Soru

Zorluk: OrtaGeniş Anlamda Kamu Gideri Kapsamı

Kamu maliyesi literatüründe devletin ekonomik faaliyetlerinin hacmi belirlenirken "kurumsal yaklaşım" (institutional approach) esas alınarak dar ve geniş anlamda kamu gideri ayrımı yapılmaktadır. Dar anlamda kamu gideri kapsamı genel olarak merkezi yönetim bütçesi içindeki birimleri temel alırken, geniş anlamda kapsam kamu kesimi genel dengesini yansıtacak şekilde genişletilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki kurumlardan hangisinin gerçekleştirdiği harcamalar dar anlamda kamu gideri kapsamında yer almayıp, yalnızca geniş anlamda kamu gideri kapsamında değerlendirilir?

  1. Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ)Cevap
  2. B
    Milli Savunma Bakanlığı
  3. C
    Karayolları Genel Müdürlüğü
  4. D
    Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)
  5. E
    Ege Üniversitesi

Cevap

Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) bir Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) olduğu için dar anlamda kamu gideri kapsamında yer almaz; geniş anlamda kamu gideri kapsamında değerlendirilir.
Kurumsal yaklaşıma göre dar anlamda kamu gideri; genel bütçeli idareler, özel bütçeli idareler ve düzenleyici/denetleyici kurumları kapsayan "Merkezi Yönetim" harcamalarından oluşur. Geniş anlamda kamu gideri ise merkezi yönetime ek olarak mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları, döner sermayeler, fonlar ve en önemlisi Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) harcamalarını kapsar. Türkiye Kömür İşletmeleri bir KİT olduğu için bu ayrımda belirleyici bir unsurdur.

Adım Adım Çözüm

1
Dar ve geniş anlam ayrımının kurumsal temelini analiz et.
Dar anlam merkezi yönetimi (genel, özel ve düzenleyici bütçeler), geniş anlam ise tüm kamu kesimini kapsar.
Kurumsal yaklaşım harcamayı yapan birimin hukuki ve mali statüsüne göre ayrım yapar.
2
Seçeneklerdeki kurumların bütçe statülerini belirle.
Milli Savunma Bakanlığı (Genel), Karayolları (Özel), EPDK (Düzenleyici), Ege Üniversitesi (Özel) merkezi yönetimdedir; TKİ ise KİT statüsündedir.
Kurumların 5018 sayılı Kanun ve genel mali literatürdeki yerini tespit etmek gerekir.
3
Hangi kurumun merkezi yönetim dışı kamu kesimi birimi olduğunu saptan.
TKİ, ticari amaçla kurulan bir devlet işletmesi (KİT) olarak dar kapsam dışındadır.
KİT'ler, mahalli idareler ve fonlar dar kapsamı geniş kapsama dönüştüren temel unsurlardır.

Anahtar Kavram

Kurumsal Yaklaşım: Dar vs Geniş Anlamda Kamu Gideri

Daha Fazla Pratik

Mahalli idarelerin ve sosyal güvenlik kurumlarının 5018 sayılı kanundaki yeri ile geniş kapsamdaki yerini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla