Bir Sayıştay denetçisi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na tabi, genel yönetim kapsamındaki bir kamu idaresinin yürüttüğü büyük ölçekli altyapı projesini incelemektedir. Denetçi, hazırladığı raporda harcamanın hukuki altyapısının (bütçe kanunu ile yetkilendirilme vb.) tam olduğunu belirtmiş; ancak maliye teorisi gereği harcamanın 'iktisadi ve mali unsurları' bakımından da kamu gideri tanımıyla tam olarak örtüşmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Buna göre, denetçinin raporunda bahsettiği bu ayrım dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söz konusu ödemeyi özel kesim harcamalarından ayıran 'iktisadi ve mali unsurlar' arasında yer alır?
- Kullanılan parasal kaynakların, kâr maksimizasyonu amacı güdülmeksizin mutlak surette 'kamusal yarar' sağlama saikiyle tahsis edilmesiCevap
- BHarcamayı gerçekleştiren kurumun, harcama sürecinde üstün kamu gücü ayrıcalıklarına sahip bir kamu tüzel kişisi olması
- CHarcamanın, 5018 sayılı Kanun'un kurumsal kapsamı dışında kalan ve tamamen özelleştirilmiş statüdeki kuruluşlarca da gerçekleştirilebilmesi
- DFinansmanda devletin cebri (zorlayıcı) yetkileri yerine, tamamen şahsi fayda beklentisine dayalı gönüllü ödemelerin esas alınması
- EYapılan ödemenin, mahalli idareleri ve Kamu İktisadi Teşebbüslerini (KİT) de kapsayan dar anlamda kamu gideri tanımı içerisinde değerlendirilmesi
Cevap
Kullanılan parasal kaynakların, kâr maksimizasyonu amacı güdülmeksizin mutlak surette 'kamusal yarar' sağlama saikiyle tahsis edilmesi
Kamu giderlerinin analizinde iktisadi ve mali unsurlar; harcamanın parasal bir değer ifade etmesi, milli gelirden (toplam kaynaklardan) bir kısmın kullanılması ve kâr amacı güdülmeden mutlak surette 'kamusal yarar' sağlama saikiyle hareket edilmesidir. Diğer seçeneklerdeki kamu tüzel kişiliği ve kanuni yetki gibi kavramlar harcamanın hukuki (idari) yönünü oluştururken, kâr amacı gütmeyen kaynak tahsisi doğrudan iktisadi ve mali yönünü yansıtır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kamu Giderlerinin İktisadi, Mali ve Hukuki Unsurları Arasındaki Farklar