Soru

Zorluk: OrtaGeniş Anlamda Kamu Gideri Kapsamı

Makroekonomik istikrarın sağlanması ve kamu kesimi borçlanma gereğinin doğru hesaplanabilmesi için mali analizlerde yalnızca dar anlamdaki kamu giderleri ile yetinilmeyip, "geniş anlamda kamu gideri" kavramı kullanılmaktadır. Bu bağlamda, harcamayı gerçekleştiren kamu biriminin idari ve hukuki statüsü, giderin hangi kapsamda sınıflandırılacağını belirlemektedir.

Buna göre, Türk mali sistemindeki kurumsal yapılanma dikkate alındığında, aşağıdaki kamu idarelerinden hangisinin yürüttüğü faaliyetler neticesinde ortaya çıkan harcamalar dar anlamda kamu gideri (merkezi yönetim) kapsamı dışında kalmasına rağmen, geniş anlamda kamu giderleri hacmine dâhil edilir?

  1. A
    Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü
  2. Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel MüdürlüğüCevap
  3. C
    Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
  4. D
    Sermaye Piyasası Kurulu
  5. E
    Hacettepe Üniversitesi

Cevap

Doğru yanıt, bir Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT) statüsünde faaliyet gösteren Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğüdür.
Kamu maliyesinde kurumsal yaklaşıma göre dar anlamda kamu giderleri, yalnızca 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli I, II ve III sayılı cetvellerde yer alan Merkezi Yönetim birimlerinin (Genel bütçeli idareler, Özel bütçeli idareler ve Düzenleyici/Denetleyici Kurumlar) harcamalarını ifade eder. Geniş anlamda kamu giderleri ise devletin ekonomideki toplam hacmini yansıtacak şekilde merkezi yönetime ek olarak; Mahalli İdarelerin, Sosyal Güvenlik Kurumlarının (SGK, İŞKUR), Fonların ve Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) harcamalarını kapsar. Doğru yanıttaki Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ), İktisadi Devlet Teşekkülü (İDT) niteliğinde bir KİT'tir. Bu itibarla DHMİ, merkezi yönetim bütçesinde yer almadığı için harcamaları dar anlamda kamu gideri sınırları dışındadır ancak geniş anlamda kamu giderlerine dâhildir.

Adım Adım Çözüm

1
Dar ve geniş anlamda kamu gideri ayrımlarının hukuki ve kurumsal sınırlarını belirleme
Dar anlamda kamu gideri, 5018 sayılı Kanun'a tabi Merkezi Yönetim kapsamındaki (Genel Bütçe, Özel Bütçe, Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar) idarelerin harcamalarını kapsar. Geniş anlamda kamu gideri ise bunlara ek olarak Mahalli İdareler, Sosyal Güvenlik Kurumları (SGK, İŞKUR), Fonlar ve KİT'leri içerir.
Soruda istenen kurumun, merkezi yönetim bütçesi dışında (dar anlamda olmayan) fakat devletin genel mali sistemi içinde (geniş anlamda olan) bir yapıya sahip olması gerekir.
2
Seçeneklerdeki idarelerin bütçe statülerini analiz etme
Tapu ve Kadastro (Genel Bütçe), DSİ (Özel Bütçe), Hacettepe Üniversitesi (Özel Bütçe) ve SPK (Düzenleyici ve Denetleyici Kurum) doğrudan merkezi yönetim bütçesine dâhildir.
Merkezi yönetim bütçesi içindeki kurumların harcamaları zaten dar anlamda kamu giderini oluşturur. Bu kurumlar doğru cevap olamaz.
3
Kapsam dışı kalan idareyi tespit etme
Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) bir Kamu İktisadi Teşebbüsüdür (İktisadi Devlet Teşekkülü). KİT'ler merkezi yönetim bütçesine dâhil değildir.
DHMİ'nin harcamaları dar anlamda kamu gideri sayılmaz ancak ekonomideki kamu ağırlığını yansıtan geniş anlamda kamu sektörü dengesi içinde yer alır.

Anahtar Kavram

Kurumsal Yaklaşıma Göre Dar ve Geniş Anlamda Kamu Giderleri Kapsamı
Bu soruyu puanla