Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKamu Giderlerinin İktisadi ve Mali Unsurları

Çağdaş maliye teorisinde ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uygulamasında, bir işlemin 'kamu gideri' teşkil edebilmesi için yalnızca hukuki ve idari süreçlerin tamamlanması yeterli değildir; aynı zamanda işlemin belirli iktisadi ve mali unsurları da bünyesinde barındırması gerekir. Özellikle kamusal yarar sağlama amacı güden bu işlemler, özel kesim harcamalarından karakteristik özellikleriyle ayrılır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir işlemin kamu giderinin 'iktisadi ve mali unsurlarını' temsil ettiğini en doğru biçimde ifade eder?

  1. İşlemin, devletin egemenlik gücüne dayalı olarak elde ettiği zorlayıcı gelirlerle finanse edilmesi ve ulusal ekonomideki kaynak tahsisini etkileyecek biçimde parasal bir büyüklük ifade etmesiCevap
  2. B
    İşlemi gerçekleştiren birimin kamu tüzel kişiliğini haiz olması ve harcamanın Bütçe Kanunu ile yasama organından alınan harcama yetkisine dayanılarak yapılması
  3. C
    Harcamanın finansmanında gönüllü ödemelerin ve piyasa fiyatlandırmasının esas alınarak, nihai hedef olarak kurumsal kârlılığın maksimize edilmesinin amaçlanması
  4. D
    5018 sayılı Kanun'un genişletici yorumlanarak, tamamen özelleştirilmiş ve kamu payı kalmamış anonim şirketlerin yatırım harcamalarının da kamu giderinin mali unsuru kapsamında sayılması
  5. E
    Yapılan nakdi çıkışın idareye anında ve doğrudan bir mal veya hizmet akımı sağlaması zorunluluğuna dayanarak, karşılıksız sosyal transferlerin dışlanması

Cevap

Doğru yanıt, işlemin devletin egemenlik gücüne dayalı zorlayıcı gelirlerle finanse edilmesini ve ulusal ekonomide kaynak tahsisini etkileyen parasal bir büyüklük ifade etmesini belirten seçenektir.
Kamu giderlerinin iktisadi unsuru, devletin ulusal ekonomideki kıt kaynakları (üretim faktörlerini) kamu hizmeti sunmak için kullanması ve bu tahsisin parasal bir büyüklükle ifade edilmesidir. Mali unsuru ise bu harcamaların piyasa kurallarından ziyade, devletin egemenlik gücüne (vergilendirme yetkisi vb.) dayanan zorlayıcı kamu gelirleriyle finanse edilmesidir. Doğru seçenek bu iki unsuru eksiksiz bir şekilde birleştirerek özel harcamalardan ayırıcı temel farkı ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki 'iktisadi ve mali unsur' kavramlarının teorik maliye literatüründeki karşılıklarını belirleme.
İktisadi unsurun reel kaynak kullanımı ve parasal değer; mali unsurun ise egemenlik gücüne dayalı finansman olduğu tespit edilir.
Kamu giderlerinin tanımlayıcı unsurlarını (hukuki, idari, iktisadi, mali) doğru kategorize etmek, analizin temelini oluşturur.
2
Seçeneklerdeki ifadeleri ait oldukları unsur kategorilerine göre sınıflandırma.
Kamu tüzel kişiliği ve yasama yetkisinin 'hukuki' unsur; kâr maksimizasyonu ve gönüllülüğün 'özel kesim' özelliği olduğu görülür.
Hukuki unsurlar ile iktisadi unsurları birbirine karıştıran çeldiricileri elemek için gereklidir.
3
Transfer harcamaları ve 5018 sayılı Kanun'un kapsamı hakkındaki istisnai durumları değerlendirme.
Transfer ödemelerinin de bir iktisadi unsur taşıdığı ve tamamen özelleştirilmiş kurumların kapsam dışı olduğu doğrulanır.
Kamu giderinin geniş tanımını ve yasal sınırlarını ihlal eden diğer çeldiricileri kesin olarak elemek hedeflenir.

Anahtar Kavram

Kamu Giderlerinin Unsurları (İktisadi, Mali, Hukuki ve İdari Boyutları)
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Giderlerinin İktisadi ve Mali Unsurları

Bu konudan daha fazla soru