Soru

Zorluk: Çok zorGeniş Anlamda Kamu Gideri Kapsamı

Kamu maliyesi teorisinde kamu giderlerinin sınırları belirlenirken, harcamayı gerçekleştiren idarenin hukuki ve idari yapısını esas alan "kurumsal yaklaşım" kullanılır. Bu yaklaşıma göre "dar anlamda kamu gideri" yalnızca klasik devlet fonksiyonlarını yürüten merkezi idareyi kapsarken, "geniş anlamda kamu gideri" yerel yönetimleri, sosyal güvenlik kuruluşlarını, parafiskal kurumları ve devletin mülkiyetindeki iktisadi girişimleri de içine alan makro bir büyüklüktür.

Öte yandan, günümüz Türk malî sisteminin temel çerçevesini çizen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu; "Genel Yönetim" kavramını tanımlayarak malî disiplin ve bütçe kapsamı açısından kendine has yasal bir sınır oluşturmuştur.

Bu teorik ve yasal çerçeveler birlikte analiz edildiğinde; aşağıdaki idarelerden hangisinin gerçekleştirdiği harcamalar teorik literatürde "geniş anlamda kamu gideri" hacmine kesinlikle dahil edilirken, tabi olduğu mülkiyet yapısı ve ticari statüsü gereği 5018 sayılı Kanun'un tanımladığı "Genel Yönetim" kapsamının bütünüyle dışındadır?

  1. Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ)Cevap
  2. B
    Orman Genel Müdürlüğü (OGM)
  3. C
    Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
  4. D
    Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ)
  5. E
    Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK)

Cevap

Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ)
Teorik bağlamda 'geniş anlamda kamu gideri'; dar anlamdaki merkezi yönetim harcamalarına ek olarak mahalli idareleri, sosyal güvenlik kurumlarını, parafiskal kuruluşları ve Kamu İktisadi Teşebbüslerini (KİT) kapsar. 5018 sayılı Kanun'un malî disiplini sağlamak amacıyla tanımladığı 'Genel Yönetim' kapsamı ise I, II ve III sayılı cetvellerden oluşan Merkezi Yönetim ile Mahalli İdareler ve Sosyal Güvenlik Kurumlarını (IV sayılı cetvel) içerir. Doğru yanıttaki idare (BOTAŞ) bir İktisadi Devlet Teşekkülü (KİT) olarak ticari esaslara ve özel hukuk hükümlerine tabi olduğundan 5018 sayılı Kanun'un bütçe kapsamı dışındadır. Ancak, devletin mülkiyetinde ve iktisadi alandaki uzantısı olduğu için yaptığı harcamalar geniş anlamda kamu gideri hacminin ayrılmaz bir parçasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Teorik 'Geniş Anlamda Kamu Gideri' kapsamını belirle.
Geniş anlam; merkezi idare (dar anlam) + mahalli idareler + sosyal güvenlik kurumları + parafiskal kurumlar + Kamu İktisadi Teşebbüslerini (KİT) içerir.
Soruda aranan kurumun teorik olarak bu makro çerçevenin içinde olması şart koşulmuştur.
2
Yasal '5018 Sayılı Kanun Genel Yönetim' kapsamının sınırlarını analiz et.
5018 sayılı Kanun'a göre Genel Yönetim; Merkezi Yönetim (I, II, III sayılı cetveller), Mahalli İdareler ve Sosyal Güvenlik Kurumlarından (IV sayılı cetvel) oluşur.
Sorunun ikinci şartı olan '5018 Genel Yönetim sınırları dışında olma' durumunu test etmek için yasal çerçevenin tam olarak bilinmesi gerekir.
3
Seçeneklerdeki kurumları her iki kapsama göre filtrele.
OGM (Özel Bütçe), SGK (Sosyal Güvenlik), ASKİ (Mahalli İdareye bağlı kuruluş) ve BDDK (Düzenleyici Kurum) 5018 sayılı Kanun kapsamındadır. BOTAŞ ise bir KİT olduğu için 5018 kapsamı dışındadır.
Teorik olarak geniş anlamda kamu gideri hacminde yer alıp yasal olarak 5018 kapsamı dışında kalan tek kurumsal yapı KİT'lerdir.

Anahtar Kavram

Geniş Anlamda Kamu Gideri ve 5018 Sayılı Kanun Kapsamı
Bu soruyu puanla