Kamu yatırım projelerinin maliyet-fayda analizi sürecinde, piyasa fiyatlarının toplumsal fırsat maliyetlerini yansıtmadığı durumlarda kullanılan gölge fiyat (shadow price) yaklaşımı ile ilgili olarak aşağıdakilerin hangisinde gölge fiyatın piyasa fiyatından farklılaşma yönü ve gerekçesi doğru verilmiştir?
- AEksik istihdamın (işsizliğin) yaygın olduğu bir ekonomide, vasıfsız işgücü için belirlenen gölge ücretin, işçiye ödenen cari piyasa ücretinin üzerinde saptanması
- Döviz kurunun idari kararlarla gerçek değerinin altında tutulduğu (aşırı değerli yerli para) bir durumda, ithal girdiler için resmi döviz kurundan daha yüksek bir gölge kur kullanılmasıCevap
- CÜretiminde negatif dışsallık yayan bir malın projede girdi olarak kullanılması durumunda, bu malın gölge fiyatının cari piyasa fiyatından daha düşük belirlenmesi
- DTüketimi özendirmek amacıyla devlet tarafından sübvansiyon uygulanan bir malın üretim maliyeti hesaplanırken, gölge fiyatın sübvansiyonlu piyasa fiyatına eşit kabul edilmesi
- ETam rekabet şartlarının geçerli olduğu ve piyasa aksaklıklarının bulunmadığı bir mal piyasasında, toplumsal refahı maksimize etmek için gölge fiyatın piyasa fiyatından farklılaştırılması
Cevap
Döviz kurunun idari kararlarla gerçek değerinin altında tutulduğu bir durumda, ithal girdiler için resmi döviz kurundan daha yüksek bir gölge kur kullanılması doğrudur.
Döviz kurunun müdahaleyle düşük tutulduğu ekonomilerde, ithalatın toplumsal maliyeti piyasa fiyatından daha yüksektir. Bu nedenle, maliyet-fayda analizinde ithal girdilerin maliyeti resmi kurdan değil, daha yüksek olan gölge kur üzerinden hesaplanarak gerçek kaynak kullanımı ölçülür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gölge fiyat, piyasa fiyatlarının (monopoller, vergiler, sübvansiyonlar, dışsallıklar veya işsizlik gibi nedenlerle) toplumsal fırsat maliyetinden saptığı durumlarda kullanılan 'düzeltilmiş' fiyatlardır.
Tahmini Süre:2m 30s