Soru

Zorluk: OrtaKamu Giderlerinin İktisadi ve Mali Unsurları

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na tabi bir düzenleyici kurum, sektördeki bilgi asimetrisini önlemek ve kamusal yarar sağlamak amacıyla özel bir yazılım şirketinden pazar takip sistemi satın almış ve sözleşme bedelini ilgili bütçe tertibinden nakden ödemiştir.

Modern maliye teorisine göre, bu işlemin "iktisadi ve mali unsurunu" harcamanın diğer kurucu unsurlarından ayıran temel ifade aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ödemenin parasal bir değerle yapılarak özel kesimden kamu kesimine satın alma gücü transferi yaratması ve ulusal kaynakların kamusal hizmet üretimine tahsis edilmesidir.Cevap
  2. B
    İşlemin kanunla yetkilendirilmiş bir kamu tüzel kişisi tarafından, parlamento onayından geçmiş bir bütçe ödeneğine dayanılarak gerçekleştirilmesidir.
  3. C
    Kurumun bu teknolojik yatırımı yaparken toplumsal faydadan ziyade, piyasa aktörleri gibi kurumsal karını maksimize etme güdüsünü taşımasıdır.
  4. D
    Söz konusu harcamanın mali boyut kazanabilmesi için idarenin, mahalli idareler ve fonları da kapsayan dar anlamda kamu gideri tanımı içinde yer almasıdır.
  5. E
    Yazılım firmasının ihaleye gönüllü katılımı sebebiyle devletin egemenlik gücünden doğan zorunluluk vasfının ortadan kalkması ve 5018 sayılı Kanun bağlamında işlemin kamu gideri niteliğini yitirmesidir.

Cevap

Ödemenin parasal bir değerle yapılarak özel kesimden kamu kesimine satın alma gücü transferi yaratması ve ulusal kaynakların kamusal hizmet üretimine tahsis edilmesidir.
Doğru seçenek, kamu harcamalarının modern ekonomilerdeki iktisadi özünü (toplumun mevcut üretim faktörlerinin kamu ihtiyaçları doğrultusunda tahsis edilmesi ve satın alma gücünün el değiştirmesi) ve mali özünü (bunun nakdi ödeme vasıtasıyla yapılması) en eksiksiz ve isabetli şekilde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Kamu giderinin unsurlarını teorik olarak sınıflandırınız.
Hukuki unsur; harcamanın kanuni yetkiye dayanması ve yetkili kamu tüzel kişisi tarafından yapılmasıdır. İktisadi unsur; ulusal kaynakların (üretim faktörlerinin) kullanımı ve satın alma gücü transferidir. Mali unsur ise harcamanın ayni olarak değil, parasal ödeme ile gerçekleştirilmesidir.
Soru metni, özellikle 'iktisadi ve mali' unsurları diğerlerinden (özellikle hukuki ve idari) ayırmamızı istemektedir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin hangi unsura veya yalancı kavrama karşılık geldiğini eşleştiriniz.
Parlamento onayı ve tüzel kişilik hukuki unsurdur. Kâr maksimizasyonu özel sektöre aittir. İhaleye gönüllü katılım devletin vergilendirme/harcama gücündeki zorunluluk vasfını yok etmez. Kaynak tahsisi ve satın alma gücü transferi ise doğrudan iktisadi ve mali unsuru tanımlar.
Çeldiriciler, kamu maliyesinin temel idari şartlarını iktisadi özelliklermiş gibi sunarak yanıltmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kavram

Kamu Giderlerinin İktisadi, Mali ve Hukuki Unsurları Arasındaki Ayrımlar
Bu soruyu puanla