapının çevresel ve teknolojik faktörlerin bir fonksiyonu olduğunu savunur. Bu yaklaşımın temel önermeleri ve literatürdeki önemli çalışmaları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Durumsallık Yaklaşımı için yanlış bir ifadedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Örgütsel başarının anahtarının, çalışanların psikolojik tatmini ve informal grup içi dayanışma düzeyinin artırılması olduğunu ileri sürer.

Cevap

Örgütsel başarının çalışanların psikolojik tatminine ve grup dayanışmasına bağlı olduğunu savunan ifade yanlıştır; çünkü bu görüş Neoklasik Yönetim Kuramı'na aittir.
Durumsallık Yaklaşımı, örgüt yapısını dışsal ve içsel faktörlerin (çevre, teknoloji, büyüklük) bir fonksiyonu olarak görür. Çalışanların psikolojik tatmini ve informal grup ilişkileri ise Neoklasik (Davranışsal) Yönetim Kuramı'nın (özellikle Hawthorne araştırmaları sonrası) temel odak noktasıdır. Bu nedenle, çalışanların sosyal ihtiyaçlarını merkeze alan ifade Durumsallık Yaklaşımı'nın temel ilkeleriyle örtüşmez.

Adım Adım Çözüm

1
Durumsallık Yaklaşımı'nın temel felsefesini hatırla.
Bu yaklaşım 'en iyi tek yol' anlayışını reddeder ve yapının çevre, teknoloji ve büyüklük gibi değişkenlere bağlı olduğunu savunur.
Soruda istenen yanlış ifadeyi bulmak için yaklaşımın sınırlarını belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki kuramcıları ve temel bulguları analiz et.
Woodward (teknoloji), Burns ve Stalker (çevre/organik yapı), Lawrence ve Lorsch (farklılaşma) ve Aston Grubu (büyüklük) Durumsallık Yaklaşımı'nın temel taşlarıdır.
Bilimsel literatürdeki eşleşmelerin doğruluğunu teyit etmek için gereklidir.
3
İstisna teşkil eden (yanlış) ifadeyi belirle.
Çalışanların sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarına odaklanan görüş Neoklasik kuramcılar (Mayo, Roethlisberger vb.) tarafından savunulmuştur.
Kuramlar arası sınır ihlalini tespit ederek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Durumsallık Yaklaşımı'nın Evrensellik Karşıtlığı ve Temel Değişkenleri
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 13Soru

Durumsallık Yaklaşımı çerçevesinde yürütülen ve Joan Woodward'ın 'teknoloji' vurgusuna bir eleştiri niteliği taşıyan araştırmalarda; örgüt yapısının temel belirleyicisinin 'örgüt büyüklüğü' (sizesize) olduğu, örgüt büyüdükçe uzmanlaşma ve formalistleşmenin arttığı ancak merkezileşmenin azaldığı sonucuna ulaşan çalışma grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aston Grubu

Cevap

Örgüt yapısının asıl belirleyicisinin teknoloji değil, 'örgüt büyüklüğü' olduğunu savunan çalışma Aston Grubu tarafından gerçekleştirilmiştir.
Doğru seçenek olan grup, örgüt yapısını belirleyen en önemli faktörün büyüklük olduğunu savunur. Aston Grubu (Derek Pugh ve arkadaşları), geniş ölçekli araştırmalarında örgüt büyüdükçe iş bölümü ve uzmanlaşmanın derinleştiğini, kuralların ve prosedürlerin (formalistleşme) arttığını, ancak karar verme yetkisinin alt kademelere devredilmesiyle merkezileşmenin azaldığını bilimsel olarak ortaya koymuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Durumsallık değişkenini tanımlama
Soru kökünde odak noktası 'örgüt büyüklüğü' (sizesize) değişkenidir.
Durumsallık kuramcıları farklı değişkenlerin (teknoloji, çevre, büyüklük) yapı üzerindeki etkisini araştırmıştır.
2
Kuramcı ve bulgu eşleştirmesi yapma
Büyüklük arttıkça formalistleşmenin arttığını bulan grup Aston Grubu'dur.
Woodward teknolojiye, Burns-Stalker ve Lawrence-Lorsch çevreye odaklanırken; Pugh ve arkadaşları (Aston Grubu) büyüklüğü merkeze almıştır.

Anahtar Kavram

Örgütsel Büyüklük ve Yapı İlişkisi (Aston Grubu)

İpuçları

1
Bu grup, Woodward'ın 'teknoloji yapıyı belirler' tezine karşı 'büyüklük yapıyı belirler' tezini savunur.
2
Araştırmanın başında Derek Pugh bulunmaktadır ve İngiltere'deki bir üniversitenin adıyla anılırlar.
3
Büyüklük arttıkça işlerin daha standart hale geldiğini ancak yönetimin yerinden yönetim ilkesine (adem-i merkeziyet) yaklaştığını söylerler.

Daha Fazla Pratik

Büyüklük değişkeninin kamu bürokrasisindeki hiyerarşik kademe sayısı üzerindeki etkisini tartışan diğer modelleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Durumsallık Yaklaşımı Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi | Examkin