Kamu ekonomisinin hacmi ölçülürken, harcamayı gerçekleştiren idarenin hukuki ve idari yapısını merkeze alan kurumsal yaklaşım kullanılmaktadır. Bu yaklaşıma göre kamu giderleri, dar ve geniş anlamda olmak üzere iki temel sınıfa ayrılır. Dar anlamda kamu giderleri merkezi yönetim bütçesini kapsarken; geniş anlamda kamu giderleri mahalli idareleri, kamu iktisadi teşebbüslerini, sosyal güvenlik kurumlarını ve parafiskal kuruluşları da içine alan bütüncül bir büyüklüktür.
Buna göre, aşağıdaki mali işlemlerden hangisi, dar anlamda kamu gideri hacminde herhangi bir artış yaratmazken, doğrudan ve yalnızca geniş anlamda kamu gideri kapsamını genişleten bir harcama niteliği taşır?
- ABilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK), telekomünikasyon sektörüne yönelik gözetim faaliyetleri için kurum bütçesinden hizmet alımı yapması
- BHazine ve Maliye Bakanlığının, aktif finansal dengesi bozulan Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) açık finansmanı amacıyla nakit transferi gerçekleştirmesi
- Bir büyükşehir belediyesine bağlı bağımsız bütçeli su ve kanalizasyon idaresinin, abonelerinden elde ettiği gelirlerle yeni bir içme suyu arıtma tesisi inşa ettirmesiCevap
- DVakıflar Genel Müdürlüğünün, mülkiyetindeki tarihi bir eserin restorasyonu için yıllık yatırım programı dâhilinde hak ediş ödemesi yapması
- ECumhurbaşkanı kararıyla kamu yararına çalışan dernek statüsü kazanmış bir sivil toplum kuruluşunun, topladığı bağışlarla öğrenci yurdu yaptırması
Cevap
Bir büyükşehir belediyesine bağlı bağımsız bütçeli su ve kanalizasyon idaresinin, abonelerinden elde ettiği gelirlerle yeni bir içme suyu arıtma tesisi inşa ettirmesi
Su ve kanalizasyon idareleri (İSKİ, ASKİ vb.), mahalli idarelerin bağlı kuruluşlarıdır ve müstakil bütçeye sahiptirler. Mahalli idareler, 5018 sayılı Kanun'da merkezi yönetim bütçesi dışında tutulmuş olup, harcamaları dar anlamda kamu giderlerine dâhil edilmez. Bu kurumların kendi öz gelirleriyle yaptığı yatırım harcamaları, merkezi yönetimden herhangi bir kaynak transferi gerektirmediğinden dar anlamda kamu giderini etkilemezken, kamu sektörünün bütününü yansıtan geniş anlamda kamu gideri hacmini doğrudan artırır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kurumsal Sınıflandırma Kapsamında Dar ve Geniş Anlamda Kamu Giderleri