Soru

Zorluk: OrtaGeniş Anlamda Kamu Gideri Kapsamı

Kamu maliyesinde giderlerin kapsamı belirlenirken, harcamayı gerçekleştiren kurumun hukuki statüsü ve bütçe yapısı dikkate alınarak 'dar' ve 'geniş' anlamda iki farklı sınır çizilmektedir. Dar anlamda kamu giderleri, geleneksel olarak sadece devlet tüzel kişiliğini temsil eden merkezi yönetim kapsamındaki idarelerin harcamalarını ifade etmektedir.

Buna göre, aşağıdaki kurumlardan hangilerinin gerçekleştirdiği harcamalar dar anlamda kamu gideri tanımının dışında kalmasına rağmen, geniş anlamda kamu gideri kapsamına dâhil edilir?

  1. İl özel idareleri ve kamu iktisadi teşebbüsleriCevap
  2. B
    Devlet üniversiteleri ve yüksek teknoloji enstitüleri
  3. C
    Düzenleyici ve denetleyici kurumlar
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı ve bakanlıklar
  5. E
    Yüksek yargı organları ve Sayıştay

Cevap

İl özel idareleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri
Geniş anlamda kamu giderleri; merkezi yönetim idarelerine ek olarak mahalli idareler (belediyeler, il özel idareleri, köyler), kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT), sosyal güvenlik kuruluşları ve döner sermayeli işletmelerin harcamalarını kapsar. Dar anlamda kamu gideri ise sadece merkezi yönetim bütçesi (genel bütçe, özel bütçe ve düzenleyici/denetleyici kurumlar) sınırları içindeki harcamaları ifade eder. İl özel idareleri ve kamu iktisadi teşebbüsleri merkezi yönetim dışında yer aldıkları için dar anlamda kamu gideri kapsamında sayılamaz, ancak devletin ekonomideki toplam hacmini yansıtan geniş anlamda kamu giderlerine dâhil edilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Dar anlamda kamu giderlerinin çerçevesini belirlemek.
Dar anlamda kamu giderleri, 5018 sayılı Kanun uyarınca Merkezi Yönetim Bütçesi'ne dâhil olan genel bütçeli, özel bütçeli ve düzenleyici/denetleyici kurumların harcamalarından oluşur.
Soruda istenen 'dar anlamda kamu gideri dışında kalma' koşulunu sağlayacak kurumları eleyebilmek için temel sınırın çizilmesi gerekir.
2
Geniş anlamda kamu giderlerinin unsurlarını analiz etmek.
Geniş anlamda kamu giderleri; merkezi yönetime ek olarak mahalli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT), sosyal güvenlik kuruluşları ve fonları kapsar.
Dar kapsamda olmayıp devletin toplam ekonomik hacmine katkı sunan birimlerin tespit edilmesi gereklidir.
3
Seçeneklerdeki kurumları sınıflandırmak.
Üniversiteler, düzenleyici kurumlar, bakanlıklar ve yargı organları merkezi yönetim kapsamındadır (dar anlam). Ancak il özel idareleri ve KİT'ler merkezi yönetim dışındadır ve yalnızca geniş anlama dâhildir.
Verilen iki koşulu da (dar anlamda olmama + geniş anlamda olma) eşzamanlı sağlayan seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Dar ve Geniş Anlamda Kamu Giderleri Kurumsal Sınıflandırması
Bu soruyu puanla